| |
|
Binəqədi rayonunda neft buruqları ərazisində daha bir qanunsuz tikinti - FOTO/VİDEO
Saleh Məmmədovun işçisindən 20 min dollarlıq toy hədiyyəsi - AAYDA sədrini hədəfə gətirdi
Ramiz Mehdiyevin Rusiyaya yazdığı sensasiyalı məktub üzə çıxdı: nələr planlanırmış?
Əhmədzadənin yerinə Sultan-zadə - Adnan Əhmədzanin yerinə keçən Rüfət Sultan-zadə kimdir?
“360Marcom“ MMC KOBİA üçün niyə bu qədər önəmlidir? - ARAŞDIRMA
Şirvanda qeyri-müəyyənlik - İlqar Abbasov Mehdiyevin güdazına gedə bilər...
Yaxın vaxtlarda MSK-da “təmizlik” gözlənilir - Ramiz Mehdiyevin adamlarından
Dövlət Gömrük Komitəsində kürsü savaşı - Müavin və idarə rəisi Şahin Bağırovun yerinə göz dikib
Prezidentin açılışını etdiyi Hövsan stadionunda Ticarət Mərkəzi tikilir - İcazə sənədi yoxdur?
Anar Əlizadə Azərbaycanı tərk edib - Adı Adnan Əhmədzadə işində hallanırdı
Binəqədi rayonunda fərdi yaşayış evi obyektə çevrilib - Hacıbaba Babayevin saxta arayışı ilə...
Azərbaycanda narahatlıq doğuran tendensiya: Əhalinin artım tempi azalır
Tarix 01.02.26, 10:30 |
|
Son illərdə Azərbaycanda əhalinin artım tempində müşahidə olunan zəifləmə ciddi narahatlıq doğurur. Statistik göstəricilərə görə, müstəqillik əldə edildikdən sonra ölkədə ən aşağı doğum göstəricisi ötən il qeydə alınıb. İlkin məlumatlara görə, ölkədə ilk 10 ayda 80 802 uşaq dünyaya gəlib, ilin sonunda bu rəqəmin təxminən 95 000-ə çatacağı proqnozlaşdırılır. Maraqlıdır ki, 2024-cü ildə ölkədə 102 310, 2023-cü ildə 112 620, 2022-ci ildə isə 122 846 uşaq anadan olub. Hətta COVID-19 pandemiyası səbəbindən toy mərasimlərinə müəyyən məhdudiyyətlərin tətbiq edildiyi 2020-ci ildə 126 571, 2021-ci ildə isə 112 284 doğum qeydə alınıb.
AzFakt.com mövzu ilə bağlı "Kaspi" qəzetinin məqaləsini təqdim edir:

Təhsil, karyera, sosiallaşma...
Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin Ailə məsələləri şöbəsinin baş məsləhətçisi Rafiq Mahmudov bildirib ki, müasir dövrdə gənclər öz qarşısına yeni prioritetlər, məqsədlər qoyurlar. Əgər əvvəllər gənclər təhsil alaraq nikaha daxil olurdularsa, bu gün daha çox müstəqil həyat tərzinə üstünlük verirlər. Onlar qarşılarına qoyduqları məqsədlərə nail olduqdan sonra nikah barədə düşünməyə başlayırlar: "Təhsil, karyera, sosiallaşma, özünü inkişaf etdirmək və maddi stabillik gənclərin əsas məqsədləridir. Bu isə nikahların sayının azalmasına, nikah yaşının artmasına və nəticə etibarilə ailələrdə uşaqların sayının azalmasına gətirib çıxarır. Ailələrdə daha çox 1-3 uşağa üstünlük verilir. Bu tendensiya bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə də müşahidə olunur və təbii prosesdir".

Selektiv abortların təbii artıma təsiri
R.Mahmudov bildirir ki, son 10 il ərzində abortların artması faktoru da narahatedicidir: "Abortların yaş kateqoriyası üzrə bölgüsünə diqqət yetirsək? görərik ki, 25-34 yaş arasında olan gənclər tərəfindən arzu olunmayan hamiləliyin qarşısının alınması preventiv vasitə kimi tətbiq olunur. Təəssüf ki, abortların bir hissəsi selektivdir. Bu gün Azərbaycanda hər 100 qız uşağına qarşı 112-114 oğlan uşağı dünyaya gəlir, bu da beynəlxalq normalara görə çoxdur. Demoqrafiyanın inkişafı üçün hər 100 qız uşağına 102-104 oğlan uşağı dünyaya gəlməlidir. USM-nin əsas istifadə istiqamətləri ananın və dölün sağlamlığının yoxlanılması və izlənilməsidir. Lakin təəssüf ki, valideyn olmağa hazırlaşan şəxslər USM aparan həkimə dölün cinsiyyətini müəyyən olunması üçün müraciət edirlər".

Qurum rəsmisi vurğulayır ki, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən mütəmadi olaraq bütün bölgələrdə və paytaxtda maarifləndirmə tədbirləri təşkil olunur.

"Azalma tendensiyası 5-6 il davam edəcək"
Coğrafiya İnstitutunun demoqrafiya və əhali coğrafiyası şöbəsinin müdiri Etibar Bədəlov deyir ki, Azərbaycanda 1995-2004-cü illər arasında doğum səviyyəsi iki dəfədən çox azalmışdı. Hazırda həmin dövrdə doğulan nəsil ailə qurmaq yaşına çatıb: "Bu isə o deməkdir ki, indi ailə quracaq gənclərin sayı əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli azdır. Nəticə etibarilə bu amil ailə quruculuğunu zəiflədir, nikahların sayının azalmasına səbəb olur və bu azalma birbaşa doğum göstəricilərinə də təsir edir. Bu demoqrafik azalma tendensiyası təxminən 5-6 il davam edəcək, daha sonra isə müəyyən artım müşahidə oluna bilər. Lakin bu artım əvvəlki dövrlərdəki səviyyəyə çatmayacaq. Əgər göstəriciləri faizlə ifadə etsək, 10 il əvvəl əhalinin artım tempi 1.1-1.2 faiz təşkil edirdisə, hazırda bu rəqəm 0.35-0.4 faiz səviyyəsinə düşüb. Yəni artım tempi təxminən üç dəfə azalıb. Azalma əsasən şəhər əhalisi üzrə özünü göstərir. Belə ki, şəhərlərdə təbii artım səviyyəsi 0.15 faizə qədər enib, doğum göstəriciləri də əhəmiyyətli dərəcədə aşağı düşüb. Əgər əvvəllər hər min nəfərə düşən doğum sayı 10-11 nəfər idisə, son 4-5 ildə bu göstərici azalaraq, bu il təxminən 9 nəfər səviyyəsinə düşüb. Bu isə artıq ciddi demoqrafik problem kimi qiymətləndirilir".

Maddi və sosial yardım, icra mexanizmi...
Mütəxəssisin sözlərinə görə, bu tendensiyanın qarşısının alınması üçün ardıcıl və məqsədyönlü demoqrafik siyasət yürüdülməlidir: "Bu demək olar ki, bütün dövlətlərdə tətbiq olunur. Əsas hədəf gənclər üçün əlverişli şəraitin yaradılması, ailə quruculuğunun təşviqi və dövlətin bu prosesdə fəal iştirak etməsidir. Ailə qurmaq istəyən gənclərə dövlət dəstəyi göstərilməli, uşaqlar dünyaya gəldikdən sonra ailələrə maddi və sosial yardım mexanizmləri işlək olmalıdır. Bunlar dövlət təcrübəsində geniş yayılmış və effektiv nəticə verən alətlərdir".
"O dövrdə Azərbaycan dünyanı təəccübləndirirdi"
Coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru Saleh Nağıyev deyir ki, 1960-cı illərdə Azərbaycan təbii artım göstəricisinə görə dünyada birinci yer tuturdu. Həmin dövrdə hər min nəfərə 44 uşaq doğulurdu, bu isə bütün dünyanı təəccübləndirirdi: "İndiki vəziyyət tam fərqlidir. Hazırda ölkədə hər min nəfərə düşən doğum sayı təxminən 6-7 nəfər səviyyəsinə enib. Bu, ciddi demoqrafik tendensiyadır. Amma bu problem yalnız Azərbaycana xas deyil. Bütün dünyada oxşar demoqrafik azalma müşahidə olunur".

"Böhran tam dəhşətli səviyyədə deyil"
Mütəxəssis bildirir ki, sosial-iqtisadi durum demoqrafik proseslərə ciddi təsir göstərir: "1990-cı illərdə 8-9 uşaqlı ailəni saxlamaq mümkün idisə, bu gün bu, demək olar ki, real deyil. Çoxuşaqlılıqdan azuşaqlılığa keçid, boşanmaların artması və nikahların azalması demoqrafik disbalansın əsas səbəblərindəndir. Hazırda təhlükə mənbələrindən biri boşanmaların artmasıdır, digəri isə gənclərin ailə qurmağa marağının azalmasıdır. Bu iki amil doğum göstəricilərinə və ailə modelinə təsir edir. Amma çıxış yolları var".
Xəbərin oxunma sayı : 274
Sosial
Xəbərlər
-
Azərbaycan “qocalır“: Uşaq sayı azalır, yaşlılar artır
-
Tramp uzun müharibəyə girmədən İrana sürətli zərbə endirmək istəyir - WSJ
-
Qar yağacaq, külək güclənəcək - Sabahın havası
-
Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalını təqdim edib - VİDEO
-
Arvadını öldürmək istəyirmiş, anası araya girib... - Goranboyda dəhşət
-
Sürücülərin “qaranlıq imtahanı“: Magistral yolda işıqlar niyə söndürülüb?
-
“Vəhdət“ rəhbərliyi Xalq artistini xəstəxanada ziyarət etdi - FOTO
-
Pakistan ordusu Bəlucistanda əməliyyat keçirdi - 92 üsyançı öldürüldü
-
Sayğacdakı problemə görə fantastik məbləğdə borc gəldi - Video
-
“İran ABŞ ilə ciddi danışıqlar aparır“ - Tramp
-
Azərbaycanda narahatlıq doğuran tendensiya: Əhalinin artım tempi azalır
-
Günəşdə təhlükəli aktivlik: X sinifli partlayış riski artıb
-
Yeni metro stansiyaları əmlak qiymətlərinə təsir edəcək? - VİDEO
-
“ABŞ ilə danışıqlar sisteminin formalaşması inkişaf edir“ - İranın Təhlükəsizlik Şurası
-
Sürücülərə hansı hallarda yağı dəyişmək mütləqdir? - VİDEO
-
Putinlə görüşmədən ərazi məsələlərini həll etmək mümkün deyil - Zelenski
-
Məktəbdə şagirdə qarşı zorakılıq: Xanım direktor barəsində cinayət işi açıldı
-
Azərbaycan bölgədəki gərginliyin aradan qaldırılmasına töhfə verməyə hazırdır - İlham Əliyev
-
Şəhərin mərkəzində kanalizasiya xətlərindən şikayət - VİDEO
-
İribuynuzlu heyvan idxalı artdı - Ət ucuzlaşacaq?
-
Avropa liderləri Trampa qarşı mübarizə planı hazırlayıblar - “The New York Times“
-
Prezident İlham Əliyev Məsud Pezeşkiana zəng edib - Nələr müzakirə olunub?
-
Banklar daha çox hansı sahibkarı seçir? - Biznes kreditlərinin bölgüsü
-
Şakira Ginnesin rekordunu qırdı: 422 milyon dollar qazandı
-
Azərbaycanda əhalinin bank əmanətləri artıb - RƏQƏMLƏR
-
İran bu halda ABŞ ilə enerji sahəsində əməkdaşlığa hazırdır - Əraqçi
-
Bu deputatlar sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olurlar? - Adlarına VÖİN var...
-
“Enerji sistemi işləyir, vəziyyət nəzarət altındadır” - Şmiqal
-
Sabahdan bu avtobuslar yenilənir - Gedişhaqqı 50 qəpik
-
Kapital Bankın faiz siyasəti narazılıq doğurub: Ekspert müştəri hüquqlarının pozulduğunu deyir...
-
Bakıda ilk dəfə elektron qaydada eksternat imtahanları keçirildi - Fotolar
-
Sumqayıtda qızıl almağa gələn “müştəri“ oğru çıxdı - VİDEO
-
Narkotik almağa pul vermədiyi üçün arvadını baltalayıb - Ağdamdakı cinayətin təfərrüatı
-
Vensin Azərbaycana səfəri: Zəngəzur dəhlizinin müzakirələri yeni mərhələdə
-
Pakistanda bir gündə 12 terror aktı - 58 silahlı məhv edildi
-
Bakı - Sumqayıt üzrə taksi qaydaları sərtləşdi - Sürücülər narazıdır
-
İranda partlayışlar baş verib - Ölənlər və yaralananlar var
-
Azərbaycanın Türkiyədəki səfirliyi Rəsulzadəni anıb - FOTOLAR
-
Bu yollarda duman olacaq - Sürücülərin nəzərinə!
-
“NexTrack“ şirkəti müqaviləsiz işçi çalışdırıb - 20 min cərimə
-
Türkiyədə narkotikə qarşı əməliyyatlar: Xeyli sayda tanınmış simalar saxlanıldı
-
Rəsulzadənin Bakıdakı evinə xatirə lövhəsi vurulacaq - FOTO
-
Azərbaycan səhiyyəsində tarixi nailiyyət: İlk ürək transplantasiyası
-
Məktəb yoldaşlarım Ceyhun Bayramov, Fərid Qayıbov və Səbinə Əliyeva olub...- Hacı Nuran
-
“Bizə qarşı hücum olsa, cavabımız şokedici olacaq“ - Əraqçi
-
Azərbaycanda mobil operatorlar 1,3 mlrd. manat gəlir qazanıb - Statistika
-
Keçmiş məmurun şirkətinə 5,6 milyonluq sifariş - MÜQAVİLƏ
-
Bu ərazilərdə duman var - FAKTİKİ HAVA
-
Azərbaycanda donor olmaq istəyənlərin sayı AÇIQLANDI
-
İcra başçısı vəzifəsindən niyə azad olunub? - Deputat açıqladı
-
Quba-Xaçmaz Regional Təhsil İdarəsində “imtahansız rəhbərlik” modeli - keçə bilməyənlər necə rəhbər olur?
-
Aldığı evdən 18 ildən sonra çıxarılır? - TƏFƏRRÜAT/VİDEO
-
“İran hadisələrin istənilən inkişaf variantına hazırdır“ - Əli Şamxani
-
“Bəzi vəkillər sosial şəbəkədə qeyri-etik davranış nümayiş etdirirlər“ - Anar Bağırov
-
Aqşin Yenisey Anara cavab verdi - “Kimi sürgün edib, güllələtdiriblərsə...“
-
“Epşteyn işi” ilə bağlı yeni sənədlər elan olundu - Maskın da adı var
-
Özbaşına tikilən evlər sənədləşdiriləcək? - Ekspert danışdı
-
Ağdamda qadın bıçaqlandı - Əri saxlanıldı
-
Hansı ölkədə orta əməkhaqqına daha çox ət almaq olur? - SİYAHI
-
Venesuelada bütün siyasi məhbuslar əfv olunur - Rodrigesdən amnistiya qərarı
-
Bakıda Xalq artistinin oğlunu döydülər - Saxlanılan var
-
“Neçə illərdir qazımız yoxdur, soyuqdan əziyyət çəkirik“ - Salyan sakinlərindən şikayət
-
“ABŞ İrana Venesuela ilə müqayisədə daha böyük qüvvələr göndərir“ - Tramp
-
Biləcəridə yol problemi:“Gediş-gəliş mümkün deyil, batırıq“
-
Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin doğum günüdür - Anadan olmasından 142 il ötür
-
ABŞ-ın İrana mümkün zərbəsi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik Azərbaycanda narahatlıq yaradır - Hikmət Hacıyev
-
Bakıda hava bu tarixdə kəskin dəyişir: Qar yağacaq
-
“Nyukasl” digər komandaların heç birindən zəif deyil” - Qurban Qurbanov
-
“Vesta Construction“ MMC-nin eyni mənzili bir neçə nəfərə satdığı iddia edilir - VİDEO
-
Bir qrup fermer “P-Aqro” MMC-yə satdıqları pambığın pulunu ala bilmirlər - VİDEO
-
Saleh Məmmədov işçilərin maaşını vermir: İşlər dayandırılıb, texnika işləmir...
-
Yıldız Tilbenin vəkilindən Vəfa Şərifovaya cavab - “Cinayətdir”
-
“Qurtuluş“ Reabilitasiya Mərkəzindəki qanunsuzluq - 3 nəfər həbs olundu
-
Zelenski kompromisləri rədd etdi - “Putin bunu qələbə kimi təqdim etmək istəyir“
-
Süleyman Mikayılov Qaradağın icra başçısı vəzifəsindən azad edildi - Sərəncam
-
Dini ziyarət üçün Azərbaycana hansı ölkələrdən gəlirlər? - Siyahı
-
Abituriyentlərə şad xəbər: test bankı təkmilləşdiriləcək
-
“Tehran da onları terrorçu kimi tanıyacaq” - Əli Laricani
-
Qonşunun evinə soxulub 13 yaşlı qızına təcavüz edənə - 18 il həbs verildi
-
Prezidentin təltif etdiyi gənclər kimlərdir? - FOTOLAR
-
Xələf Xələfov Pakistanda XİN başçısı ilə görüşüb - Müzakirə
-
İqtisadi Şuranın iclası keçirildi:nələr müzakirə olunub? (FOTO)
-
Azərbaycanda kitabxanalar bağlanır? - Nazirlikdən reaksiya
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 3 günlük məzənnəni açıqladı
-
İxracdan milyonlar qazanan Azərbaycan şirkətləri - SİYAHI
-
“ABŞ-ın niyyəti yaxşı deyil, İran danışıqlara hazırdır“ - Abbas Əraqçi
-
Bu 10 gəncə Prezident mükafatı verildi - ADLAR
-
Sabiq nazirə artıq pensiya ödənilibmiş - İndi geri alınır
-
“İrana hərbi müdaxilə qlobal miqyasda risklər yarada bilər“ - Hakan Fidan
-
Pley-off mərhələsinin püşkü atıldı - “Qarabağ“ın rəqibi bilindi
-
“Nar“ və Dövlət Məşğulluq Agentliyi Anlaşma Memorandumu imzaladı - FOTOLAR
-
Beyləqanda Gənclər Günü qeyd edildi - FOTOLAR
-
Polis kənar dairəvi yolda Fərid adlı uşaq aşkarlayıb - Valideynləri axtarılır
-
“Türkiyə vasitəçi olmağa hazırdır” - Ərdoğan Pezeşkianla danışdı
-
“Rusiya Trampın xahişi ilə fevralın 1-dək Ukraynaya zərbələr endirməyəcək“ - Kreml
-
429 internet resursuna giriş məhdudlaşdırıldı - RƏSMİ
-
Aqrar Xidmətlər Agentliyinin sədr müavini vəzifəsindən azad olundu - FOTO
-
“Meqa Sığorta”nın yığımları azaldı - 3 milyon manatlıq geriləmə
-
Türkiyə PKK-nı bitirdi, CHP ittihamları isə bitmir - TƏHLİL
-
“Bandotdel” əməliyyat keçirdi, həbs olunanlar var - VİDEO
-
“Yüz böhtandan heç olmasa beşini məhkəməyə verməliyik“ - Xalq yazıçısı Anar
-
Fermada keçən uşaqlıq: Cəlilabadda dörd qardaş məktəb üzü görmür
-
Prezident yeni səfirləri qəbul etdi - FOTOLAR
-
10 aya “mayor”dan “general”a qalxan 34 yaşlı Fuad Məmmədov kimdir? - DOSYE
-
Vəzifəli şəxs 18 kq qızılla saxlanıldı - Evindən silah çıxdı
-
Pezeşkianın da göyərtəsində olduğu təyyarə Moskvada eniş edib - KİV
-
Tanınmış iş adamı həbs olundu - Başqalarına qurduğu tələ ifşa olunub
-
Bakıda binada blok çökdü: Sakinlər evdən çıxa bilmirlər - VİDEO
-
Avropanı gözləyən demensiya təhlükəsi: Xəstə sayı 20 milyona yaxınlaşır
-
“Müsəlman ölkələri problemlərini müstəqil həll etməlidir” - Hakan Fidan
-
Evlərin təmiri zamanı nəyə önəm verməliyik? - VİDEO
-
“Qurtuluş“ Reabilitasiya Mərkəzinin rəhbəri və 2 əməkdaşı tutuldu - Nədə ittiham olunurlar?
-
Mağazasını genişləndirmək istədi, 17 min ziyana düşdü: Qonşu qonşunu necə aldadıb?
-
Tikinti şirkəti ilə vətəndaş arasında qalmaqal:“Xəbərdarlıq da etmədilər“
-
“ABŞ bu addımlara son qoymalıdır” - Məsud Pezeşkian
-
Hansı cərimələrin ödətdirilməsi birbaşa əmək haqqına yönləndiriləcək? - VİDEO
-
Sumqaytda 34 nömrəli məktəbdə pul yığılır - Summativ qiymətləndirmə üçün (SƏS YAZISI)
-
Çoxmərtəbəli yaşayış binasındakı yanğının təfərrüatı: “Camaat kömək üçün qışqırırdı“
-
Tbilisi prospektində hərəkətin təşkilində daha bir dəyişiklik - VİDEO
-
UEFA Avropa Liqası: “Fənərbağça“ və “Roma“ səfərdə qalib gələ bilmədilər
TOP 10
ARXİV






