| |
|
Xankəndi futbol stadionunda nə baş verir? - Mühəndis yoxluğu, fəhlələrə keyfiyyətsiz yemək...
Yüksək faiz, qanunsuz girov: “S Lombard”ı kim himayə edir?
“Azəraqrar”da qalmqal - “Nazirin komandiri” yeni direktora qarşı...
Məmurların adından “təcili” pul istəyirlər - DTX araşdırma aparır
Sabiq sədr Almaniyada tikinti biznesinə başlayıb - Şərikli bina tikir + FOTO
Məmməd Musayevlə əlbir olub 100 milyonu “yeyiblər” - Vəzifəli şəxslər həbs edildi
“Qardaşımla birgə 16 milyon vermişik” - Tale Heydərovun ifadəsi oxundu
Deputat Cavanşir Feyziyev Londonda milyonluq mülklər alıb - SİYAHI
Saleh Məmmədov 1 ilə 176 milyon manat artıq vəsait xərcləyib - RƏSMİ
Leysan Məmmədovun fəaliyyəti araşdırılacaq….- Milyonlar necə xərclənir?
“Azəraqrar”ın əsl rəhbəri kimdir? - Nazirin sabiq komandirinin maaşı 7 dəfə artırılıb?
Bizim iradəmizə qarşı çıxanın başı əziləcək - Azərbaycan Prezidenti
Maliyyə Nazirliyi AAYDA yoxlama aparır - Ciddi yeyintilər aşkarlanıb
Vensin Azərbaycana səfəri: Zəngəzur dəhlizinin müzakirələri yeni mərhələdə
Quba almasının gələcəyi sual altındadır - Fermerlər ziyana düşür
Tarix 21.11.26, 20:19 |
|
Quba uzun illər Azərbaycanın əsas alma yetişdirilən bölgələrindən biri kimi tanınıb. Lakin son beş ildə rayonda alma bağlarının sahəsi təxminən yarıbayarı azalıb. Bu il isə yağıntılı və rütubətli hava şəraitinin yaratdığı xəstəliklər fermerlərin vəziyyətini daha da çətinləşdirib. Artan istehsal xərcləri və məhsul itkisi bölgədə alma istehsalının gələcəyi ilə bağlı suallar yaradıb.
Fermer Elşad Rüstəmovun sözlərinə görə, 1,5 hektar sahəsi olan alma bağında əvvəlki illərdə adətən 5-6 dəfə dərmanlama aparıldığı halda, bu il həmin göstərici 15-ə çatıb. Buna baxmayaraq, təsərrüfatın gəlirini qorumaq mümkün olmayıb: “Ötən illərdə alma bağından 8-10 min manat gəlir götürürdük. Bu il isə heç qoyduğumuz mayanı da çıxara bilmədik. Dərmanın və fəhlələrin pulunu, digər xərcləri hesablasaq, 5-6 min manat ziyandayıq. Növbəti ildə də vəziyyət dəyişməsə, ənənəvi Quba alması artıq tarixə qovuşacaq”.
Digər fermer Teymur Seyfullayev də məhsuldarlığın kəskin azaldığını deyir. Onun sözlərinə görə, təxminən 1,5 hektar sahəsi olan bağda əvvəlki illərdə 16 ton alma yığıldığı halda, bu il məhsul cəmi 6 ton təşkil edib. Fermer bildirir ki, yığım əvvəlki illərlə müqayisədə daha qısa müddətdə başa çatıb. Məhsulun kiloqramının maksimum 70 qəpiyə alındığını deyən T.Seyfullayev təsərrüfatının 7-8 min manat zərər etdiyini hesablayır.
Dəmgil xəstəliyinin inkişafı üçün əlverişli mühit yaranıb
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin məlumatına görə, Qubada yağıntılı və yüksək rütubətli hava şəraiti alma bağlarında dəmgil xəstəliyinin inkişafı üçün əlverişli mühit yaradıb. Xüsusilə 2026-cı ilin yaz aylarında çiçəkləmə və ilkin meyvə əmələgəlmə dövründə yağıntıların davam etməsi xəstəliklə mübarizəni çətinləşdirib. Nazirlikdən bildirilib ki, rayonda təxminən 4 500 hektar alma bağında müxtəlif dərəcələrdə yoluxma qeydə alınıb. Qurumun açıqlamasında vurğulanıb ki, xəstəlik meyvələrin əmtəəlik görünüşünə, keyfiyyətinə və saxlanma qabiliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Bununla belə, yoluxma həmin sahələrdə mütləq məhsul itkisi baş verməsi demək deyil. İtkinin səviyyəsi xəstəliyin yayılma dərəcəsindən və mübarizə tədbirlərinin səmərəliliyindən asılıdır. Nazirlik fermerlərə xəstəlik əlamətlərini izləməyi, yoluxmuş yarpaq və meyvələri bağdan kənarlaşdırmağı, ağacların çətirlərini düzgün formalaşdıraraq havalanmanı yaxşılaşdırmağı tövsiyə edir. Qurumun bildirdiyinə görə, dərmanlama sayının artırılması hər zaman daha səmərəli nəticə vermir; preparatın düzgün seçilməsi, vaxtında və müəyyən edilmiş dozada tətbiqi əsas şərtlərdir.
“Beş ildə alma bağlarının sahəsi 47,6 faiz azalıb”
Nazirliyin məlumatına əsasən, son beş ildə Quba rayonunda alma bağlarının ümumi sahəsi 2021-ci ildəki 13 518 hektardan 2025-ci ildə 7 077 hektara qədər azalıb. Bu, təxminən 47,6 faizlik azalma deməkdir. Səbəblər arasında iqtisadi istismar müddətini başa vurmuş köhnə bağların dövriyyədən çıxarılması və bəzi ərazilərdə gilas, şaftalı, nektarin kimi digər meyvə növlərinə üstünlük verilməsi göstərilir. Bununla yanaşı, 2021-2025-ci illərdə rayonda 7 575 hektar yeni meyvə bağı salınıb. Həmin sahələrin 4 736 hektarı gilas, 1 312 hektarı şaftalı-nektarin, 1 527 hektarı isə digər meyvə bağlarının payına düşür. Yəni bu rəqəmlər yeni alma bağlarını deyil, ümumilikdə meyvə bağlarını əhatə edir. Nazirlik köhnəlmiş alma bağlarının mərhələli yenilənməsini, yerli şəraitə uyğun, məhsuldar və xəstəliklərə davamlı sortların seçilməsini vacib hesab edir. Qurumun qiymətləndirməsinə görə, düzgün aqrotexniki tədbirlər görülən ənənəvi bağlarda hektardan 25-30 ton, superintensiv bağlarda isə 50 ton və daha çox məhsul əldə etmək mümkündür.
Nazirlik fermerlərin istehsal risklərinin azaldılması üçün aqrar sığorta və subsidiya mexanizmlərinin tətbiq olunduğunu da bildirib. Aqrar Sığorta Fondunun məlumatına əsasən, 2026-cı ilədək ölkə üzrə alma və ting sahələrindən ümumilikdə 705,91 hektar ərazi sığortalanıb. Bu sahələr üzrə sığorta məbləği 11 743 374,99 manat təşkil edib. Bundan başqa, müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən superintensiv alma bağlarının salınmasına hər hektar üçün 11 000 manat əkin subsidiyası nəzərdə tutulur.
“Problem təkcə məhsul itkisi deyil”
İqtisadçı Asif İbrahimlinin sözlərinə görə, Qubada almaçılıqla məşğul olan fermerlərin çətinlikləri yalnız builki hava şəraiti və xəstəliklərlə bağlı deyil. Onun fikrincə, artan istehsal xərcləri, məhsul itkisi və satış imkanlarının məhdudluğu fermerlərin gəlirlərinə eyni vaxtda təsir göstərir: “Bu vəziyyət xüsusilə maliyyə ehtiyatları məhdud olan kiçik və orta fermerlərin növbəti mövsümə hazırlaşmaq imkanlarını zəiflədir”.
İqtisadçı hesab edir ki, almaçılığın vəziyyətini yalnız məhsuldarlıq göstəricisi ilə qiymətləndirmək düzgün deyil. Məhsulun yığılması, çeşidlənməsi, saxlanılması, qablaşdırılması və satışını əhatə edən bütün iqtisadi zəncir nəzərə alınmalıdır: “Məhsulun böyük hissəsinin eyni mövsümdə bazara çıxarılması təklifi artıraraq qiymətlərə təzyiq yaradır, saxlama imkanlarının məhdudluğu isə fermeri məhsulu yığımdan dərhal sonra satmağa məcbur edir. Fermerlərdən aldığımız məlumatlara görə, bazar satış qiyməti ilə emal müəssisələrinin qəbul qiyməti arasında ciddi fərq var. Fermer istehsal risklərini və xərclərini öz üzərinə götürür, lakin məhsulun satışından əldə olunan gəlirin formalaşmasında kifayət qədər üstün mövqeyə malik deyil”.
“Bağların ləğvi bölgənin istehsal potensialını zəiflədir”
A. İbrahimli kiçik fermerlərin iri alıcıların tələblərinə uyğun həcmdə və standartlarda məhsul təqdim etməkdə çətinlik çəkdiyini də vurğulayır: “Müasir ticarət şəbəkələri eyni ölçüdə və rəngdə, çeşidlənmiş, qablaşdırılmış, eləcə də fasiləsiz təmin edilən məhsul tələb edir. İdxal almaları bəzi hallarda bu standartlara daha uyğun təqdim olunduğundan yerli məhsulla rəqabətdə üstünlük qazana bilir. Quba almasının təzə olması və istehlakçıya yaxınlığı üstünlükdür, lakin bu üstünlüklərin iqtisadi nəticəyə çevrilməsi üçün keyfiyyət sabitliyi, çeşidləmə və qablaşdırma standartları, eləcə də satış kanalları inkişaf etdirilməlidir”.
İqtisadçının fikrincə, bölgədə kompleks aqrologistika infrastrukturu yaratmaq lazımdır. Bu prosesdə kooperasiya modelinin də əhəmiyyətli rol oynaya biləcəyini bildirən ekspert qeyd edir ki, ayrı-ayrılıqda 2-3 hektar bağa sahib olan fermerlərin hər birinin öz çeşidləmə və qablaşdırma müəssisəsini yaratması iqtisadi baxımdan səmərəli deyil. Bir neçə fermerin məhsulunu vahid mərkəzdə toplamaq xidmətlərin maya dəyərini azalda bilər.
İqtisadçı Quba almaçılığının gələcəyini qorumaq üçün xəstəliklərə davamlı sortların yetişdirilməsini, fermerlərə aqronom dəstəyin göstərilməsini, sığortanın əlçatanlığının artırılmasını və müasir saxlama-çeşidləmə mərkəzlərinin yaradılmasını vacib sayır. Ekspertin fikrincə, Quba almasının vahid brend altında təqdim edilməsi və məhsulun iri ticarət şəbəkələri, emal müəssisələri və ixracatçılarla birbaşa müqavilələr əsasında satış imkanlarının genişləndirilməsi də sahənin rəqabət qabiliyyətini artıra bilər.
Mənbə: "Kaspi" qəzeti
Xəbərin oxunma sayı : 55
Sosial
Xəbərlər
-
Bakıda bir sıra ərazilərə avtomobillə giriş ödənişli olacaq - Video
-
Elçin Babayevin adı Ramiz Mehdiyevin gizli planında - ŞOK DETAL
-
Azərbaycanda avtomobil bazarında seçimlər dəyişir - Çin maşınları liderdir
-
Tramp Putin ilə fotosunu “Mənim dostum” başlığı ilə paylaşıb - FOTO
-
Respirator viruslar yayılır: Həkimdən əhaliyə xəbərdarlıq (VİDEO)
-
Abort zamanı vəfat edən Yeganə həkimin qurbanı olub? - Video
-
Tramp xəbərdarlıq etdi: “ABŞ müflisləşə bilər“
-
Qaz limitləri sıfırlanır - Vətəndaşların nəzərinə
-
“Yaşıl Bağlar“ın hesabları donduruldu - 639 min manatlıq borc mübahisəsi
-
Meksikada mafiya babası tutuldu – ABŞ başına 5 milyon qoymuşdu
-
Bakıda ağaclar kəsilərək yerində restoran tikilir? - VİDEO
-
İranda güclü zəlzələ oldu - Naxçıvanda da hiss edildi
-
MTK sakinlərin aylıq ödənişlərini mənimsəyir? - VİDEO
-
Prezident və xanımını belə yola saldılar - VİDEO
-
Ermənistanın yeni Konstitusiya layihəsi 23 noyabrda dərc ediləcək - Paşinyan
-
10 məktəbə yeni direktor təyin olundu - SİYAHI
-
Quba almasının gələcəyi sual altındadır - Fermerlər ziyana düşür
-
Sərvətinin 90%-ni itirdi - Artıq milyarder deyil
-
Prezidentlər Birgə Bəyanatı qəbul etdi - Bu istiqamətləri barədə razılığa gəliblər
-
Deputatdan nazirliklərə xəbərdarlıq: “Parlamentdə adlarını çəkəcəyəm“
-
Kartdan-karta köçürmələrə daha sərt məhdudiyyətlər gəlir? - Yeni təklif
-
Söküntülər, tələbə axını və bahalı mənzillər - Bakıda kirayə haqqı niyə artır?
-
"Mən Vyetnama səfərimin nəticələrindən çox məmnunam" - İlham Əliyev
-
Britaniya yenidən Avropa İttifaqına qayıda bilər - Baş nazirin planı
-
“Sabah rəsmi olaraq TRIPP layihəsinin başladığını elan edəcəyik” - Paşinyan
-
Azərbaycanın və Vyetnamın birinci xanımları Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO
-
TƏBİB yoxlama aparmışdı - Şöbə müdiri işdən çıxarıldı
-
“Vyetnama Vətən müharibəsi dövründəkii dəstəyə görə minnətdarıq“ - İlham Əliyev
-
Buğda istehsalında məhsuldarlıq necə artırılacaq? - Palata rəsmisindən açıqlama
-
“Milad bayramına qədər Ukrayna və Rusiya arasında atəşkəs əldə oluna bilər” - Melaniya Tramp
-
Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır - Prezident
-
20 manatlıq “Hadi İnşaat“a daha bir tender: Bu dəfə Ağcabədidə yarım milyonluq yol təmiri
-
Almaniyalı nazir Bakının şərtini dəstəklədi - Ermənistan Konstitusiyası dəyişdirilməlidir
-
Prezident və xanımının şərəfinə rəsmi nahar verilib - Fotolar
-
Berlində gizli danışıqlar: ABŞ və İran arasında vasitəçilik hələlik nəticə vermir
-
“Yorğun halda sükan arxasına əyləşməyin” - Yol polisindən sürücülərə müraciət
-
Abbaszadə BDU-da kadr dəyişikliyinə başladı - Nərmin Heydərli vəzifəsindən azad edilidi
-
Tikinti sektorunda geriləmə - Mənzil bazarını nə gözləyir?
-
Məhkəmə-Hüquq Şurasının iclası keçirilib - Nələr müzakirə olunub?
-
“Böyük bosslar dünyanın taleyini həll edə bilməz” - Zelenski
-
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı - Polis saxladı
-
Narkotik asılılığı olan vəkil Kəngərli tanışlarına da satırmış - DİN görüntülərini yaydı - Video
-
Beyləqanda aqrar sahənin inkişafı ilə bağlı növbəti monitorinq keçirildi - Fotolar
-
İsa Qəmbərin Almaniyaya səfərinə icazə verilmədi - Hava limanından geri qaytarıldı
-
“Azərbaycanı daimi mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik“ - To Lam
-
Ən çox qazanan türkiyəli futbolçular açıqlandı - SİYAHI
-
İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - Fotolar
-
Azərbaycanda maşınlar ucuzlaşacaq - Yanvarın 1-dən...
-
Məni öldürmək istəyirlərsə, demək, İranın vəziyyəti həqiqətən pisdir - Bessent
-
Badamdarda sürüşmə, evin həyəti ikiyə ayrıldı - VİDEO
-
Azərbaycan və NATO rəsmiləri görüşdü - Nələr müzakirə olundu?
-
“Moskvaya getməkdən imtina etməməliyik” - Müdafiə nazirindən gözlənilməz açıqlama
-
Qan təzyiqi dərmanları tibbi sığorta ilə qarşılanacaq - VİDEO
-
Avtomobil almaq istəyənlərə əlavə xərc: Gömrük rüsumu bazara necə təsir edir?
-
Yollarda görünüş məsafəsi məhdudlaşacaq - Sürücülərin NƏZƏRİNƏ!
-
Zabrat qəsəbəsində səki keçilməz vəziyyətdədir - VİDEO
-
Prezidentlər Birgə Bəyanat qəbul etdilər - FOTOLAR
-
“Hazır olun, son döyüşə giririk” - SEPAH-dan sərt xəbərdarlıq
-
Azərbaycan Prezidentinin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi oldu - VİDEO
-
Yeni Azərbaycan Partiyası – zəngin və şərəfli Zəfər yoludur
-
Müstəqil Azərbaycan dövlətinin gələcək həyatının və fəaliyyətinin əsasını təşkil edən Yeni Azərbaycan Partiyası
-
“Tünzalə keçmişini unudandır“ - Elza Seyidcahan
-
“Şərur İnşaat“ın binasında lift problemi: Pul verməyən sakinlər liftə buraxılmır
-
Aİ-nin yeddi illik büdcəsi 40 milyard avro azaldıla bilər - “Politico”
-
Pambıq yığımı kəskin azaldı: Məhsulun üçdə biri hələ də sahələrdədir
-
Şimali Kiprdə saxlanılan 3 azərbaycanlıya qarşı ittiham ağırlaşdırıldı - TƏFƏRRÜAT
-
“Bu yarışda qalib gələn hər şeyə sahib olacaq“ - Tramp
-
Abşeronda ağaclar kəsilir, kanalizasiya küçəyə axır - İcra Hakimiyyətindən ŞİKAYƏT
-
Hansı rayonlarda qoyun və keçilərin sayı nə qədər artıb? - SİYAHI
-
Yeni Azərbaycan Partiyası ölkənin ən böyük və nüfuzlu siyasi təşkilatıdır
-
Milyonlar xərclənib, amma biri də işləmir: Bakıda elektromobil sahiblərinin “rozetka” dərdi
-
Paytaxtın bu ərazisində mənzil qiymətləri əl yandırır - 2 MİLYON MANAT!
-
Hansı rayonlarda insanlar kafe-restoranlarda nə qədər pul xərcləyib? - Tam siyahı
-
Bazarda qiymətlər “əl yandırır”: soğan 3 dəfə, xiyar isə 2 dəfə bahalaşdı
-
“Aqrar Sığorta” 9 aylıq maliyyə göstəricilərini gizlədir - İLGİNC
-
Putin səhvən Polşaya dronlar və bir neçə raket göndərib - Tramp
-
Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir - Kimlər faydalanacaq?
-
Azərbaycanda ən yüksək və ən aşağı pensiya hansı rayonlarda verilir? - Siyahı
-
Prezidentin Vyetnama səfərindən görüntülər paylaşıldı - VİDEO
-
Bakıda kişi siqaretə görə arvad-uşağını döydü - TƏFƏRRÜAT
-
İŞİD-ə qoşulan azərbaycanlılar mağara düşərgəsində ələ keçirildi - DTX-dən xüsusi əməliyyat
-
Avropanın ən borclu ölkələri açıqlanıb - Yunanıstan və İtaliya liderdir
-
Bakıda və rayonlarda yağış intensivləşəcək - Xəbərdarlıq
-
Yeni marşrut xətti açılır - 4 avtobus 15 dəqiqə intervalla işləyəcək
-
AAYDA-nın sədri deputatın zənglərinə cavab vermir - “İki aydan çoxdur ki...“
-
Əhalinin sayı artdı, doğum və nikah göstəriciləri gerilədi - STATİSTİKA
-
İcra başçısının şikayəti təmin edildi – Kəndli cərimələndi
-
Milyonluq borc mübahisəsi: “TVM İnşaat“ın hesabları donduruldu
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 3 günlük məzənnəni açıqladı
-
Adəm Məmmədova yenidən cinayət işi açıldı - Nədə ttiham olunur?
-
“Nar ağaclarını kəsib yerində restoran tikirlər” - VİDEO
-
Xaricdən Azərbaycana tonlarla heyvan qaraciyəri gətirilib - Kiloqramı 3,9 manata
-
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO
-
Baş prokuror Binəqədidə vətəndaş qəbulu keçirdi - FOTO
-
Evə başqa bir qadını gətirən atasını döyərək qabırğalarını sındırıb - TƏFƏRRÜAT
-
Nərimanov icra hakimiyyəti parkın ərazisini “MADO” restoranına satıb? - VİDEO/FOTO
-
“İS.M.M“ MMC daha bir tender qazandı - Bərdədən sonra Şabrandan 445 min manatlıq sifariş
-
Azərbaycanda tarixi abidələrin siyahısı dəyişdirildi - Yeni abidələr əlavə olundu
-
Məşhur şirkətin Bakıdakı otelinin yerləşdiyi bina 2,4 milyona hərraca çıxarıldı - Fotolar
-
Prezident Vyetnam Milli Assambleyasının sədri ilə sədri ilə görüşüb - Fotolar
-
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edildi - Elmi müəssisələrin sayı artırılır
-
Orxan Kəngərli ilə birlikdə aptek müdiri də tutuldu - Nədə ittiham olunur?
-
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı iki milyonluq qalmaqal - Prokurorluq araşdıracaq
-
Maliyyə Nazirliyində yeni təyinat - Soltanov direktor oldu
-
ABŞ rəsmisi Qayanaya Essequibonun bir hissəsini Venesuelaya verməyi təklif edib - Reuters
-
Prezident Vyetnamın Baş naziri ilə görüşdü - FOTOLAR
-
Nar ixracına məhdudiyyət qoyula bilər - AQTA-dan xəbərdarlıq
-
“Böyük vədlərlə başlamaq istəməzdim“ - Məleykə Abbaszadədən rektor kimi ilk açıqlama
-
YAP – dünənin, bu günün və sabahın partiyasıdır
-
Milyonlarla manatlıq tenderlər qazanan şirkət fəaliyyətini dondurdu - TƏFƏRRÜAT
-
Sabirabadda 17 yaşlı oğlan yeniyetmə qızı qaçırdı - Axtarış aparılır
-
Beyləqanda Ədliyyə işçilərinin peşə bayramı qeyd olundu - Fotolar
-
Media qurumlarına xəbərdarlıq: Saxta göstəricilərə görə maliyyə dayandırılacaq
-
Azərbaycan Prezidentinin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində - Fotolar
-
Bakıda həkimin cangüdəni ilə sürücüsü dava saldı: biri bıçaqlandı
-
“Atlant“ın rəhbəri Tahir Qədəşov vəfat etdi - ürək çatışmazlığından...
-
Torpaqlarımızı Rusiyaya vermək istəsəydik, bunu 2022-ci ildə edərdik - Zelenski
-
Sabiq nazirə yeni vəzifə verildi - Nazir əmr imzalayıb
-
“Avropa üçlüyü” Rusiya ilə dialoq imkanlarını müzakirə edir - “Bloomberg”
-
“Benzin ala biləcək vəziyyətdə deyilik” - Qalın geyinməyə çağırdı
TOP 10
ARXİV






