AzFakt

Deputat Cavanşir Feyziyev Londonda milyonluq mülklər alıb - SİYAHI

Saleh Məmmədov 1 ilə 176 milyon manat artıq vəsait xərcləyib - RƏSMİ

Leysan Məmmədovun fəaliyyəti araşdırılacaq….- Milyonlar necə xərclənir?

“Azəraqrar”ın əsl rəhbəri kimdir? - Nazirin sabiq komandirinin maaşı 7 dəfə artırılıb?

Bizim iradəmizə qarşı çıxanın başı əziləcək - Azərbaycan Prezidenti

Maliyyə Nazirliyi AAYDA yoxlama aparır - Ciddi yeyintilər aşkarlanıb

Vensin Azərbaycana səfəri: Zəngəzur dəhlizinin müzakirələri yeni mərhələdə

Sovet təhsil elitası və cavabsız qalan suallar:Rektor 6 il sonra universitetə necə daxil olub?

Binəqədi rayonunda neft buruqları ərazisində daha bir qanunsuz tikinti - FOTO/VİDEO

Anar Əlizadə-Mübariz Mənsimov qarşıdurması - Kompromat savaşı yenidən başlayıb

Eldar Əzizovun narazı olduğu kadr: Xalid Ələkbərov yola salınır...

Sahib Məmmədovun “mənbə” axtarışı qalmaqal yaratdı - İşçilərin otağından dinləyici qurğu tapılıb

Eyyubov və digər vəzifəli şəxslərin əməlləri açıqlandı - Baş Prokurorluq məlumat yaydı

“Bravo”nun sönükən fəaliyyəti - Marketlər şəbəkəsinin rəqabətə davamlılığı niyə hər gün zəifləyir?

Azərbaycanlı gəncin böyrəyi qanunsuz transplantasiyada istifadə olunub - Hökm elan olundu


Tarix 02.07.26, 21:31	Font ölçüsü : - / +

Almaniyada uzun müddətdir beynəlxalq diqqət mərkəzində olan qanunsuz orqan transplantasiyası işi üzrə məhkəmə prosesi başa çatıb.

Musavat.com Almaniya mətbuatına istinadən xəbər verir ki, iş üzrə hökm çıxarılıb. Məhkəmə Günzünhausen şəhərindən olan 59 yaşlı Sabina Fişer-Kugler Keniyada təşkil edilən qanunsuz böyrək transplantasiyası ilə əlaqədar 6 min avro məbləğində cərimə edib.

İlk baxışdan bu hadisə həyatını xilas etmək istəyən ağır xəstənin çıxılmaz vəziyyəti kimi görünə bilər. Lakin məhkəmə araşdırması tamam fərqli mənzərə ortaya qoyub. Məlum olub ki, Fişer-Kuglerə köçürülən böyrək Azərbaycandan olan gənc bir vətəndaşa məxsus olub və donorun orqanını maddi qarşılıq müqabilində verdiyi sübuta yetirilib. Almaniya qanunlarına görə insan orqanlarının pul qarşılığında satılması cinayət hesab olunur. Donor orqanlarını könüllü şəkildə və təmənnasız verə bilər. Almaniya məhkəməsinin hökmünə görə Fişer-Kuglerə qanunsuz böyrək transplantasiyasında suçlu bilinib.

Bu qərar yalnız bir şəxsin məsuliyyətə cəlb edilməsi ilə yekunlaşan cinayət işi deyil. Məhkəmə prosesi Afrika ölkələri üzərindən fəaliyyət göstərən beynəlxalq orqan alveri şəbəkələrinin işləmə mexanizmini, vasitəçi şirkətlərin hüquqi məsuliyyətdən yayınmaq üçün istifadə etdikləri üsulları və iqtisadi baxımdan həssas insanların necə istismar edildiyini bir daha gündəmə gətirib.

"Mən qanunsuz heç nə etdiyimi düşünmürdüm"

Məhkəmə müəyyən edib ki, Sabina Fişer-Kugler iki il əvvəl Keniyada özünə böyrək transplantasiyası təşkil etdirib. Proses "Medlead" adlı vasitəçi agentlik vasitəsilə həyata keçirilib.

Sabina Fişer-Kuglerin vəkili müdafiə çıxışında bildirib: "Mən burada məhkəmə qarşısında duran xəstə bir qadını müdafiə etmişəm. O, baş verənləri mətbuata açıq şəkildə danışıb. Onun heç bir cinayət niyyəti olmayıb".

Fişer-Kugler isə bildirib ki, müqavilədə donorun pul almayacağı xüsusi qeyd olunduğu üçün prosesin qanuni olduğuna inanıb.

"Mənim üçün müqavilədə donora pul verməyəcəyimin göstərilməsi vacib idi. Çünki bu, klassik orqan alveridir. Müqavilədə hər şeyin təşkilat tərəfindən həll olunacağı yazılmışdı".

Onun sözlərinə görə, Keniyada əməliyyat, xəstəxana, yaşayış və sonrakı tibbi xidmətlər üçün ümumilikdə altırəqəmli məbləğ ödəyib.

Hakim hesab edib ki, bu qədər böyük maliyyə əməliyyatı həyata keçirən şəxsin donorun tamamilə təmənnasız hərəkət etdiyinə inanması inandırıcı deyil.

Qərarda vurğulanıb ki, təqsirləndirilən şəxs donorun maddi qarşılıq aldığını bilməli idi. Bununla belə, məhkəmə cəza təyin edilərkən onun ağır xəstə olmasını və günahını etiraf etməsini yüngülləşdirici hal kimi nəzərə alıb.

Nəticədə Sabina Fişer-Kugler 6 min avro məbləğində cərimələnib. Hazırda hökmə qarşı apellyasiya verilib-verilməyəcəyi müzakirə olunur.

İş üzrə ən diqqətçəkən məqamlardan biri transplantasiya olunan böyrəyin Azərbaycandan olan gənc bir şəxsə məxsus olmasının məhkəmə tərəfindən rəsmən təsdiqlənməsi olub.

Məhkəmə həmin şəxsin orqanını maddi qarşılıq müqabilində verdiyini sübuta yetirilmiş hesab edib.

Beləliklə, Azərbaycanın adı ilk dəfə bu beynəlxalq orqan alveri qalmaqalında rəsmi məhkəmə sənədlərində yer alıb.

İstintaq materiallarından görünür ki, donor Avropa İttifaqı ölkəsinin vətəndaşı olmayıb və iqtisadi baxımdan həssas sosial qrupdan seçilib.

Beynəlxalq ekspertlərin fikrincə, məhz belə insanlar qanunsuz orqan alveri şəbəkələrinin əsas hədəfinə çevrilirlər.

Məhkəmədə səslənən ifadələrdən məlum olub ki, müqavilələr elə hazırlanırdı ki, formal olaraq donorun pul almadığı görüntüsü yaransın.

Sənədlərdə alıcının donora birbaşa ödəniş etmədiyi göstərilsə də, faktiki olaraq donorun maddi qarşılıq aldığı müəyyən edilib.

Vasitəçi agentlik isə bütün prosesin xəstəxana tərəfindən təşkil olunduğunu iddia edib.

Lakin məhkəmə bu arqumentləri qəbul etməyərək sövdələşməni qanunsuz orqan alveri kimi qiymətləndirib.

Son illərdə Keniya beynəlxalq transplantasiya turizminin əsas mərkəzlərindən birinə çevrilib.

Ekspertlər bunu bir neçə amillə izah edirlər - nəzarət mexanizmlərinin zəifliyi; xarici vətəndaşların rahat əməliyyat olunması; özəl klinikaların çoxluğu; donorların yoxlanılması sistemində boşluqlar; vasitəçi şirkətlərin rahat fəaliyyət göstərə bilməsi üçün münbit şəraitin olması.

Məhz bu səbəblər müxtəlif ölkələrdən olan xəstələri Keniyaya yönləndirir.

Sabina Fişer-Kugler barəsində hökm çıxarılsa da, əsas araşdırma hələ yekunlaşmayıb.

Almaniya, Keniya və digər ölkələrin hüquq-mühafizə orqanları "Medlead" agentliyinin fəaliyyəti ilə bağlı istintaqı davam etdirirlər.

Araşdırmanın əsas istiqamətləri bunlardır: - donorların necə seçilməsi; onların hansı ölkələrdən cəlb olunması; vasitəçilərin qazanc mexanizmi; klinikaların rolu; maliyyə axınlarının istiqaməti.

Mütəxəssislərin fikrincə, belə transmilli şəbəkələrdə ən çətin məsələ vasitəçilərin məsuliyyətə cəlb edilməsidir. Çünki onlar çox vaxt müxtəlif ölkələrdə qeydiyyatdan keçmiş şirkətlər vasitəsilə fəaliyyət göstərirlər.

Almaniya məhkəməsinin qərarında donorun Azərbaycan vətəndaşı olması ölkəmiz üçün də ciddi hüquqi və təhlükəsizlik məsələləri gündəmə gətirir.

Əgər Azərbaycan vətəndaşları xaricdə fəaliyyət göstərən qanunsuz orqan transplantasiyası şəbəkələrinin qurbanına çevrilirlərsə, həmin şəxslərin necə seçildiyi, hansı vasitəçilər tərəfindən xaricə aparıldığı və bu prosesdə yerli əlaqələrin olub-olmaması araşdırılmalıdır.

Eyni zamanda, bu hadisə əhalinin orqan alveri riskləri barədə daha geniş maarifləndirilməsinin vacibliyini də göstərir.

Bu proses beynəlxalq orqan alverinin necə təşkil olunduğunu, hüquqi boşluqlardan necə istifadə edildiyini və iqtisadi cəhətdən həssas insanların sağlamlığının necə kommersiya predmetinə çevrildiyini nümayiş etdirən mühüm presedent hesab olunur.

Ən diqqətçəkən məqam isə odur ki, bu işdə donor kimi adı çəkilən şəxs Azərbaycandan olub. Bu fakt beynəlxalq istintaqın növbəti mərhələlərində yeni məlumatların üzə çıxacağı ehtimalını artırır.

"Medlead" işi göstərdi ki, orqan alveri artıq ayrı-ayrı ölkələrin problemi deyil. Donorun, alıcının, vasitəçinin və klinikanın müxtəlif dövlətlərdə yerləşdiyi transmilli cinayət modelinə çevrilən bu şəbəkələrin qarşısını almaq yalnız beynəlxalq hüquqi əməkdaşlıq və effektiv nəzarət mexanizmləri ilə mümkündür.

Xəbərin oxunma sayı : 196