“İki uşaq anasıyam, kimdir məni alan?“ -Renka “Mətbəxə girmirəm, maşın sürmürəm, saçımı daramıram“ - VİDEO Sevda Yahyayevanın qısa ətəyi tənqid olundu - VİDEO “Məni çadrada görmək istəyirlər“ - Tənqidlərə cavab verdi
Axtar
 
  • / Maqazin / — 31 Avqust 2026

    “İki uşaq anasıyam, kimdir məni alan?“ -Renka

  • / Maqazin / — 11 İyul 2026

    “Mətbəxə girmirəm, maşın sürmürəm, saçımı daramıram“ - VİDEO

  • / Maqazin / — 11 İyul 2026

    Sevda Yahyayevanın qısa ətəyi tənqid olundu - VİDEO

  • / Maqazin / — 02 İyul 2026

    “Məni çadrada görmək istəyirlər“ - Tənqidlərə cavab verdi

  • / Maqazin / — 01 İyul 2026

    “Ər çörəyi yeyəndə kökələcəm“ - Azərbaycanlı model

  • / Maqazin / — 12 İyun 2026

    “Kişi məclislərinə bir şərtlə gedirəm” - Nigar Şabanova

Anbarlarda yer qalmadı, büdcə boşalır: Hindistanı çıxılmaz vəziyyətə salan “düyü bolluğu“

Tarix 18.11.26, 15:11

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Hindistan kənd təsərrüfatında tətbiq etdiyi subsidiyalar və yeni texnologiyalar sayəsində dünyanın ən böyük düyü istehsalçılarından birinə çevrilib. Lakin istehsalın sürətlə artması ölkədə ciddi məhsul artıqlığı yaradıb. Düyünün böyük hissəsi ixrac edilsə də, subsidiyaların maliyyələşdirilməsi hökumət üçün getdikcə daha baha başa gəlir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Reuters-in araşdırmasına görə, Baş nazir Narendra Modinin administrasiyası artıq xarici istehlakçıların da faydalandığı subsidiyaların dövlət büdcəsinə yükündən narahatdır.

Düyü subsidiyaları Hindistanın ərzaq subsidiyaları büdcəsinin üçdə ikisindən çoxunu təşkil edir. Bu xərclər son on ildə iki dəfədən artıq artaraq 2025-2026-cı maliyyə ilində 2,28 trilyon rupiyə (24,1 milyard dollar) çatıb.

Kənd təsərrüfatı üzrə iqtisadçı, hökumətin keçmiş məsləhətçisi Aşok Qulatinin sözlərinə görə, artıq məhsul dünya bazarlarına rəqiblərdən daha ucuz qiymətə çıxarılır.

El-Nino səbəbindən 2026-2027-ci illərdə məhsuldarlığın azalacağı gözlənilsə də, böyük ehtiyatlar Hindistanın ixracının növbəti iki ildə də artmasına imkan verə bilər.

Ölkədə düyü istehsalı son on ildə 50 faiz artaraq 2025-2026-cı illərdə rekord həddə - 154 milyon tona çatıb. Halbuki daxili istehlak 107 milyon ton təşkil edir.

İxrac artır, anbarlarda yer qalmır

İstehsal artımının əsas səbəblərindən biri daşqınlara davamlı yeni düyü sortlarının yaradılmasıdır. Xüsusilə 2009-cu ildə kommersiya istifadəsinə verilən Swarna-SUB1 sortu əvvəllər daşqın təhlükəsi səbəbindən sabit məhsul əldə edə bilməyən şərq bölgələrində əkinçiliyi genişləndirib.

Məsələn, Bihar ştatında düyü istehsalı son 15 ildə 182 faiz artaraq 8,75 milyon tona çatıb. Qonşu Odişa ştatında da istehsal 50 faiz yüksələrək 10,2 milyon ton olub.

Hazırda Hindistan dünya düyü ticarətinin 40 faizini təmin edir. İxrac son on ildə iki dəfə artaraq 2025-ci ildə 22,3 milyon tona çatıb. Lakin istehsalın artması anbar çatışmazlığı yaradıb.

Oktyabrın 1-nə dövlətin düyü ehtiyatları rekord həddə - 55,47 milyon tona çatıb. Bu, müəyyən edilmiş hədəfdən dörd dəfədən çoxdur. Hökumət problemi həll etmək üçün əlavə 13,1 milyon ton tutumunda anbar tikməyi planlaşdırır.

Subsidiyalar beynəlxalq narazılıq yaradır

Hindistanda federal hökumət hər il düyü üçün Minimum Dəstək Qiyməti müəyyən edir. Ştatlar isə bu məbləğin üzərinə əlavə bonuslar ödəyərək fermerləri düyü istehsalına daha çox həvəsləndirirlər.

Nəticədə düyü istehsalı artır, digər kənd təsərrüfatı məhsullarının, xüsusilə yağlı və paxlalı bitkilərin becərilməsi isə arxa plana keçir. Hindistan həmin məhsulları xaricdən idxal etməyə məcbur qalır.

Problemin təsiri beynəlxalq bazarda da hiss olunur. ABŞ prezidenti Donald Tramp Hindistanı düyünü maya dəyərindən aşağı qiymətə satmaqda ittiham edib. Vaşinqtonun düyü sənayesi üzrə təşkilatı USA Rice də Hindistanın subsidiyalar hesabına ədalətsiz rəqabət yaratdığını bildirib.

Tayland da Hindistanın böyük ehtiyatlarının dünya bazarında qiymətləri aşağı salmasından narahatdır. Noyabrın ortalarında Hindistan düyüsünün bir tonu Taylandın eyni məhsulundan təxminən 110 dollar ucuz satılıb.

Hökumət subsidiyaları məhdudlaşdırmaq istəyir

Hindistan hökuməti federal subsidiyaları azaltmaqda tərəddüd edir. Çünki kənd təsərrüfatı ölkə əhalisinin 40 faizindən çoxunu məşğulluqla təmin edir və fermerlər hər hansı güzəştin ləğvinə ciddi etiraz edirlər.

2020-2021-ci illərdə fermerlərin genişmiqyaslı etirazlarından sonra hökumət aqrar qanunları ləğv etməyə məcbur olmuşdu. İndi isə əsas mübahisə ştatların əlavə bonusları ilə bağlıdır.

Reuters-in məlumatına görə, Federal Ərzaq Nazirliyi son iki ildə üç dəfə Maliyyə Nazirliyinə müraciət edərək ştatların əlavə ödənişlərinin qarşısının alınmasını istəyib. Hökumət hesab edir ki, çoxlu su tələb edən düyü istehsalı yeraltı su ehtiyatlarını da tükəndirir.

Digər tərəfdən, Hindistan 2025-ci ildə yağlı və paxlalı bitkilərin idxalına 22,7 milyard dollar xərcləyib. Bu, son on ildə 120 faiz artım deməkdir. Düyü ixracından əldə olunan gəlir isə 12 milyard dollar olub.

Düyü istehsalının çoxlu gübrə tələb etməsi də dövlət büdcəsinə əlavə yük yaradır. Gübrə subsidiyalarının 2026-2027-ci maliyyə ilində 3 trilyon rupini (31,8 milyard dollar) ötəcəyi gözlənilir.



Xəbərin oxunma sayı : 112




Dünya

Xəbərlər

ARXİV
Əlaqə | Haqqımızda  
Buy website traffic cheap