AzFakt

Deputat Cavanşir Feyziyev Londonda milyonluq mülklər alıb - SİYAHI

Saleh Məmmədov 1 ilə 176 milyon manat artıq vəsait xərcləyib - RƏSMİ

Leysan Məmmədovun fəaliyyəti araşdırılacaq….- Milyonlar necə xərclənir?

“Azəraqrar”ın əsl rəhbəri kimdir? - Nazirin sabiq komandirinin maaşı 7 dəfə artırılıb?

Bizim iradəmizə qarşı çıxanın başı əziləcək - Azərbaycan Prezidenti

Maliyyə Nazirliyi AAYDA yoxlama aparır - Ciddi yeyintilər aşkarlanıb

Vensin Azərbaycana səfəri: Zəngəzur dəhlizinin müzakirələri yeni mərhələdə

Sovet təhsil elitası və cavabsız qalan suallar:Rektor 6 il sonra universitetə necə daxil olub?

Binəqədi rayonunda neft buruqları ərazisində daha bir qanunsuz tikinti - FOTO/VİDEO

Anar Əlizadə-Mübariz Mənsimov qarşıdurması - Kompromat savaşı yenidən başlayıb

Eldar Əzizovun narazı olduğu kadr: Xalid Ələkbərov yola salınır...

Sahib Məmmədovun “mənbə” axtarışı qalmaqal yaratdı - İşçilərin otağından dinləyici qurğu tapılıb

Eyyubov və digər vəzifəli şəxslərin əməlləri açıqlandı - Baş Prokurorluq məlumat yaydı

“Bravo”nun sönükən fəaliyyəti - Marketlər şəbəkəsinin rəqabətə davamlılığı niyə hər gün zəifləyir?

Antarktida buzsuz necə görünərdi? - Alimlər heyrətamiz cavab verib


Tarix 12.05.26, 13:38	Font ölçüsü : - / +

Yer kürəsində iki qütb buz örtüyü var: şimalda Arktika və cənubda Antarktida. İlk baxışda hər ikisi sonsuz donmuş səhralar kimi görünür...

Bu barədə Futura Sciences yazır.

Qeyd olunur ki, Arktika buzları sadəcə okeanın üzərində üzür, Antarktida isə nəhəng bir materikin üzərini örtür.

Antarktida həmişə buzla örtülü olmayıb. Yer tarixində istiləşmə dövrlərində burada çox güman ki, yaşıl və bitki örtüyü ilə zəngin landşaft mövcud olub.

Antarktida buzsuz necə görünərdi?

Bu günə qədər Antarktidanın bütün buz örtüyü ərisəydi, onun necə görünəcəyi barədə təsəvvürlər əsasən fərziyyə idi. Lakin alimlər indi radar, qravimetriya və seysmik tədqiqatlar vasitəsilə buzun altını xəritələndirə bilirlər.

Bu məlumatlar peyklər, təyyarələr, gəmilər və hətta qızak itləri vasitəsilə toplanıb. Nəticədə “British Antarctic Survey” tərəfindən yeni bir baza xəritəsi hazırlanıb.

"Bedmap3" adlı xəritə bu yaxınlarda Scientific Data jurnalında dərc edilib. Bu, Antarktida altının relyefini göstərən üçüncü versiyadır (ilk xəritə 2001-ci ildə hazırlanmışdı). Yeni versiya təxminən 500 metr dəqiqliklə çox yüksək detallılıq təqdim edir.

Alimlər bildirirlər ki, buz qatı altında yüksək dağ silsilələri, dərin kanyonlar, adalar və arxipelaqlar gizlənir.

Ən qalın buz haradadır?

Yeni məlumatlara görə, ən qalın buz təbəqəsi əvvəllər düşünüldüyü kimi Adel Torpağında deyil, Vilks Torpağında yerləşən az tanınan bir kanyondadır. Orada buzun qalınlığı təxminən 4757 metrə çatır.

Antarktidadakı buz örtüyünün orta qalınlığı isə təxminən 1948 metrdir.

Əgər bütün buzlar əriyərsə, dünya okeanının səviyyəsi təxminən 58 metr qalxa bilər.

Yeni xəritənin əhəmiyyəti

Alimlərin fikrincə, bu ssenari hazırda real təhlükə kimi görünmür. Lakin “Bedmap3” gələcək iqlim dəyişikliyi şəraitində buz örtüyünün necə davranacağını anlamaq üçün mühüm vasitədir.

Relyef buzun hərəkətinə birbaşa təsir edir. Xəritə daha dəqiq kompüter modellərinin qurulmasına kömək edəcək.

Tədqiqatın həmmüəllifi Piter Fretvell bildirib: "Bedmap3" göstərir ki, Antarktida buz örtüyü düşündüyümüzdən daha həssasdır".

Bəzi buzlar dəniz səviyyəsindən aşağıda yerləşir ki, bu da onların sabitliyini azalda bilər. Okean suyunun buzun altına sızması ərimə prosesini sürətləndirə bilər.

Xəbərin oxunma sayı : 145