AzFakt

Yüksək faiz, qanunsuz girov: “S Lombard”ı kim himayə edir?

“Azəraqrar”da qalmqal - “Nazirin komandiri” yeni direktora qarşı...

Məmurların adından “təcili” pul istəyirlər - DTX araşdırma aparır

Sabiq sədr Almaniyada tikinti biznesinə başlayıb - Şərikli bina tikir + FOTO

Məmməd Musayevlə əlbir olub 100 milyonu “yeyiblər” - Vəzifəli şəxslər həbs edildi

“Qardaşımla birgə 16 milyon vermişik” - Tale Heydərovun ifadəsi oxundu

Deputat Cavanşir Feyziyev Londonda milyonluq mülklər alıb - SİYAHI

Saleh Məmmədov 1 ilə 176 milyon manat artıq vəsait xərcləyib - RƏSMİ

Leysan Məmmədovun fəaliyyəti araşdırılacaq….- Milyonlar necə xərclənir?

“Azəraqrar”ın əsl rəhbəri kimdir? - Nazirin sabiq komandirinin maaşı 7 dəfə artırılıb?

Bizim iradəmizə qarşı çıxanın başı əziləcək - Azərbaycan Prezidenti

Maliyyə Nazirliyi AAYDA yoxlama aparır - Ciddi yeyintilər aşkarlanıb

Vensin Azərbaycana səfəri: Zəngəzur dəhlizinin müzakirələri yeni mərhələdə

Sovet təhsil elitası və cavabsız qalan suallar:Rektor 6 il sonra universitetə necə daxil olub?

Azərbaycan Orta Dəhliz kimi iri miqyaslı layihəni icra etmək əzmindədir


Tarix 28.11.22, 19:01	Font ölçüsü : - / +

Rusiya-Ukrayna müharibəsi yalnız beynəlxalq münasibətlər sisteminin balansında deyil, eyni zamanda enerji və ticarət müstəvisində də qlobal problemlər yaratdı. Dünyanın siyasi və iqtisadi güc mərkəzlərinin Rusiyaya embarqolar, sanksiyalar tətbiq etməsi bütövlükdə Avrasiyada yeni iqtisadi-ticari istiqamətlərin reallaşdırılmasını aktual edir. Eyni zamanda, Şərqi Avropada baş verənlərə əsasən tədarük zəncirində fasilələr başlayıb. Buna görə də, Avropa ticarət mərkəzlərinin subyektləri quru yüklərini dəniz marşrutlarına yönləndirirlər.

Bu da öz növbəsində limanlara və yükdaşıma tariflərinə təzyiqi

gücləndirir, ümumilikdə qiymət artımı tendensiyası sürətlənir. Bu, həmçinin yükdaşımaları balanssızlığı daha da gücləndirir. Eləcə də aviaşirkətlərə qarşı qoyulan məhdudiyyətlər sanksiyaya məruz qalmayan yükdaşıyanlara rəqabət üstünlüyü verib. Qeyd olunanların fonunda mövcud problemlərin aradan

qaldırılması üçün ən yaxşı alternativ marşrut üzərindən düşünülür. Məhz həmin istiqamətlərdən biri də Asiya ölkələri Avropanı əlaqələndirən, mərkəzi Xəzər dənizi və Azərbaycan olan Orta Dəhliz və ya Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutudur. Çünki bu marşrut Şimal Dəhlizindən orta hesabla 2500

kilometr qısadır və dəmir yolu ilə səyahət müddətini yeddi-səkkiz günə azaltmaq potensialına malikdir.O, həmçinin keçdiyi ölkələr arasında ticarətin inkişafına kömək edə bilər. Şimal marşrutu ilə yanaşı hazırda Cənub yükdaşımaları istiqaməti də risk altındadır. Cənub dəhlizi kimi tanınan Qazaxıstan-Türkmənistan-İran marşrutu Avropadan Türkiyə, İran və Pakistan

vasitəsilə Cənubi və Cənub-Şərqi Asiyaya, Türkmənistan, Özbəkistan və Qırğızıstan vasitəsilə Çinə mal çatdıra bilər. Bu gün Mərkəzi və Orta Asiya ölkələrində baş verən təlatümlü hadisələr bu marşrutu da bir çox məhdudiyyətlərlə üzləşdirir. Ona görə də, bu gün bir sıra mövcud problemlərin aradan qaldırılması ilə Orta Dəhliz marşrutuna alternativ kimi baxılır.

Prezident İlham Əliyevin bildirdiyi kimi təhlükəsizlik və iqtisadi potensial olmadan bütün region ölkələrinə fayda verəcək Orta Dəhlizin tam istismara verilməsi məqsədinə nail olmaq mümkün olmayacaq. Orta Dəhliz kimi irimiqyaslı layihəni icra etmək üçün təhlükəsizlik və iqtisadi bacarıq

məsələləri müzakirə olunmalıdır. Orta Dəhlizin tam olaraq reallaşdırılması üçün Azərbaycanda tələb olunan bütün faktorlar – siyasi sabitlik, təhlükəsizlik, iqtisadiyyat, infrastruktur mövcuddur. Eyni zamanda, ölkəmizin Avropa ilə Asiyanın arasında yerləşməsi Orta Dəhliz marşrutunun bağlılıq məsələlərində mühüm rol oynamağa imkan verir. Həmçinin, Azərbaycanda uzun illər ərzində

yatırılmış sərmayə və görülmüş işlər nəticəsində dəmir yolları, yol infrastrukturu sahəsində böyük uğurlar əldə olunub. Həm daxili yol infrastrukturu, həm də Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu layihəsi

ölkəmizin ərazisindən keçən yüklərin də həcmini dəfələrlə artırıb. Bu səbəbdən də Azərbaycan Bakı- Tbilisi-Qarsın Gürcüstan hissəsinin enişləndirilməsinə sərmayə yatırır, yük qatarlarının sürətini artırmaq üçün yeni dəmir yolları

tikilir. Bununla yanaşı, nəqliyyat-kommunikasiya layihələrinin nisbətən yeni elementi olan dəniz ticarət limanı 15 milyon tondan 25 milyon tona qədər genişləndirilir, hava limanları layihələrinin də tamamlanması prosesi gedir. Bakıda gəmi infrastrukturu və yeni gəmiqayırma zavodlarının olması isə

Xəzər dənizinin şərq sahillərindən yüklərin Azərbaycan ərazisindən nəql edilməsinə görə yeni tankerlər, bərələr və yük gəmiləri baxımdan potensialını artırır.

Onu da əlavə etmək lazımdır ki, artıq fəaliyyət göstərən nəqliyyat marşrutları Xəzər regionunun bütün ölkələrinin daha da inteqrasiya olunmasına imkan verəcək. Bir sözlə, bu gün Azərbaycanda bütün nəqliyyat layihələri – istər Şərq-Qərb, istər Şimal-Cənub dəhlizləri, dəmir yolu və ya magistral yol, hava

limanları, donanma, yaxud dəniz limanı - mövcuddur. Lakin eyni hazırlıq səviyyəsi dəhliz marşrutu boyunca yerləşən bütün ölkələrdə də olmalıdır.

Nicat Zülfüqarov

Xəbərin oxunma sayı : 361