|
Nadir Aslanovun “görmədiyi“ qanunsuz tikilən 110 evin iziylə - Baş purokrorluğa müraciət...
Azərbaycanın ən varlı şirkətləri: milyardlara sahib olanlar kimdir?
Rəsmi Bakı Blinkenin görüş təklifini qəbul etməyib - Səbəb məlum oldu
“Ermənistan Qərbi Azərbaycan İcması ilə danışıqlara başlamalıdır“ - Prezident
ABŞ OCCRP-ni maliyyələşdirib və layihə rəhbərliyini təyin edib - Araşdırma
86 milyon manatı ölkəyə qaytarmayanlar ifşa edildi - Həbs olundular
Şirvanda 13 hektar ərazi başçı tərəfindən zəbt edilib - Qazinin əli ilə
ARB-nin 5 mərtəbəli studiya binası hansı məmura məxsusdur - FOTOFAKT
Bakı və Ankaradan İrəvana ultimatum - Zəngəzurla bağlı...
Azərbaycan Haaqa Məhkəməsinə müraciət etdi - Ermənistanla bağlı
143 milyon taladılar, 38 milyon ödədilər - Mənimsədikləri pulları qaytarmırlar
“Əgər biz cəngəlliyiksə, onda işlərimizə qarışmayın “ - Prezidentdən ağır ittihamlar
“Azərbaycanofoblar Ermənistanı yeni müharibəyə təhrik edirlər“ - Prezident xalqa müraciət ünvanladı
Paşinyan yenə imtina etdi... - Bakı və İrəvan arasında sülh danışıqları dalana dirənib
İtkin Natiqin hekayəsi, şəklini “tanımayan“ Balasanyan: “Doğradılar...“ - ŞOK
Tarix 01.10.23, 15:04 |
|
1992-ci ildə Ağdamın Pirlər kəndində 5 gün kilsədə qalıb ermənilərlə təkbaşına döyüşən, sonda Xocalı əsirlərinin öldürülməməsi üçün təslim olan Natiq Qasımovun hekayəsini təqdim edirik.
Natiq Qasımov 1971-ci il yanvarın 2-də Gədəbəy rayonunun Kiçik Qaramurad kəndində anadan olub. Rusiyanın Krasnoyarsk vilayətində Daxili Qoşun hissələrində xidməti başa vurduqdan sonra 1991-ci ildə vətənə qayıdıb. Elə həmin il də könüllü olaraq cəbhəyə gedən Natiq 1992-ci ildə Ağdamın Xramort kəndindəki kilsədən əsir alınıb.
(Kilsə)
Onun məşhur şəklini yəqin ki, çoxları görüb. Əlində bayrağımızla iki erməninin əhatəsində gedir. Sözügedən fotonu italyan hərbi fotoqraf Enriko Sarsini çəkib. Natiq Əsgərana aparılır və orada dindirilir. Dindirilmə səhnəsindən də fotolar var.
AzFakt.com teleqraf.com-a istinadən bildirir ki, britaniyalı rejissor və ssenari müəllifi Karan Sinqh Natiq Qasımovun həyatından bəhs edən sənədli film çəkib.
Böyük Britaniyanın "Broken Pot Media" şirkətinin istehsalı olan "Oğul" sənədli araşdırma filmi Natiqi dindirən şəxsin Xocalı qatili Vitali Balasanyan olduğunu üzə çıxarıb. Vitali Balasanyan isə bu faktı təkzib edib.
Karan Sinqh üç il ərzində Ermənistan, Azərbaycan, İtaliya, Böyük Britaniya və Rusiyada şahidlərlə danışıb. Natiq Qasımov erməni zabitləri tərəfindən dindirilən zaman italyan müharibə fotoqrafı Enriko Sarsini də orada olub. Filmdə fotoqrafın müsahibəsi də yer alır.
Karan Sinqh Vitali Balasanyandan münaqişə dövründə əsirlərlə necə davranılmasını danışmasını təkidlə xahiş edir: "Birincisi, kimisə əsir saxlamaq çətindir. İkincisi, əsir təhlükə deməkdir. Əsirlikdən qaçmağa çalışan adam öldürülə, ya da bizimkilərdən kimisə öldürə bilər. Əgər bir adam əsir kimi qeydiyyatdadırsa, niyə onun öldürülməsinə görə başımız ağrımalıdır? Ya da onun bizim adamlarımızı öldürməyinə görə başımız ağrımalıdır... Gördüyünüz kimi, əsir istənilən halda təhlükə mənbəyidir. Hətta insan haqları təşkilatları, eləcə də beynəlxalq konveksiyalar amilini nəzərə alsaq da, bu fakt dəyişmir".
Rejissor fotoqraf Enriko Sarsininin Natiqi əsir götürməsi və erməni hərbiçiləri tərəfindən dindirilməsi zamanı çəkdiyi şəkilləri Vitali Balasanyana göstərir. O, əsirin tanış gəldiyini, lakin Natiq Qasımov adlı əsiri xatırlaya bilmədiyini söyləyir: "Bu ad doğurdan da yadımda deyil. Ancaq bizim əsirimiz kimi qeydiyyata alınmış kiminsə sonradan yoxa çıxması qeyri-mümkündür. Məndə belə bir məlumat yoxdur. Çünki biz bu məsələlərə çox ciddi yanaşırıq. Əsirlər bizim həbsxanalara düşən kimi, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi onları qeydiyyata götürürdü. Biz dərhal Qırmızı Xaç Komitəsi ilə əlaqə saxlayırdıq və əsirlər bu təşkilatın nəzarətinə verilirdi".
Balasanyan bununla belə, Sarsinin çəkdiyi fotoşəkillərdən erməni hərbiçilərinin bir neçəsini tanıyır. O, iki hərbiçinin onun əsgəri olduğunu təsdiqləyir, amma Natiq Qasımov nədənsə onun yadına düşmür: "Biz yəqin ki, Natiqi təhvil vermişik. Özü də təkcə Natiqi yox, elə hamısını. Mən sonrakı vəziyyətə görə cavabdeh deyiləm. Əgər öldürdüklərimiz olubsa da, onların nəşini təhvil vermişik. Mən "əgər" sözünü vurğulamaq istəyirəm. Çünki biz öldürməmişik".
(Vitali Balasanyan)
Maraqlıdır ki, general sorğu zamanı Natiqlə üzbəüz əyləşən və xüsusi nəzərə çarpan gənc zabiti də, deyəsən, tanımır. Rejissor Balasanyanın öz fotosunu özünə göstərib onun kim olmasını soruşur: "Bu haqda heç bir məlumatım yoxdur. Heç bir məlumatım. Heç nə deyə bilmərəm". Yəni özünü tanımır...
Müəllif daha sonra istefada olan polkovnik-leytenant Romik Mixtaryanla görüşmək üçün İrəvana yollanır. O da müharibədə iştirak edib və ermənilər tərəfdə döyüşmüş zabit həmkarlarının bir çoxunu tanıyıb.
Karan Sinqh Natiqi dindirən gənc zabitin fotoşəkilini ona da göstərmək qərarına gəlir və ümid edir ki, Romik onun kimliyinə işıq salmaqda köməklik göstərəcək: "Bu ki, Vitodur, Vitali Balasanyandır. Bəli, Vitali Balasanyandır da".
Deməli, yüksək dövlət mükafataları almış Vitali Balasanyan Natiqin dindirilməsində şəxsən iştirak edibmiş. Bu, dəhşətli görünsə də, mümkün idi.
1992-ci ildə Balasanyan Əsgəranın müdafiəsinə başçılıq edirdi. Həmin vaxt cəmi 33 yaşı olsa da, o, əsirlərin dəyişdirilməsini təşkil edirdi. Müsahibədə dindirilmə zamanı göstərilən fotoşəkildə özünü tanımaq istəməməsi heç təəccüblü deyil. Bu, Natiqin yoxa çıxmasına görə məsuliyyət daşıyanların tapılması ilə bağlı axtarışlarda böyük irəliləyiş sayıla bilərdi.
Lakin rejissor Romikin ifadəsini təsdiqləyən azı bir erməni şahidin ifadəsini almaq istəyir. Tapır da. O, kilsə döyüşündə iştirak etmiş, keçmiş erməni əsgəri Aşot Movsesyanın izinə düşür və Rusiyanın Saratov vilayətinə gedir.
"O, azərbaycanlı əsir cəsarətli əsgər idi. Necə deyərlər, çox qoçaq, ürəkli oğlan idi. Təsəvvür edin ki, ona qumbara atırdılar, o isə qumbaranı götürüb bizə atırdı. Kimyəvi tərkibli qumbara, tüstü şaşkası atırdıq, amma heç nə təsir etmirdi. Orada (sığındığı kilsə - red) təmiz hava ala bildiyi bir yer tapmışdı. Kilsədə özünü qoruya biləcəyi bir səngər, sığınacaq qazmışdı. Beləcə sağ qalmışdı".
Rejissor sonra Aşota dindirilmə zamanı çəkilmiş fotoşəkli göstərib zabiti tanıyıb-tanımadığını aydınlaşdırmaq istəyir. "Bəli, bəli, bu, Vitalidir. Tanıyıram, çox yaxşı strateqdir. Hərbi strategiyanı çox yaxşı bilirdi Vitali. Azərbaycan dilində də çox təmiz danışırdı. Yəni elə təmiz danışırdı ki, onun erməni olduğundan qətiyyən şübhələnməzdin. Yəni o dərəcədə təmiz danışırdı".
Aşot daha bir sirri də açır. Heç demə, Vitali Balasanyan kilsəyə hücuma şəxsən özü rəhbərlik edirmiş: "Vitali Balasanyanın sayəsində Xocalıdan bir müəllim gətirib kilsəyə saldılar ki, azərbaycanlı ilə danışıb onu oradan çıxmağa razı salsın. Belə də oldu. Balasanyan o vaxt orada idi. Mən də həmin vaxt orada idim. Üçüncü Stepanakert bölüyünün tərkibində ora getmişdim".
Rejissor Aşotdan Natiqin sorğuya çəkilməsində itriak edib-etmədiyini və əsirin sonrakı taleyi haqqında bir şey bilib-bilmədiyini soruşur: "Mən söhbət zamanı orada deyildim. Heç bir şey də eşitməmişdim. Amma dostlarımızdan biz gedəndən sonra orada nə baş verdiyini soruşdum. Eşitdiyimə görə, onu da doğramışdılar.
- Doğramaq deyəndə nəyi nəzərdə tutursunuz?
- Qısası, öldürmüşdülər. Əsir götürəndən sonra öldürmüşdülər. Dəyişdirməmişdilər. Hə, öldürmüşdülər. Belə eşitmişdim".
Rejissor Vitali Balasyanın Natiqin itkin düşməsində əli olduğuna dair şübhələrin artdığını nəzərə alaraq ondan növbəti dəfə müsahibə almaq istəyir. Lakin general növbəti müsahibəyə razılıq vermir. Natiqi dindirən gənc zabitin kimliyinə gəlincə, Vitali Balasanyan yenə də cavab verməməyi seçir.
30 ildən çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, ailəsi Natiqin hələ də sağ olduğuna və qayıdacağına inanır...
Xəbərin oxunma sayı : 772
Hadisə
Xəbərlər
-
İlham Əliyev Monteneqro Prezidentinə başsağlığı verdi - “Xəbər bizi son dərəcə sarsıtdı...“
-
ABŞ-İran müharibəsi ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ
-
Niyə hazırda Rusiya ilə danışıqlar mümkün deyil? - Podolyak izah etdi
-
Kimin yolkası daha hündür olub? – MDB ölkələrinin siyahısı
-
Dərman vasitələri üzrə qiymətlər müəyyənləşdirildi - QƏRAR
-
Bu telefonlarda votsap bloklanır - Siyahı
-
Qazi bacısını niyə öldürüb? - “Dedi ki, başını həmişə aşağı edəcəm”
-
Yeni ilə qaranlıqda girən ölkə - energetiklər istirahət edir
-
Zaqatalada itləri kim kütləvi şəkildə güllələyir? - VİDEO
-
Prezident ailə üzvləri ilə Şahdağ Turizm Kompleksində - FOTOLAR
-
Təhsilimizdə tərsinə qurulmuş qrant siyasəti... - EKSPERTDƏN MARAQLI TƏHLİL
-
Bakıda əsgər tibb bacılarının başına oyun açdı: “Dayım vəzifədədir”
-
Vahid Ələkbərov bir ildə 2,59 milyard dollar qazanıb - Bloomberg
-
Monteneqroda 3 günlük matəm elan olundu - SƏBƏB
-
Emin Milli 12 il sonra Azərbaycanda - FOTOLAR
-
Polad Həşimov zabit yoldaşını cəzadan necə xilas edib? - Dostunun xatirələri
-
İş adamı sabiq deputatın şirkətini niyə məhkəməyə verib? - Qalmaqal
-
Əhaliyə göstərilən bu xidmət də bahalaşdı: aylıq 1 kvadratmetr üçün 30 qəpik oldu
-
Su-kanalizasiya sistemlərinə qoşulma üçün tariflər təsdiqlənib - Qiymət qalxdı
-
Elektrik enerjisinin qiyməti artırıldı - Yeni qiymətlər
-
Tarif Şurası təbii qazın qiymətini artırdı - Yeni tariflər
-
Polad Həşimovun məzarı ziyarət edildi - Fotolar
-
2700 illik hakimiyyət - tarixin ən uzunömürlü imperiyası
-
Bakıda keçiriləcək “Formula 1”in biletləri satışa çıxarılıb - 13 175 manat...
-
Trampın hotelinin qarşısında “Tesla” partladı - Ölü və yaralılar var
-
Bu ödənişləri nağd qəbul edənlər CƏRİMƏLƏNƏCƏK
-
Lalə Məmmədovadan transparan libasda FOTOSESSİYA
-
Aygün Kazımova gönüşüiləgöz qamaşırdı - VİDEO
-
Klublarımızın qış planları: Kim gəlir, kim gedir?
-
İki qardaşdan biri öldü, digəri yaralandı - Şamaxıda bıçaqlanma
-
Serbiya Azərbaycandan bu qədər qaz almaq istəyir - Nazir gözləntilərini açıqladı
-
Türkiyədə yarım milyon insanın iştirakı ilə AKSİYA
-
Ukrayna Rusiya helikopterini dəniz dronu ilə vurub - Tarixdə ilk dəfə
-
Azərbaycan istehsal olunan avtobuslar ƏDV-dən azad edildi
-
Vaşinqton və Nyu-Yorkun məşhur binalarını ildırım vurub - VİDEO
-
Bu ərazilərdə evlər bahalaşacaq - VİDEO
-
Gürcüstanda dollar kreditlərinin verilməsi qaydaları sərtləşdirilir
-
Azərbaycanda niyə insanlar vəsiyyət yazmaq istəmirlər? - Açıqlama
-
Bəzi yollarda görmə məsafəsi məhdudlaşacaq - Xəbərdarlıq
-
Neçə cür sosial yardım ala bilərsiniz? - CAVAB
-
“Putin və Zelenski müharibəni bitirmək üçün razılığa gələcək“ - Newsweek
-
Ucuz qiymətə satılan geyimlər - Onlar hansı materiallardan hazırlanır?
-
Bu gündən hansı artımlar qüvvəyə minəcək? - Əmək pensiyaları ilə bağlı fevraldan...
-
Yevlaxda kuryoz hadisə: Qatil qaçarkən bilmədən polisin maşınına əyləşib
-
Almaniya Ukraynaya nə qədər silah ötürüldüyünü hesablayıb - SİYAHI
-
Bu şəxslərin ödədiyi vergi bu gündən 4 dəfə azaldılır – Deputat açıqladı
-
2025-ci ilin ilk əkiz uşaqları dünyaya gəlib - Naxçıvanda
-
“Qarabağı qazilər yox, xüsusi təyinatlılar alıb” - Qazinin bıçaqlanmasının TƏFƏRRÜATI
-
Zambiyada prezidentinə sui-qəsd cəhdi: İki “sehrbaz“ və bir buqələmun saxlanılıb
-
İnstaqramda milyonluq səhifəsi olan pedaqoq - Nihad Şahbazov kimdir?
-
Ermənistanda əsgər meyitləri hələ də basdırılmayıb - Köçəryandan şok açıqlama
-
XİN İran səfirliyinə etiraz bildirib - İran televiziyasında Azərbaycan Prezidenti təhqir olunub
-
Maşını polis bölməsinin hasarına çırpdı - DİN-dən açıqlama (VİDEO)
-
Prezidentdən dünyaya mesaj: Azərbaycan 21 ildir inamla, uğurla, ləyaqətlə inkişaf edir
-
Azərbaycanın maliyyə sektoru 2024-cü ildə - İCMAL
-
Mixeil Saakaşvili türmədən açıqlama verdi: “İlham Əliyevin hərəkətlərinə heyranam“
-
Vilayət Eyvazov İsmayıllıda vətəndaşları qəbul edəcək - Bu tarixdə
-
Bakı sakininə qaza görə 12 min manat borc gəldi - VİDEO
-
Azərbaycan Türkiyəyə qaz nəqlini 10 % artırıb
-
Qəzzanın şimalında aviazərbələr: 10 nəfər həlak oldu
-
Əksər rayonlarda hava şəraiti əsasən yağmursuz keçib - FAKTİKİ HAVA
-
Dünya yeni ili belə qarşıladı - FOTO/VİDEO
-
Bayram ərəfəsində kibercinayətkarlardan necə qorunaq? - 10 faydalı məsləhət
-
Ukrayna ərazisindən Avropaya qaz nəqli dayandırıldı - “Qazprom“dan qərar
-
Karantin rejiminin uzadılması qərarı qüvvəyə mindi - Azərbaycanda
-
Azərbaycanda müvəqqəti qalan Rusiya vətəndaşları haqda qanun QÜVVƏYƏ MİNDİ
-
Bu gündən Azərbaycanda minimum əməkhaqqı artıb
-
Həqiqi hərbi xidmətə növbəti çağırış başlayıb
-
Azərbaycanda Yeni ilin ilk körpəsi doğuldu - FOTO
-
Prezident xalqa müraciət etdi - VİDEO
-
2025-ci ildə əmlak qiymətləri ilə bağlı yeni xəbər - VİDEO
-
“Almaniya növbəti ildə də Ukraynanı dəstəkləməyə davam edəcək“ - Şolz
-
Dörd nəfərlik ailənin bayram bazarlığı neçəyə başa gəlir? - VİDEO
-
Bakıda həm köhnə, həm də yeni mənzillər bahalaşacaq - SƏBƏB
-
Azyaşlının əlində pirotexniki vasitə partladı - Ağır yaralandı
-
4 kq qızılla tutulan şəxs məşhur polkovnikin qardaşı oğludur
-
Yanvarın 1-dən qüvvəyə minəcək yeni artımlar hansılardır? - VİDEO
-
Günlər sonra yaralanan xanımını gördü - Göz yaşlarını saxlaya bilmədi - Video
-
“Türkiyə Azərbaycanın yanında olmağa davam edəcək“ - Yaşar Gülə
-
Postsovet məkanı: hansı ölkənin əhalisi artıb, hansında azalıb?
-
Yollarda duman olacaq - Sürücülərin nəzərinə!
-
ABŞ səfirindən Azərbaycan dilində təbrik - VİDEO
-
Cəlilabadda gənclər arasında kütləvi dava - İkisi bıçaqlandı
-
“Nar” Yeni il sevincini ucqar kəndlərdə yaşayan uşaqlarla paylaşıb - FOTOLAR
-
DİN bayram günlərində şəhər və rayonlara səfər edənlərə müraciət etdi - VİDEO
-
Türkiyə Ukraynadakı müharibənin tez başa çatmasının tərəfdarıdır - Hakan Fidan
-
Qılınc, Saniyə, Dua... - Azərbaycan uşağa qoyulan nadir adlar+Siyahı qilinc-saniye-dua
-
Azərbaycan Rusiyaya investisiya qoyuluşunu 18 % azaldıb
-
Heydər Əliyevin xanımından bayram təbriki - FOTO
-
Ölkəmizdə elektron siqaretlərə qadağa qoyula bilər? - VİDEO
-
“2024-cü il Emmanuel Makronun karyerasında ən pis il olub“ - “Euronews”
-
“Bu il FETÖ-yə qarşı 4 902, İŞİD-ə qarşı 1 399 əməliyyat icra etdik“ - Ərdoğan
-
“Sevilya“ “Qarabağ“a üçüncü təklifini də göndərdi - 5 milyin avro
-
Azərbaycanda uşaqlara ən çox bu adlar qoyulur - Siyahı
-
Bir qrup dövlət işçisi təltif edildi - Siyahı
-
Tahir Budaqova “Şöhrət” ordeni verildi - Sərəncam
-
Türkiyədə genişmiqyaslı əməliyyat - 536 nəfər tutuldu - Video
-
Bəzi ərazilərə yağış yağıb, Zaqatalada qarın hündürülüyü 14 sm-ə çatıb - FAKTİKİ HAVA
-
Bu vəzifədə ilk qadın oldu - Suriya tarixində bir ilk!
-
Leyla və Arzu Əliyevalar uşaqlarla bir arada - FOTOLAR
-
Qoy yer üzündəki bütün azərbaycanlılar sağlam və xoşbəxt olsunlar - Mehriban Əliyeva
-
Yeni il gecəsi güclü maqnit qasırğası olacaq - Xəbərdarlıq
-
Azərbaycanda helikopterlər satışa çıxarılır - Qiymətlər
-
Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəyliyi Günü - 31 Dekabr
-
Prezidentin qızı və gəlini uşaqları ziyarət edib - Fotolar
-
Vurulan təyyarəmizdə xəsarət alan 3 yaralı Bakıda xəstəxanaya yerləşdirilib - Nazir açıqladı
-
Rusiya qanunsuz miqrantları ölkədən çıxarır - Aprelin 30-dək
-
Azərbaycanda quş ətinə tələbat artdı - Qiymətlər bahalaşıb?
-
Xəzərdə baş verən sonuncu zəlzələ ocaqları oyada bilərmi? - VİDEO
-
Prezidentdən bayram paylaşımı - FOTO
-
Bu ilki bayram süfrəsi hansı qiymətə başa gələcək? - VİDEO
-
“Qazımız, liftimiz yoxdur, 12-ci mərtəbələrə ayaqla qalxırıq” - Açıqlama
-
Azərin şikayəti rədd edildi - Zəhra ev dustaqlığına buraxıldı
-
Rusiya və Ukrayna hərbi əsirləri dəyişdirdi - 150-150
-
Qadınları fahişəliyə cəlb edən gənclər cəzalandırıldı - CƏRİMƏ
-
Dünyanın ən bahalı futbolçuları açıqlandı - SİYAHI
-
İmtahan qrafiki bayramdan sonra açıqlanacaq - Məleykə Abbaszadə
-
Müdafiə naziri müalicə olunan hərbçilərə baş çəkdi - Fotolar
-
Beyləqanda Həmrəylik Günü qeyd edildi - FOTOLAR
-
Daha bir məmur külli miqdarda qızılla tutuldu - Bakı aeroportunda əməliyyat
TOP 10
ARXİV