AzFakt

Məmurların adından “təcili” pul istəyirlər - DTX araşdırma aparır

Sabiq sədr Almaniyada tikinti biznesinə başlayıb - Şərikli bina tikir + FOTO

Məmməd Musayevlə əlbir olub 100 milyonu “yeyiblər” - Vəzifəli şəxslər həbs edildi

“Qardaşımla birgə 16 milyon vermişik” - Tale Heydərovun ifadəsi oxundu

Deputat Cavanşir Feyziyev Londonda milyonluq mülklər alıb - SİYAHI

Saleh Məmmədov 1 ilə 176 milyon manat artıq vəsait xərcləyib - RƏSMİ

Leysan Məmmədovun fəaliyyəti araşdırılacaq….- Milyonlar necə xərclənir?

“Azəraqrar”ın əsl rəhbəri kimdir? - Nazirin sabiq komandirinin maaşı 7 dəfə artırılıb?

Bizim iradəmizə qarşı çıxanın başı əziləcək - Azərbaycan Prezidenti

Maliyyə Nazirliyi AAYDA yoxlama aparır - Ciddi yeyintilər aşkarlanıb

Vensin Azərbaycana səfəri: Zəngəzur dəhlizinin müzakirələri yeni mərhələdə

Sovet təhsil elitası və cavabsız qalan suallar:Rektor 6 il sonra universitetə necə daxil olub?

Binəqədi rayonunda neft buruqları ərazisində daha bir qanunsuz tikinti - FOTO/VİDEO

Anar Əlizadə-Mübariz Mənsimov qarşıdurması - Kompromat savaşı yenidən başlayıb

Qeyri-kommersiya təşkilatları, yaradılması və formaları - Qanun nə deyir?


Tarix 18.08.26, 12:30	Font ölçüsü : - / +

Azərbaycanda qeyri-kommersiya təşkilatlarının hüquqi statusu Mülki Məcəllə ilə tənzimlənir. Qanunvericilikdə bu təşkilatların yaradılması, əmlakının formalaşdırılması, idarə olunması və fəaliyyətinə xitam verilməsi ilə bağlı əsas qaydalar müəyyən edilib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Mülki Məcəllənin qeyri-kommersiya təşkilatlarına dair müddəalarına əsasən, bu kateqoriyaya ictimai birliklər, fondlar və hüquqi şəxslərin ittifaqları daxildir.

İctimai birliklər

İctimai birliklərin təsisçiləri və iştirakçıları tərəfindən birliyə verilən əmlak həmin birliyin mülkiyyəti hesab olunur. Təsisçilər və iştirakçılar birliyə verdikləri əmlaka, o cümlədən üzvlük haqlarına mülkiyyət hüquqlarını saxlamırlar.

İctimai birlik öz öhdəliklərinə görə öz əmlakı ilə məsuliyyət daşıyır. Birliyin üzvləri isə onun öhdəliklərinə görə məsuliyyət daşımırlar.

İctimai birliyin fəaliyyətinə xitam verildikdən və qanuni öhdəlikləri yerinə yetirildikdən sonra qalan əmlak nizamnamədə müəyyən edilmiş məqsədlərə uyğun olaraq istifadə edilir. Bu mümkün olmadıqda həmin əmlak dövlət büdcəsinə yönəldilir.

İctimai birliklərin ayrı-ayrı xüsusiyyətləri və hüquqi vəziyyəti Mülki Məcəllə və digər qanunvericilik aktları ilə müəyyən edilir.

Fondlar

Fond üzvlüyü olmayan, fiziki və ya hüquqi şəxslərin əmlak haqları əsasında yaradılan və sosial, xeyriyyə, mədəni, təhsil və digər ictimai faydalı məqsədlər güdən qeyri-kommersiya təşkilatıdır.

Qanunvericiliyə əsasən, fond yaradılarkən onun nizamnamə kapitalı 10 min manatdan az olmamalıdır.

Fondun təsisçiləri tərəfindən ona verilən əmlak fondun mülkiyyəti hesab olunur və nizamnaməsində müəyyən edilmiş məqsədlər üçün istifadə edilir. Təsisçilər fonda verdikləri əmlak üzərində mülkiyyət hüquqlarını saxlamırlar.

Fond öz əmlakından istifadə haqqında hesabatları hər il dərc etməlidir. Bu tələb fondun fəaliyyətində şəffaflığın təmin olunmasına xidmət edir.

Fondun təsisçiləri fondun öhdəliklərinə, fond isə təsisçilərinin öhdəliklərinə görə məsuliyyət daşımır.

Fondun idarə olunması, idarəetmə orqanlarının formalaşdırılması, fondun fəaliyyətinə nəzarət və vəzifəli şəxslərin təyin və azad edilməsi qaydaları onun nizamnaməsi ilə müəyyən edilir.

Fondun nizamnaməsində, həmçinin fondun adı, əmlakı, idarəetmə orqanları, o cümlədən fəaliyyətinə nəzarət edən himayəçilik şurası, vəzifəli şəxslərin təyin və azad edilməsi qaydaları və fondun əmlakının idarə olunması ilə bağlı məlumatlar göstərilməlidir.

Fondun nizamnaməsinin dəyişdirilməsi və fəaliyyətinə xitam verilməsi də qanunvericilikdə müəyyən edilmiş qaydada həyata keçirilir. Fondun fəaliyyətinin davam etdirilməsi mümkün olmadıqda və ya nizamnaməsində müəyyən edilmiş məqsədlərə çatmaq mümkün olmadıqda onun ləğvi məsələsi məhkəmə tərəfindən həll edilə bilər.

Fondun borcları ödənildikdən sonra qalan əmlak nizamnamədə müəyyən edilmiş qaydada istifadə olunur. Bu mümkün olmadıqda isə əmlak dövlət büdcəsinə yönəldilir.

Hüquqi şəxslərin ittifaqları

Mülki Məcəlləyə əsasən, kommersiya təşkilatları sahibkarlıq fəaliyyətlərinin əlaqələndirilməsi, ümumi mənafelərinin müdafiəsi və təmsil olunması məqsədilə ittifaqlar yarada bilərlər.

Qeyri-kommersiya təşkilatları da öz fəaliyyətlərinin əlaqələndirilməsi, ümumi mənafelərinin müdafiəsi və təmsil olunması məqsədilə ittifaqlarda birləşə bilərlər.

İttifaq onu yaradan hüquqi şəxslərin müstəqilliyini və hüquqi şəxs statusunu saxlayır. İştirakçılar tərəfindən ittifaqa verilən əmlak ittifaqın mülkiyyətinə keçir və onun nizamnaməsində müəyyən edilmiş məqsədlər üçün istifadə olunur.

İttifaq öz iştirakçılarının öhdəliklərinə görə məsuliyyət daşımır. İştirakçılar isə ittifaqın öhdəliklərinə görə nizamnamədə müəyyən edilmiş hallarda və qaydada subsidiar məsuliyyət daşıyırlar.

İttifaqın adında onun fəaliyyətinin əsas predmeti və “ittifaq” sözü göstərilməlidir.

İttifaqın fəaliyyətinə xitam verildikdə, qanuni öhdəliklər yerinə yetirildikdən sonra qalan əmlak nizamnamədə müəyyən edilmiş qaydada istifadə olunur. Bu mümkün olmadıqda əmlak dövlət büdcəsinə yönəldilir.

İttifaqdan çıxmaq və yeni üzvlərin qəbul edilməsi

İttifaq iştirakçısı nizamnamədə başqa qayda nəzərdə tutulmayıbsa, ittifaqın xidmətlərindən əvəzsiz istifadə etmək hüququna malikdir.

İştirakçı ittifaqdan çıxa bilər. İttifaqdan çıxan iştirakçı, nizamnamədə başqa qayda nəzərdə tutulmayıbsa, çıxdığı gündən etibarən bir il ərzində ittifaqın öhdəlikləri üzrə subsidiar məsuliyyət daşıyır.

İştirakçı ittifaqdan yalnız nizamnamədə müəyyən edilmiş hallarda və qaydada çıxarıla bilər.

Yeni iştirakçının ittifaqa qəbul edilməsi mövcud iştirakçıların razılığı ilə mümkündür. Yeni iştirakçı ittifaqa daxil olduğu tarixədək yaranmış öhdəliklər üzrə subsidiar məsuliyyət daşıya bilər.

Mülki Məcəllənin müvafiq müddəalarına əsasən, qeyri-kommersiya təşkilatlarının əsas formaları ictimai birliklər, fondlar və hüquqi şəxslərin ittifaqlarıdır. Bu təşkilatların fəaliyyətində əsas məqsəd mənfəətin təsisçilər və iştirakçılar arasında bölüşdürülməsi deyil, nizamnamədə müəyyən edilmiş ictimai, sosial, xeyriyyə, mədəni, təhsil və digər məqsədlərin həyata keçirilməsidir.

Xəbərin oxunma sayı : 259