![]() |
|
![](http://azfakt.com/photos/96972.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/c4fcc13f-2ac4-41a1-8164-2d1bc23c8dc0.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/23180.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/282112.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/798367.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/2221648.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/a2a6e587-7499-4cb7-aed6-e39b6fe7fb42.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/7331944.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/32116.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/572101.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/317123.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/82795.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/7744.jpeg)
![](http://azfakt.com/photos/937755.jpg)
Müstəqil Azərbaycan dövləti üçün qurtuluşa gedən yol
Tarix 03.10.23, 8:16 |
|
![bitmap-img6](http://azfakt.com/photos/08386.jpg)
1993-cü ilin iyununda Ulu Öndər Heydər Əliyev xalqımızın təkidli tələbi ilə ikinci dəfə respublikamızda siyasi rəhbərliyə qayıdandan sonra müstəqilliyini itirmək təhlükəsi ilə üz-üzə qalan Azərbaycanı həm bu bəladan xilas etdi. həm də ölkəmizə yeni inkişaf tempi gətirdi. Xüsusilə respublikanın neft sənayesinin bərpası və inkişafı ilə bağlı misilsiz xidmətləri göstərdi.
Belə ki, 1993-cü ildən başlayaraq Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə yeni neft strategiyası hazırlandı, xarici iri neft şirkətlərini Azərbaycana dəvət etmək qərarı alındı. Qısa müddətdə "Yeni neft strategiyası"nın layihəsi hazırlandı. O dövrdə Azərbaycan Prezidentinin sərəncamı ilə Azəri-Çıraq-Günəşli (dərin sulu hissəsi) yataqlarının işlənməsi üzrə xarici şirkətlərlə danışıqlara başlandı. SOCAR-ın birinci vitse-prezidenti İlham Əliyev danışıqlar prosesinə cəlb edildi. 1994-cü il sentyabrın 20-də Bakıda Gülüstan sarayında Xəzərin Azərbaycan sektorundakı "Azəri", "Çıraq", "Günəşli" yataqlarının dərin su qatlarındakı neftin birgə işlənməsi haqqında "məhsulun pay bölgüsü" tipli müqavilə imzalandı. Müqavilə öz tarixi, siyasi və beynəlxalq əhəmiyyətinə görə "Əsrin müqaviləsi" adlanmış, təxminən 400 səhifə həcmində və 4 dildə öz əksini tapmışdır.
Bu sazişin imzalanması Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafının əsasını qoydu. Azərbaycan nefti dünya bazarına çıxarıldı, ölkəyə valyuta kütləsi daxil oldu və bununla da inkişaf prosesləri başlandı. Ölkəmizdə neft hasilatından qazanılan gəlirlərin şəffaflığının qorunması və məqsədyönlü xərclənməsi üçün 1999-cu il dekabr ayının 29-da ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Fondu (ARDNF) yaradıldı. Bu mənada, ARDNF Ümummilli Lider tərəfindən əsası qoyulmuş uğurlu neft strategiyasının ayrılmaz hissəsidir.
Ümummilli lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə hazırlanmış "Əsrin müqaviləsi" Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifələrindən biridir. Bu müqavilə həm karbohidrogen ehtiyatlarının miqdarına, həm də qoyulan sərmayələrin həcminə görə dünyada bağlanan ən iri sazişlər siyahısına daxildir. "Əsrin müqaviləsi" respublikamızda neft hasilatının böyük həcmdə artmasına səbəb olub. 1996-cı ilin yanvarında Azərbaycan neftinin Bakı-Novorossiysk marşrutu ilə nəql olunması haqqında Rusiya Federasiyası ilə Azərbaycan Respublikası arasında hökumətlərarası saziş imzalandı. 1997-ci ilin oktyabrında həmin xətt istifadəyə verildi. 1998-ci ildə AÇG nefti fəaliyyəti bərpa edilmiş Bakı-Novorossiysk kəməri ilə Qara dənizə ixrac edilməyə başlayıb. Bu tarixi müqavilə çərçivəsində hasil ediləcək böyük neft həcmləri ilə müqayisədə bu kəmərin ötürücülük qabiliyyəti məhdud olduğundan ixrac boru kəmərlərinin çoxvariantlılığının zəruriliyi məsələsi ortaya çıxdı və alternativ variantlar üzərində ciddi iş aparılmağa başlanıldı. 1997-ci ildə neftin Qara dənizə çıxarılması üçün Bakı-Supsa marşrutu ilə nəqli haqqında Azərbaycan və Gürcüstan arasında saziş imzalandı. 1999-cu ilin aprelində Bakı-Supsa neft kəməri və Gürcüstanın Qara dəniz sahilindəki Supsa ixrac terminalı istismara verildi.
"Əsrin müqaviləsi"ndən sonra xarici şirkətlər ilə daha 34 saziş imzalanıb. 2002-ci ildə ümummilli lider Heydər Əliyevin şəxsən iştirakı ilə Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin təməli qoyuldu. "Əsrin müqaviləsi" ulu öndər Heydər Əliyevin birinci şah əsəri idisə, Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft boru kəməri dahi şəxsiyyətin ikinci şah əsəri oldu. 2006-cı ilin mayında Azərbaycan nefti BTC kəməri vasitəsilə Ceyhan limanına çatdırıldı.
Bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə neft strategiyası uğurla davam edir. Bu layihənin ən böyük əhəmiyyəti Azərbaycana böyük maliyyə ehtiyatlarının gəlməsi, bu ehtiyatlar hesabına iqtisadiyatının inkişaf etdirilməsi, insanların rifah halının yaxılaşması, ölkədə infrastrukturun yenilənməsindən ibarətdir. Həmçinin Azərbaycanın həm regionda, həm də dünya birliyində siyasi mövqeyi, nüfuzunun möhkəmlənməsində bu layihənin uğurla həyata keçirilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Dövlət başçımızın siyasi iradəsi sayəsində 2017-ci ildə "Azəri-Çıraq-Günəşli" yataqlarının işlənməsi ilə bağlı Sazişin müddətinin 2050-ci ilədək uzadılması ilə bu müqavilə, əslində, "İki əsrin müqaviləsi" statusu qazanmış oldu. Belə ki, 2017-ci il sentyabrın 14-də isə Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyevanın iştirakı ilə Bakıda Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda "Azəri", "Çıraq" yataqlarının və "Günəşli" yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsi və neft hasilatının pay bölgüsü haqqında düzəliş edilmiş və yenidən tərtib olunmuş Sazişin imzalanması mərasimi keçirildi. Sazişi Azərbaycan hökumətinin, SOCAR-ın, BP, "Chevron", "Inpex", "Statoil", "ExxonMobil", "TP", "Itochu" və "ONGC Videsh" şirkətlərinin rəsmiləri imzaladılar. Yataqların 2050-ci ilədək işlənilməsi, yeni layihələrə başlanması növbəti 30 ildə respublikamıza bu uğurları davam etdirmək imkanı verəcək.
"Əsrin müqaviləsi"nin uğurla reallaşdırılıması nəticəsində Azərbaycan həm də dünya qaz bazarında aparıcı rollardan birinə yiyələnmək istiqamətində addımlar atmağa başladı, Bakı-Tiflis-Ərzurum Qaz Boru Kəməri layihəsi reallaşdırıldı. Bundan başqa Cənub Qaz Dəhlizi istifadəyə verildi. Cənub Qaz Dəhlizi üç mühüm seqmentdən ibarətdir. Onun birinci güclü qolu Bakı yaxınlığındakı Səngəçal terminalından başlayaraq Azərbaycanın və Gürcüstanın ərazisində 690 kilometr məsafə qət edən Cənubi Qafqaz Boru Kəməri-CQBK-dır. Başlanğıcını Gürcüstan-Türkiyə sərhədindən götürən 1900 kilometr uzunluğunda Trans-Anadolu Qaz Boru Kəməri (TANAP) dəhlizin ortadakı hissəsini təşkil edir. Bu dəhlizin Avropa hissəsi isə TAP - Trans-Adriatik Qaz Boru Kəməri adlanır.
Ulu öndər Heydər Əliyevin yeni neft strategiyasını müasir çağırılara uyğun davam etdirən Prezident İlham Əliyevin siyasi iradəsi, uzaqgörən siyasəti nəticəsində Azərbaycana daxil olan böyük maliyyə resursları sürətli iqtisadi tərəqqiyə, müasir sosial-iqtisadi və mədəni infrastrukturların yaradılmasına, respublika həyatının bütün sahələrinin yenilənməsinə, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və qeyri-neft sektorunun dinamik inkişafına yönəldilib. Ölkəmizin enerji resurslarından əldə etdiyi gəlirlər həm də əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına yönəlib. Böyük fərəh hissi ilə demək olar ki, məhz bu strategiyanın uğurla həyata keçirilməsi nəticəsində son 20 ildə Azərbaycan misilsiz inkişaf yolu keçib. Azərbaycan Ordusunun döyüş qabiliyyətinin artırılması, Silahlı Qüvvələrin maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi sahəsində ardıcıl tədbirlər görülüb. Məhz bu Ordu öz Ali Baş Komandanının qüdrətli sərkərdəliyi ilə 2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistanın hərbi təcavüzünə cavab olaraq başlanan qırx dörd günlük Vətən müharibəsində tarixi Zəfər qazanıldı. Qarabağ 30 illik düşmən işğalından azad edildi. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qazanılmış Qarabağ Zəfəri xalqımızın qəhrəmanlıq tarixinə qızıl hərflərlə yazıldı. Azərbaycan qalib ölkəyə, xalqımız qalib xalqa çevrildi. Bu gün Azərbaycan 44 günlük Vətən müharibəsindəki tarixi Qələbənin işığında öz parlaq gələcəyinə doğru inamla addımlayır.
Murad Həsənli
Xəbərin oxunma sayı : 520
Sosial
Xəbərlər
-
Azərbaycanlı aktrisanın yarıçılpaq görüntüsü müzakirələrə səbəb oldu - VİDEO
-
“Plan onlara təqdim olunacaq” - Zelenski münaqişənin həllindən danışdı
-
Deputat Hicran Hüseynova və bacısı Fransada dəniz sahilində 5 milyon avroluq villanı sökdürdü - FOTOLAR
-
“Attestatla qəbul“ tələsinə düşənlər: Kimdir günahkar?
-
“Telegram“ Ukraynanın milli təhlükəsizliyinə real təhlükə yaradır“ - Kiril Budanov
-
Ətin qiyməti qalxdı - 20 manat (VİDEO)
-
Həmin parkinq qanunsuz imiş - Rəsmi açıqlama
-
“Trampın seçilməsi heç nəyi dəyişməyəcək“ - Medvedev
-
Antiterror əməliyyatının yeni detalları açıqlandı - Neçə separatçı məhv edilib?
-
Makronun istefasını tələb edirlər - Fransız xalqı küçələrdə
-
Pis qoxu və üfunət... - Abşeronda kanalizasiya problemi (VİDEO)
-
General-mayora Müdafiə Nazirliyində vəzifə verilib - Maddi-Texniki Təminat Baş İdarəsinin rəisi
-
Bakıda tanışı ilə narkotik satan qız tutuldu - FOTO
-
“Putin yaxın gələcəkdə heç bir xarici səfər planlaşdırmır“ - Peskov
-
“Telegram“ bu funksiyaları ləvğ etdi - Fırıldaqçılar istifadə edirdi
-
Prezident hərbi qulluqçularla bağlı fərman imzaladı - Bu hərbçilərə maliyyə dəstəyi göstəriləcək
-
“Flaqman” südlü sosisin içərisindən zibil çıxdı - VİDEO
-
Hazırda Azərbaycanda kütləvi yayılan yeni virus nədir? - Açıqlama
-
Arvadını təhdid edən kişi həbs edildi - 15 sutkalıq
-
Ədliyyə Nazirliyinin Əsasnaməsində dəyişiklik edildi – Fərman
-
Bakıxanovda obyekt tikintisində işçilərin təhlükəsizlik qaydalarına əməl edilmir? - FOTOLAR
-
Mehriban Əliyeva Orxan Aslanovu təbrik etdi - FOTO
-
Kapadokiya - Türkiyənin nağıl dünyası və tarixi incisi - FOTO
-
Azərbaycanda pensiyaçıların sayı niyə gün-gündən azalır? - AÇIQLAMA
-
Skuterlə qayda pozanlar cərimələnirlər? - BDYPİ-dən açıqlama
-
İntiqam Məmmədov sahibkarların qanuni ticarət fəaliyyətini ələ keçirmək istəyir? - AÇIQLAMA
-
Daha bir idmançımız Paralimpiya çempionu oldu – Fotolar
-
17 manatlıq yağ 24 manat oldu - Kəskin BAHALAŞMA
-
Mehriban Əliyeva Lamiyə Vəliyevanı təbrik etdi - FOTO
-
Vilayət Eyvazov TDT ölkələrinin DİN rəhbərlərinin iclasında iştirak etdi - FOTO
-
KTMT təlimləri başladı - Ermənistan iştirak etmir
-
“Sabunçu Sənaye İstehsal”ın 1,1 milyon manatlıq səhmləri dövriyyədən çıxarılıb - SƏBƏB
-
Paris-2024: Lamiyə Vəliyeva növbəti medalını qazanıb
-
Hadisenin iddialı qırmızı xalı tərzi - Fotolar
-
Məhkəmə Trampın hökmünü yenidən təxirə salıb – Seçkilərindən sonraya qaldı
-
Bakıda evdə partlayış – Xəsarət alan var + Video
-
Hamı Bakının bu qəsəbəsindən torpaq alır – Səbəbi bu imiş
-
Rus ordusunun son sutkadakı itkiləri açıqlandı - SİYAHI
-
Zakir Həsənovla Hikmət Mirzəyev şərti sərhəddəki bölmələrdə - Fotolar
-
Bakıda bəzi yollarda hərəkət istiqaməti dəyişdiriləcək - Xəbərdarlıq
-
Şuşaya daha 27 ailə qayıtdı – Fotolar
-
Macarıstan Ukraynaya silah tədarük etməyib və etməyəcək - Siyarto
-
“28 May”dakı təmir nə vaxt yekunlaşacaq? - Video
-
Alimentdən yayınanların diqqətinə! - Video
-
Son zamanlar dəb olan yenilik: Göz rəngi əməliyyatı edənlər şəxsiyyət vəsiqəsini dəyişməlidirlər?
-
Günay gəlinlik geyindi: “Sevdiyim adamla...“
-
Dövlətin ayırdığı milyonlar: Gələcəyə yatırım, yoxsa transfer büdcəsi?
-
Bank kartlarımızdan pullar necə oğurlanır? - Qorunma yolları
-
Azərbaycanda toyuq ətinin qiyməti bahalaşdı - VİDEO
-
Çindən Azərbaycana avtomobil gətirən şirkətlər Rusiya sərhəddindən niyə buraxılmır? - VİDEO
-
Zelenski və Putin görüşməlidir - Orban
-
Bioloji aktiv qida məhsullarında uyğunsuzluqlar aşkarlandı - RƏSMİ
-
Amfibiya İzmir-Urla istiqamətindəki meşə yanğını ilə mübarizəyə cəlb olundu - VİDEO
-
“Harrisin kampaniya büdcəsi avqust ayında 361 milyon dollar artıb” – “Reuters”
-
Şəhid Elyar Mirzəyevin doğum günü qeyd olunub - FOTOLAR
-
Müdafiə Nazirliyi antiterror əməliyyatından görüntülər yaydı - VİDEO
-
Bakı merinin xidməti maşını sürücülərin yolunu kəsdi və... - VİDEO
-
Bu gün instaqramda kimlər nələr paylaşdı? - FOTOLAR
-
Avtomobillərin texniki baxışı zamanı qanunsuz hallar üzə çıxdı - Video
-
“Fələstin məsələsində Misiri tək qoymamalıyıq“ - Hakan Fidan
-
Şuşada 32 ildən sonra ilk toy - FOTOLAR
-
Tərəvəzlər əl yandırır: Ucuzıaşmaya ümid etməməliyik
-
“Abzas Media” işi ilə bağlı saxlanılan şəxslərin həbs müddəti uzadılıb - TƏFƏRRÜAT
-
FAB boyaları haqqında protokol yazılıb – İşə məhkəmədə baxılacaq
-
“Rusiya-Ukrayna münaqişəsinin həllində iştirak etməyə hazırıq” – İlham Əliyev
-
Gömrük Komitəsinin daha bir vəzifəli şəxsi həbs olundu - Baş Prokurorluğun məlumatı
-
Azərbaycanda ilginc dələduzluq: 11 boçka yağ, 250 manat pul...
-
Dollar neçəyə olacaq? – 3 günlük rəsmi məzənnə açıqlandı
-
AŞPA üzvlərinin səfərinə qoyulan qadağa nə vaxt ləğv ediləcək? - Prezident açıqladı
-
“Uşaqlıqda itlərlə futbol oynayırdım” - Lamin Yamal
-
Oksford Məktəbinin binası yenidən satışa çıxarıldı - 2,5 milyonluq endirim
-
Prezident İtaliyada Beynəlxalq Çernobbio Forumunda - VİDEO
-
Bayden Ukraynaya 250 milyon dollarlıq silah göndərəck – Nazir açıqladı
-
Əli İnsanovun üzərindən məhkumluq götürüldü - Məhkəmə iclası
-
Prezidentlə xanımının İtaliyaya səfəri başa çatdı - Fotolar
-
Məcnun Məmmədov Goranboyda vətəndaşları qəbul etdi - Fotolar
-
“Övladım üçün imkanlı şəxslərdən yardım istəyirəm” – 5 yaşlı Yağmurun köməyə ehtiyacı var
-
“Sülh müqaviləsinin mətninin təqribən 80 faizi artıq razılaşdırılıb” - İlham Əliyev
-
“Bu il məktəbli forması alanların sayı azalıb...“ - VİDEO
-
“Kurskdakı əməliyyatlarda Rusiyanın 6 min hərbçisi ölüb və yaralanıb“ - Zelenski
-
Hesablama Palatasının BDU-da aşkarladığı nöqsanlar açıqlanıb - TƏFƏRRÜAT
-
Avropada bu xalqlar yox olacaq - “Demoqrafik çöküş qaçılmazdır“
-
Bakıda 29, bölgələrdə 33 dərəcə isti olacaq - Sabahın havası
-
Oqtay Əsədov Azərbaycandan gedib? - Telefon nömrələrini də dəyişib
-
Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurası yaradılıb, sədr seçilib - SİYAHI
-
“Azərbaycan və İtaliya uzun illərdir strateji tərəfdaş olaraq fəaliyyət göstərir“ - İlham Əliyev
-
Çin Əfqanıstan iqtisadiyyatını da ələ keçirir - Böyük investisyalar yatırır
-
“Bədənimi bu 10 ilin içində çox israf etmişəm” - Renka
-
Prezident İtaliyada sessiyada çıxış etdi - VİDEO
-
Zakir Həsənov və Hikmət Mirzəyev şərti sərhəddə olublar - Bölmələrə tapşırıqlar verilib
-
Qiymət qalxır, sürət düşür - Azərbaycanda internet “möcüzəsi”
-
Rus ordusunun son sutkadakı itkiləri açıqlanıb - SİYAHI
-
Sabiq məmurun oğlu azadlığa buraxıldı - FOTO
-
Vilayət Eyvazov Qırğızıstana gedib - TDT-yə üzv dövlətlərin nazirləri bir arda (FOTO)
-
“Optimal”ın 17 minlik əşyalarını mənimsəyən qadına elektron qolbaq taxıldı - TƏFƏRRÜAT
-
Toy etmək istəyənlərin nəzərinə! - Qiymətlər qaldırıldı
-
Dalğanın hündürlüyü 3.6 metrə çatıb - Faktiki hava
-
“Qəzzada atəşkəs HƏMAS-dan asılı olduğu kimi İsraildən də asılıdır“ - Blinken
-
Rusiya Ukrayna ilə nizamlanmaya dair “İstanbul prinsipləri”nə qayıtmağa hazırdır - Lavrov
-
“İsrailin fələstinliləri ölkəmizə deportasiya etmək cəhdi müharibə elanıdır“ - İordaniya XİN
-
Tramp Maska bu vəzifəni verəcək - “Reuters”
-
Bu yollarda tıxac var – Siyahı
-
“iPhone 16” gəlir - Hansı özəllikləri olacaq?
-
Bu gün instaqramda diqqət çəkənlər - FOTOLAR
-
Restoranlar qiymətləri artırdılar - VİDEO
-
Tərəvəz bazarında bahalaşma - VİDEO
-
Mehriban Əliyeva İtaliyadan paylaşım etdi - FOTO
-
Qəzzada atəşkəslə bağlı danışıqlar dayanıb - Ağ Ev
-
UEFA Millətlər Liqası: Azərbaycan yığması İsveçə məğlub olub
-
Azərbaycanda körpələr arasında ölüm hallarının sayı artıb - VİDEO
-
“Bu gündən sonra daxil olmuş müraciətlərə baxılmayacaq“ - MSK sədri
-
Sakinlərin nəzərinə: Sabah bəzi ərazilərdə qaz olmayacaq
-
2-3 dəfə baha təklif olunan mənzillər - Günlük kirayənin hansı riskləri var?
-
“Ukrayna Kursk əməliyyatı zamanı çox şey əldə etdi” – Stoltenberq
-
“Bizdə müraciətlərin araşdırılması prosesi şəffafdır” – MSK sədri
-
“Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunun adından saxta məlumatlar yayılır” – Açıqlama
-
Azərbaycanda valideyn himayəsindən məhrum uşaqların sayı sürətlə artır – Statistika
-
İlham Əliyev Ciorcia Meloni ilə görüşdü - Fotolar
-
Binəqədidəki partlayışla bağlı MƏHKƏMƏ - Toğrul Rzayev qohumunun tapşırıqlarını icra edib
-
“Regionda sərhədlərin dəyişdirilməsi bizim üçün qırmızı xətdir“ - İran XİN rəhbəri
TOP 10
ARXİV