| |
|
Xankəndi futbol stadionunda nə baş verir? - Mühəndis yoxluğu, fəhlələrə keyfiyyətsiz yemək...
Yüksək faiz, qanunsuz girov: “S Lombard”ı kim himayə edir?
“Azəraqrar”da qalmqal - “Nazirin komandiri” yeni direktora qarşı...
Məmurların adından “təcili” pul istəyirlər - DTX araşdırma aparır
Sabiq sədr Almaniyada tikinti biznesinə başlayıb - Şərikli bina tikir + FOTO
Məmməd Musayevlə əlbir olub 100 milyonu “yeyiblər” - Vəzifəli şəxslər həbs edildi
“Qardaşımla birgə 16 milyon vermişik” - Tale Heydərovun ifadəsi oxundu
Deputat Cavanşir Feyziyev Londonda milyonluq mülklər alıb - SİYAHI
Saleh Məmmədov 1 ilə 176 milyon manat artıq vəsait xərcləyib - RƏSMİ
Leysan Məmmədovun fəaliyyəti araşdırılacaq….- Milyonlar necə xərclənir?
“Azəraqrar”ın əsl rəhbəri kimdir? - Nazirin sabiq komandirinin maaşı 7 dəfə artırılıb?
Bizim iradəmizə qarşı çıxanın başı əziləcək - Azərbaycan Prezidenti
Maliyyə Nazirliyi AAYDA yoxlama aparır - Ciddi yeyintilər aşkarlanıb
Vensin Azərbaycana səfəri: Zəngəzur dəhlizinin müzakirələri yeni mərhələdə
Ədviyyat bazarında asılılıq problemi: Hansılar daha keyfiyyətlidir?
Tarix 07.02.26, 19:45 |
|
Azərbaycanda ədviyyat bazarı əsasən idxal hesabına formalaşır. Bu da qiymətləri qlobal bazardan asılı vəziyyətə salır. Yerli istehsal yalnız bəzi məhsullarla məhdudlaşır. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, idxaldan asılılıq davam edəcək.
Ötən ilin ilk 10 ayında Azərbaycan 981 min ABŞ dolları dəyərində 547 ton sarıkök idxal edib. Bu, 2024-cü ilin eyni dövrü ilə müqayisədə dəyər ifadəsində 2.4 faiz artım, kəmiyyət baxımından isə beş faiz azalma deməkdir. Təkcə sarıkök deyil, bir sıra digər ədviyyatlar üzrə də bazar əsasən idxal hesabına formalaşır.
Bəs Azərbaycan niyə ədviyyat baxımından idxaldan asılıdır? Ölkədə ən çox hansı ədviyyatlara ehtiyac var və bu tələbat hansı məhsullarda daha çox cəmlənir? Yerli istehsalın payı niyə hələ də məhduddur və ədviyyat bazarının əsas problemləri nələrdir?
Ən çox satılan ədviyyatlar
"Nid" ədviyyat şirkətinin satış müdiri İqbal Yasərlinin sözlərinə görə, Azərbaycanda ən çox satılan ədviyyatlar sarıkök, istiot və sumaqdır:
"Bunlar ənənəvi ədviyyatlar hesab olunur. Bayram dövrlərində isə zirinc, zirə, razyana və hilə tələbat artır. Son illər xarici mətbəxlərdə istifadə olunan ədviyyatlara da maraq yüksəlib. Məsələn, kimyon, ugindi, kətan və çia toxumu kimi məhsullar daha çox istifadə olunur. Halbuki 3-5 il əvvəl bu ədviyyatlar istehlakçılar üçün o qədər də maraqlı deyildi. Hazırda ən çox istifadə olunan ədviyyatlar sırasında darçın, sumaq, sarıkök, istiot, nanə, reyhan, kəklikotu və mixək yer alır".
İ.Yasərlinin fikrincə, istiot, sarıkök və zəncəfil xarici bazar məhsullarıdır, çünki bu bitkilər Azərbaycanda yetişmir və iqlim buna imkan vermir:
"Yerli istehsal əsasən dağ sumağı, dağ kəklikotusu və nanə ilə məhdudlaşır. İstiot Çindən və Vyetnamdan gətirilir. Keyfiyyət baxımından Vyetnam mənşəli istiot daha üstün hesab olunur. Sarıkökdə isə Hindistandan gətirilən məhsullar daha keyfiyyətli sayılır".

"Alıcı keyfiyyətli məhsula üstünlük verir"
Satış müdiri bildirdi ki, məhsullar hazır üyüdülmüş formada deyil, əsasən dənə və ya çubuq şəklində alınır:
"Məsələn, istiot dənə şəklində, sarıkök, zəncəfil və darçın isə çubuq formasında tədarük olunur və üyüdülmə prosesi yerində həyata keçirilir. Qiymətlərin formalaşmasına ən çox təsir edən amillər yanacaq qiymətləri, logistika xərcləri və gömrük rüsumlarıdır".
İ.Yasərli bildirdi ki, əvvəllər istehlakçılar əsasən ucuz məhsullara üstünlük verirdisə, indi keyfiyyət daha ön plana çıxır:
"Qiyməti aşağı olan məhsulu alan alıcı, adətən, ikinci dəfə həmin məhsulu seçmir. Məsələn, sarıkök 60 qəpik - bir manat aralığında satılsa da, alıcı bir qədər baha olsa belə, keyfiyyətli məhsula üstünlük verir".

"Ədviyyatlar gün işığına məruz qalmamalıdır"
Müsahibimizin sözlərinə görə, bazarda müəyyən problemlər də mövcuddur:
"Sağlam rəqabət mühiti tam formalaşmayıb, istehsalçılar məhsullara fərqli qiymətlər təyin edirlər. Azərbaycanda bir çox istehsalçı faktiki olaraq yalnız qablaşdırma ilə məşğuldur. Bəzi hallarda məhsul baha alınıb baha satılır, bəzi hallarda isə keyfiyyətsiz məhsullar ucuz qiymətə bazara çıxarılır. Ədviyyatlar gün işığına məruz qalmamalıdır. Lakin bəzi istehsalçılar məhsulları şəffaf qablaşdırmada təqdim edir və bu zaman günəşlə təmas yaranır. Məsələn, mixək günəş altında efir yağını itirə və sellofanla təmasda kimyəvi reaksiyalar baş verə bilər".
"İdxaldan asılılıq davam edəcək"
İqtisadçı Akif Nəsirli isə bildirdi ki, hazırda Azərbaycanda ən çox satılan ədviyyatlar sarıkök, qara istiot, qırmızı istiot, darçın, mixək, zəncəfil, zirə, keşniş toxumu, sumaq və dəfnə yarpağıdır. Gündəlik mətbəxdə geniş istifadə olunan bu məhsullar həm pərakəndə satışda, həm də ictimai iaşə sektorunda əsas paya malikdir:
"Xüsusilə sarıkök, qara və qırmızı istiot sabit, yüksək tələbatlı məhsullar sayılır. Ölkədə ən çox ehtiyac olan ədviyyatlar yerli iqlim şəraitində yetişdirilməsi çətin və ya mümkün olmayan tropik və subtropik mənşəli məhsullardır. Bunlara sarıkök, qara istiot, darçın, mixək və zəncəfil daxildir".
İqtisadçının sözlərinə görə, Azərbaycanda bəzi ədviyyatların yerli istehsalı mövcuddur: "Sumaq, dəfnə yarpağı, keşniş, şüyüd toxumu, reyhan, nanə, zəfəran və qırmızı bibər ölkə daxilində yetişdirilir. Bununla belə, sarıkök, qara istiot, darçın, mixək və zəncəfil əsasən Hindistan, İran, Vyetnam, İndoneziya və digər ölkələrdən gətirilir. İqlimə uyğun olan məhsullar üzrə istehsalın artırılması mümkündür. Zəfəran, qırmızı bibər, keşniş, zirə, sumaq, dəfnə, reyhan və digər aromatik otların istehsalının genişləndirilməsi real hesab olunur. İstixana şəraitində zəncəfil kimi bəzi məhsulların məhdud miqyasda becərilməsi mümkün olsa da, bu, bazarın ümumi tələbatını tam qarşılamaq üçün kifayət etmir. Real ssenaridə ümumi asılılığın təxminən 20-30 faiz azalması mümkün hesab edilir. Lakin tropik məhsullar üzrə asılılıq qalmaqda davam edəcək".

Hansı ədviyyatlar daha keyfiyyətlidir?
A.Nəsirlinin sözlərinə görə, hazırda ədviyyatların qiymətlərində artım müşahidə olunur:
"Xüsusilə sarıkök, zəncəfil və qara istiot kimi məhsullarda son illər qiymət artımı daha qabarıq hiss edilir. Qiymətlərin formalaşmasına qlobal bazar, valyuta məzənnəsi, logistika xərcləri, idxal rüsumları və daxili bazarda rəqabətin səviyyəsi təsir göstərir. Əsas təsir qlobal bazardan gəlsə də, nəqliyyat xərcləri bu prosesi daha da sürətləndirir. Keyfiyyət baxımından Hindistan, Vyetnam, Şri-Lanka və İndoneziya mənşəli məhsullar daha üstün hesab olunur. İran bəzi ədviyyatlarda qiymət və keyfiyyət balansına görə bazarda güclü mövqeyə malikdir. Türkiyə isə əsasən qablaşdırma və emal olunmuş məhsullarla seçilir".
Ədviyyat qiymətləri
Sarıkök (zərdəçal): Marketlərdə 20 qramı təxminən 40 qəpik, 50 qramı 2 manat, 80-100 qramlıq paketlər isə 1.8-3.35 manat aralığında satılır. Orta hesabla 100 qram üçün qiymət 2-3 manat təşkil edir. Qırmızı bibər/pul bibər: 15 qramlıq paketlər 65-70 qəpikdir. 40 qramlıq qablaşdırmalar 1.4-2.8 manat, 50-70 qramlıq paketlər isə 2.5-2.8 manat aralığındadır. 100 qram üçün orta qiymət 2.3-2.5 manatdır. Qara istiot: 15 qramlıq paketlər 75 qəpik-1.35 manat, 50 qramlıq paketlər 3.9-4 manat, 100 qramlıq qablaşdırmalar isə 4.5-4.8 manat aralığındadır. Orta hesabla 100 qram üçün qiymət 4 manatdan yuxarıdır. Hil: 5 qramlıq dənəvər paketlər təxminən 2 manat, 10 qramlıq paketlər 0.9-1.45 manatdır. Bu da 100 qram üçün təxminən 15-25 manat deməkdir. Mixək: 15 qramlıq paketlərdə qiymət 3 manatdan yuxarı, 50 qramlıq qablaşdırmalarda isə təxminən 4,5 manatdır. 100 qram üçün qiymət 9-20 manat aralığında dəyişir. Darçın (çubuq): 18-45 qramlıq paketlər 2.5-4.8 manat aralığında satılır. Bu da 100 qram üçün təxminən 12-18 manatlıq qiymət deməkdir".
Xəbərin oxunma sayı : 835
Sosial
Xəbərlər
-
Şuşanın azad olunmasından 6 il ötür
-
Bu gün Azərbaycanda Zəfər Günüdür
-
Küləkli hava ilə bağlı gəmilərə - Xəbərdarlıq
-
“Ermənistan 70 il Türkiyə ilə bağlı yanılıb“ - Simonyan
-
DTX-dan Zəfər Günü ilə bağlı - Videoçarx
-
“Trampın təklifi təhlükəli ola bilər“ - Zelenski
-
Azərbaycanda kişi videogörüntülərlə şantaj olundu: Şübhəli həbs edildi
-
Bu gün general olan hərbçilər kimlərdir? - FOTOLAR
-
Prezident Ağdamda zeytun ağacı əkdi - FOTOLAR
-
Ərdoğan Əliyevi təbrik etdi - “Sarsılmaz dostluq və qardaşlıq tellərimiz...
-
Metronun iş rejimi dəyişdirilir - 4 günlük
-
DİN Zəfər Günü ilə bağlı videoçarx yaydı - Video
-
Prezident onlara ali hərbi rütbələr verdi - Adlar
-
Sevdiyi qıza görə cinayət törədən məktəbliyə - Bu cəza verildi
-
Mübahisə bıçaqlanma ilə bitdi: Hər ikisi xəstəxanalıq oldu
-
Prezident Ağdam rayonunda açılışlarda iştirak etdi - FOTOLAR
-
Azərbaycanda maşın almaq asanlaşacaq - AÇIQLAMA
-
Mehdiyev Həbibbəyliyə də vəzifə verəcəkdi? - AMEA açıqlama yaydı
-
İlham Əliyev Xankəndi Stadionunun açılışında - FOTO
-
ABŞ-dan İrana qarşı şok addım -Nüvə proqramı üçün 20 milyon dollar
-
Prezident yeni binaların təməlqoyma mərasimlərində - FOTOLAR
-
Media və Yayım Şurasının rəhbərliyi Çində 7-ci Dünya Media Sammitində – Fotolar
-
Qarabağ Universitetinin Klinikasının Təcili tibbi yardım şöbəsi açıldı - Fotolar
-
Seçki məğlubiyyəti Ağ Evi silkələdi: Tramp kadr dəyişikliklərinə hazırlaşır
-
XİN TRIPP-lə bağlı birgə bəyanatı açıqladı – Üç ölkə razılığa gəldi
-
Görmə məsafəsi məhdudlaşacaq – Sürücülərin nəzərinə!
-
Prezident Şuşa Peşə Təhsili Mərkəzinin açılışında - Fotolar
-
Tbilisi prospektində qaçan inək sürücülərə çətin anlar yaşatdı - Video
-
ABŞ seçkilərin nəticələrinə görə 3 trilyon dollar itirib - Tramp
-
Prezident postunu itirdi - Ev dustaqlığına alındı
-
Dəmir yolu ətrafında sökülən obyektlərin sahibləri narazılıq edirlər - VİDEO
-
Türkiyənin 34 vilayətində əməliyyat: 90 nəfər həbs olundu
-
Məcburi köçkün tərəfindən zəbt edilən mənzilin başqasına satıldığı iddia olunur - VİDEO
-
Biz cəmi 6 ilə 100 minə yaxın insanı evlərinə qaytarmışıq - Prezident
-
Xalq artistindən Təranə Qumralın qızına tərif: “Nəhayət!” - VİDEO
-
Azərbaycanlı turistlər hansı ölkədə nə qədər pul xərcləyiblər? - SİYAHI
-
Prezidentlə xanımı Zəngilanda sakinlərlə görüşdü - FOTOLAR
-
Vergi Məcəlləsinə yeni təklif - “İkinci əl” bazarına necə təsir edəcək?
-
Mehdiyev çevriliş etsəydi, onlara vəzifə verəcəkdi - SİYAHI
-
ABŞ-ın təzyiqi Türkiyəni geri çəkilməyə məcbur etdi: Böyük layihə donduruldu
-
Cəbrayılda alkoqolsuz içki istehsalı müəssisəsinin açılışı olub - Fotolar
-
Turizm sahəsində ən yaxşı ölkələr hansılardır? - 110 ölkənin siyahısı
-
Azərbaycanda nadir xəstəliklərin dərmanı tapılmır - Nazir müavini səbəbi açıqladı
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 5 günlük məzənnəni açıqladı
-
Zəfər Günü Bakının bu küçələrində məhdudiyyət olacaq - SİYAHI
-
Sabah Azərbaycanda güclü külək əsəcək - Xəbərdarlıq
-
Prezident və xanımı Cəbrayıl rayonunun Soltanlı kəndində açılışda iştirak ediblər - FOTO
-
Fərəcovun 11 illik Sumqayıt sərgüşətləri - 6 mindən çox işaxtaran, milyonlarla manatlıq abadlıq
-
Qazlı içkilərə və çipslərə aksiz tətbiq olunacaq - Səbəbi açıqlandı
-
“Azərbaycanda inflyasiya nəzarətdədir“ - Sahil Babayev
-
24 il sonra həbs edildi - Baş Prokurorluq və DİN məlumat yaydı
-
Paytaxtda 37 milyon manatlıq torpaq - Onun alıcısı kimdir?
-
Məktəblərdə adambaşına maliyyələşmə başlayır - Nazir AÇIQLADI
-
Yas mərasimindəki mübahisə qanlı sonluqla bitdi – Məhkəmənin hökmü
-
Ayxan Abbasov milliyə 27 futbolçu çağırdı - Mezzotero da var
-
Qazlı içkilərə və çipslərə aksiz tətbiq olunacaq – Səbəbi açıqlandı
-
Vergi borcuna görə cərimələr azalır? - Yeni mexanizm təklif edilir
-
“Azərbaycan televiziya və radiosu müasir dövrün tələblərinə uyğun inkişaf edir“ - Hikmət Hacıyev
-
DTX-nin Mədəniyyət Mərkəzində Zəfər Günü ilə bağlı konfrans - Fotolar
-
Sürücülük vəsiqələri ilə bağlı dəyişiklik təklifi - Ödəniş alınmasın
-
AFFA “Mingəçevir“i cərimələdi - Texniki məğlubiyyət verildi
-
“Yaxın gələcəkdə Türkiyə ilə diplomatik münasibətlər qurulacaq” - Paşinyan
-
Bakıdakı səs-küylü ad gününə dünya ulduzu gəlib - VİDEO
-
Faiz xərcləri azalan banklar: “Xalq Bank” və “Kapital Bank”
-
Tikinti zamanı ayağı sınan fəhlə “Avrasiya“ MTK-dan şikayətçidir - VİDEO
-
Alman ordusunda Ukrayna sensasiyası: generalla bağlı gözlənilməz qərar!
-
Sahil Babayevin səlahiyyəti artırıldı - Baş nazirdən qərar
-
Tanınmış xanəndənin əri həbs olundu - Narkotik ittihamı
-
Bakıda yüksək vəzifədə çalışmış şəxs qəza törətdi - Qadın öldü
-
Xəbəri olmadan adına şirkət açıldı - 634 min manat vergi borcu yarandı - VİDEO
-
Türkiyədə keçmiş nazir həbs edildi: 2,2 milyardlıq birja əməliyyatı
-
“Omid”in rəhbəri həbs edildi - Rəhman Məmmədov nədə ittiham edilir?
-
Fatmayıda fərdi yaşayış evində partlayış oldu: 2 nəfər xəsarət aldı
-
Basqalda bankomat, ödəniş terminalı və aptek yoxdur - VİDEO
-
Azərbaycanda satıcısız mağaza açıldı - VİDEO
-
Azərbaycanda bu şəxslərə də məcburi köçkün statusu veriləcək - Dəyişiklik
-
İpoteka adı ilə 4 milyon manata yaxın dələduzluq: Prokuror ağır cəza istədi
-
Elçin Yusubova qarşı 15 milyonluq korrupsiya iddiası - DETALLAR
-
7 noyabrla bağlı xəbərdarlıq - Təhlükəli gün YAXINLAŞIR
-
Gədəbəyin icra başçısı “Gəncə təndiri“ni ziyarət etdi, tənqid olundu - FOTOLAR
-
Azərbaycanda ərli qadını qaçıran evli kişi həbs olundu - TƏFƏRRÜAT
-
Vilayət Eyvazov DİN-də xidmət etmək istəyənlər üçün növbəti sıra baxışı keçirdi - VİDEO
-
Bu ölkədə kişi qıtlığı yaranıb - 3800 avro maaş təkif edirlər
-
SOCAR ABŞ şirkətindən 1,65 milyardlıq pay aldı - Əsas səhmdarı Tramp tərəfdarıdır
-
Azərbaycanda yeni aqropark yaradılır: Yarım milyon manat ayrıldı
-
“Novruzlu AF“ öhdəlikləri yerinə yetirmədi, “qara siyahı“ya salındı
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
-
Anar Bayaramovun yanlış qərarları - Korrupsioner kadrlar vəzifələrə necə təyinat alır?
-
İran Ermənistana xəbərdarlıq edib - “Tramp marşrutu” ilə bağlı
-
Sərnişinlərə ŞAD XƏBƏR: Metroda daha bir YENİLİK
-
ABŞ yardımı artsa, Putin geri çəkilə bilər - Zelenski
-
Prezident bir qrup media nümayəndəsini təltif etdi - Siyahı
-
Son 10 ildə pensiyaların məbləği necə dəyişib? - STATİSTİKA
-
Bu şirkət dövlət qurumlarının 8 888,88 və 7 777,77 manatlıq tenderlərində qalib olub - TƏFƏRRÜAT
-
Paşinyan qəti qərara gəlib - Rusiyanın reaksiyası necə olacaq?
-
Saatlıq əməkhaqqı sistemi tətbiq oluna bilər: Kimlərə şamil ediləcək?
-
Azad edilmiş ərazilərdə hər ailəyə neçə hektar torpaq ayrılacaq? - Nazir açıqladı
-
Ərdoğan Zəfər Günü Bakıya gələcək - AÇIQLAMA
-
Məhkəmə MİDA-nın yazdığı cərimə borcunu azaltdı - DETALLAR
-
Paşinyan noyabrda Türkiyəyə səfər edəcək - Özü açıqladı
-
ABŞ-da mühüm kadr dəyişikliyi: Rubionu Serjio Qor əvəzləyə bilər
-
İkinci əl avtomobil satanların nəzərinə - Qaydalar dəyişir
-
Dronla narkotik qaçaqmalçılığı - DTX Biləsuvarda iki nəfəri saxladı
-
Azərbaycanda çayxanada siyasətlə bağlı müzakirə qanla bitdi - TƏFƏRRÜAT
-
İnternet istifadəçilərinin sayına görə ölkələrin reytinqi açıqlanıb - Siyahı
-
Bu halda gəncləri əsgər aparmaya bilərlər - RƏSMİ
-
Ağ Evdə İranla neynəyəcəklərini bilmirlər - Ara seçkilər aranı qarışdırdı
-
Pensiya və sosial müavinətlər artırılır - Yeni məbləğlər
-
Oğlu öldürülən qadın gəlinini bağışladı, məhkəmə cəzasını azaltdı
-
Kaşif Kozinoğlunun ölüm səbəbi açıqlandı - Zəhərlənməyib
-
ASAN Xidmət unikal Azərbaycan brendidir - Prezident
-
SSRİ-nin dağılmasından 35 il sonra Özbəkistanda ilk - Pambıq yığımında rekord nəticə!
-
İmrəliyevə general-mayor rütbəsi verildi - Vətən Müharibəsi Qəhrəmanıdır
-
Azərbaycan nefti ucuzlaşır - 3 gündə 20 dollar
-
Bütün ölkə yağış duası oxuyacaq - Xalqa çağırış etdilər
-
Yevlaxda yeni inşa olunan körpü nə vaxt istifadəyə veriləcək? - VİDEO
-
ABŞ Konqresində müsəlmanların sayı rekord həddə çatdı - ADLAR
-
Nazir tədbirə getmədi, hoteldə ölü tapıldı - Almaniyada müəmmalı hadisə
-
Çempionlar Liqasında tarixi darmadağın: “Komo“dan 9 qol
-
Atasına və Özgür Özələ qarşı ifadə verdi, həbsdən çıxdı - Türkiyədə “350 min dollar“ əməliyyatı!
TOP 10
ARXİV






