![]() |
|














Azyaşlı “gəlinlər“ - Qadağalar o vaxt təsirli olacaq ki...
Tarix 17.05.25, 21:35 |
|

Sabirabadda 16 yaşlı qızı 33 yaşlı oğlana ərə vermək istəyiblər. Bu haqda aparıcı Lalə Azərtaş "Təsir dairəsi” proqramında danışıb. O bildirib ki, qurulan toy məclisinin qarşısı alınıb.
"Mənə Sabirabad tərəfdən güclü bir qarğış küləyi gəlir. Çünki gecə ilə aldığım məlumatla Sabirabadın Yenikənd kəndində qurulan bir toy mərasimi ləğv edilib. Ona görə ki, bu toyda əyləşən qızın heç 17 yaşı tamam olmayıb. Mən bilirəm ki, indi bizi izləyirlər. Qulağıma bir-iki söz çatır. Mən axı dedim ki, darvazanın o biri tərəfində bizim əməkdaşlarımız var. O toy olmayacaq. 16 yaşlı bir uşağı, məndə olan məlumata görə, 33 yaşlı xalası oğluna məcbur ərə vermək istəyiblər. Qohum evlilikləri iyunun 1-dən rəsmi olaraq qadağan olunacaq. Ona görə də belə tələsik etmək istəyirdilər ki, iyunun 1-dən dövlət qadağa edəcək. Hətta eşitdiyimə görə, toy üçün 20 min xərc çəkilibmiş”, - aparıcı qeyd edib.
Bəs ölkədə azyaşlı qızların ərə verilməsi praktikasına niyə son qoyulmur? Səbəblər nədir? Yeni qadağalar, qanunların sərtləşməsi nə vaxt gözlənilən nəticələri verəcək? Başqa daha nə etmək olar?
"Təmiz Dünya” Qadınlara Yardım İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalova "Yeni Müsavat”a deyib ki, azyaşlıların ailə qurması ilə bağlı tədbirlər son illərdə artsa da, bu proses hələ də davam edir: "Görülən işlər müsbət sayılsa da, problemin kökündən həllinə yönəlmiş sistemli və təsirli addımlar çatışmır. Düşünürəm ki, bu məsələ cəmiyyətin yetkinlik səviyyəsini, uşaqlara yanaşma tərzini və hüquqi sistemin adekvatlığını göstərən əsas indikatorlardan biri olmalıdır”.
Hüquq müdafiəçisi hesab edir ki, ənənəvi olaraq bəzi ailələr azyaşlı qızların özlərindən xeyli yaşlı kişilərə ərə verilməsini "təminatlı gələcək” kimi qələmə verir: "Xalq arasında dolaşan məşhur bir deyim bu düşüncə tərzini əks etdirir: ”Cavana gedən yumruq, qocaya gedən quyruq yeyir". Bu deyimlə yaşlı kişilərlə qurulan ailələrin daha "sabit” və "təhlükəsiz” olduğu fikri aşılanır. Ailələr düşünür ki, yaşlı kişilər artıq həyat təcrübəsi toplamış, dünyagörüşü formalaşmış, sabit gəliri və müəyyən edilmiş maddi imkanlara sahib olan insanlardır. Bu səbəbdən də onlar övladlarını "etibarlı əllərə” tapşırdıqlarına inanırlar. Lakin burada bir məsələ gözardı edilir: həmin "təhlükəsizlik” anlayışı uşağın şəxsi istəkləri, hüquqları və gələcək inkişafı fonunda necə qiymətləndirilir?"
M.Zeynalovanın sözlərinə görə, yetkinlik yaşına çatmış bir şəxsin istənilən yaşda insanla ailə qurması onun şəxsi hüququdur və buna hörmətlə yanaşılmalıdır: "Lakin burada əsas məsələ - erkən evliliklərdə qərarın uşağın özü tərəfindən yox, valideynlərin təzyiqi və təbliğatı ilə verilməsi gerçəkliyidir. Yəni əgər 15-16 yaşlı bir qız ”öz istəyilə" ailə qurduğunu bildirirsə, bu qərarın arxasında çox zaman ailədaxili təzyiq, sosial-mədəni basqılar və uşaq psixologiyasına təsir edən amillər dayanır".
Müsahibimiz xatırladıb ki, qanunvericilikdə 16 yaşa qədər uşaqlarla cinsi münasibət cinayət hesab edilir: "Lakin 16 yaşdan yuxarı bu məsələ artıq şəxsin razılığı ilə ”qanuni" sayılır. Ziddiyyət isə məhz burada başlayır. Bir tərəfdən 16 yaşında qızın ərə verilməsi erkən evlilik sayılır və qanunla qadağandır. Digər tərəfdən, həmin yaşda şəxsin cinsi münasibətdə olması hüquqi baxımdan problem yaratmır. Bu ziddiyyət cəmiyyətdə suistifadalara yol açır və valideynlərin, bəzən isə cütlüklərin bu boşluqlardan yararlanaraq qanunsuz evlilikləri "şəxsi qərar” adı altında leqallaşdırmasına şərait yaradır".
M.Zeynalovanın fikrincə, daha acınacaqlısı odur ki, əgər 16 yaşlı uşaq deyirsə ki, "özüm razıyam, özüm ailə qurmaq istəyirəm”, hüquq-mühafizə orqanları və sosial xidmətlər bu məsələyə müdaxilə edə bilmir: "Çünki ”uşağın razılığı" əsas götürülür. Halbuki 16 yaşlı bir şəxs hələ də psixoloji və hüquqi baxımdan uşaqdır və bu qərarın məsuliyyətini daşımağa hazır deyil".
Hüquq müdafiəçisi bildirib ki, bir çox hallarda erkən evliliklər sosial və iqtisadi problemlərin nəticəsi kimi ortaya çıxır: "Ailələr qızlarını erkən yaşda ərə verməklə həm ”təhlükəsizlik təminatı" əldə etdiklərini düşünür, həm də maddi yükdən azad olurlar: "Lakin bu yanaşma uşağın gələcəyi, təhsili, psixoloji inkişafı və cəmiyyətə adaptasiyası baxımından son dərəcə zərərlidir”.
M.Zeynalova əlavə edib ki, əgər bu problemi hələ də tam həll edə bilməmişiksə, deməli, ortada ciddi hüquqi və inzibati boşluqlar mövcuddur: "Valideynlər bəzən ”uşaq özü istəyib" kimi bəhanələrlə məsuliyyətdən yayınmağa çalışır, nəticədə isə məsuliyyət birbaşa uşağın üzərinə atılır. Bu, həm hüquqi, həm də əxlaqi baxımdan yolverilməzdir. Əgər 16 yaşında uşaq pasport almaq üçün rəsmi prosedurdan yalnız valideyni ilə birlikdə keçməsi mümkündürsə və valideynin razılığı olmadan pasport ala bilmirsə, onda niyə həmin yaşda uşaq evliliyə razı ola bilsin?"
Onun fikrincə, bu ziddiyyətlərin aradan qaldırılması üçün dövlət strukturları tərəfindən müəyyən tədbirlər görülməlidir: "Həmin tədbirlərdən biri budur ki, 16 yaşında ailə quran qızlarla bağlı yerli icra hakimiyyəti, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi, eləcə də Təhsil və Səhiyyə nazirlikləri birgə monitorinq aparmalıdır. Bu qızların təhsili, sağlamlığı, sosial inkişafı, psixoloji durumu və həyat şəraiti mütəmadi izlənməlidir. Erkən evlilik yaşayan qızlara təhsil imkanları yaradılmalı, peşə kurslarına cəlb olunmalı, onların gələcək müstəqil həyat üçün hazırlıqlı olması təmin edilməlidir. Valideynlər, müəllimlər, kənd və şəhər icmaları, dini liderlər və digər təsir gücünə malik şəxslər arasında erkən evliliklərin fəsadları barədə maarifləndirmə işi genişləndirilməlidir”.
Mütəxəssisə görə, hüquqi boşluqlar aradan qaldırılmalı, 16 yaşda razılıqla cinsi münasibət məsələsi qanunla yenidən tənzimlənməlidir: "Uşaq hələ psixoloji və fiziki baxımdan inkişafını tamamlamamışkən ana olmaq onun üçün fəsadlı nəticələrə səbəb ola bilər. Səhiyyə Nazirliyi bu məsələdə tibbə əsaslanan yanaşma ilə məhdudiyyətlər müəyyən edə bilər.
18 yaşı tamam olmayan şəxslərin nikaha daxil olması mümkün olmamalı, əgər belə hallar baş veribsə, yerli icra hakimiyyəti həmin şəxsin nikahının qeydiyyatını tələb etməli və bu proses dövlət nəzarətində aparılmalıdır".
Xəbərin oxunma sayı : 256
Sosial
Xəbərlər
-
Nazirlikdən xəbərdarlıq - Bu tarixdə telefonla danışmayın
-
Bakıda çörəyin içindən tük çıxdı - Rəsmi qurum araşdırmaya başladı
-
“Putin yorulub, yaxşı görünmür...” - Trampdan ilginc açıqlamalar
-
Dondurmadan zəhərlənmə halları - Nələrə diqqət etməliyik?
-
Belçika Ukraynaya nəhəng yardım paketi təqdim edəcək - SİYAHI
-
Müəllim vakansiyası adı altında fırıldaqçılıq - VİDEO
-
Vatikanda yeni Roma Papasının taxta çıxma mərasimi keçirilir - VİDEO
-
Hikmət Hacıyev Tehranda - Dialoq Forumunda iştirak edir
-
Yağış yağacaq, şimşək çaxacaq - Sabahın havası
-
Beyləqanda maşın rayonun giriş qapısına çırpıldı - Yaralılar var
-
Türk ərindən boşanıb Bakıya qayıdıb? – “Deyirlər, ət bahalaşıb, ona görə gəlib”
-
Şabran rayonunda ağır qəza - İki nəfər öldü
-
Dünya bazarlarında kənd təsərrüfatı məhsulları neçəyə satılır? - Siyahı
-
Azərbaycanda “Araz-2025“ birgə təlimi keçirilir - VİDEO
-
“Xüsusi hərbi əməliyyatın nəticəsi uzunmüddətli sülh olmalıdır“ - Putin
-
Bakıda tikintiyə etiraz gürüntüləri yayılıb - VİDEO
-
“Avroviziya 2025“in qalibi Avstriya oldu - VİDEO
-
Qadın xəstəxanada çalışan rəfiqəsini iş yerində döydü - Neftçalada
-
Xaricdən gətirilən avtomobillərdən narazılıq - VİDEO
-
ABŞ İranın nüvə ambisiyalarından əl çəkməsini istəyir - Marko Rubio
-
Bu gün 6-cı siniflərin monitorinqi keçiriləcək - Bütün məktəblərdə
-
Aygün Kazımovanı heç belə görməmişdiniz - VİDEO
-
Salah “Mançester Siti“nin ulduzunu “Liverpul“a dəvət etdi - “Bizim yerimiz var“
-
Putin və Tramp arasında telefon danışığının baş tutması üçün hazırlıqlar gedir - KREML
-
İmtahanda nə baş verib? - 46 saylı orta məktəbdə şagirdlər ağlayaraq çıxdı
-
Abit Əliyevin “Xezer-Construction“ sevgisi - Bu dəfə 2,5 milyon...
-
Əlil ana övladı üçün yardım istəyir: “Bəzən günlərlə çörək ala bilmirəm“
-
Hotellərimiz niyə boş qalır? - Səbəbi AÇIQLANDI
-
Dünya Kung Fu çempionatı - Əminə finala vəsiqə qazandı
-
Azyaşlı “gəlinlər“ - Qadağalar o vaxt təsirli olacaq ki...
-
TƏBİB-dən stomatoloqlarla bağlı qəribə tələb: “Otağı təmir et, hər ay 1 200 manat icarə haqqı ödə!“
-
Xırdalan şəhərində qanunsuz yaşayış evi tikdirən Malik kimdir? - FOTO/VİDEO
-
Makron Ərdoğanla görüşdə özünü alçalmış duruma salıb - VİDEO
-
Nərimanov rayonunda acınacaqlı vəziyyət - Piyadaların keçidinə maneə yaradılır
-
Azərbaycanda yas mərasimi üçün 11-21 min manat lazımdır - Xərclərin tam siyahısı
-
“İstanbuldakı danışıqlarda bütün konstruktiv təklifləri Rusiya irəli sürüb“ - Zaxarova
-
Sevgi və məntiq: Pakistanlı Əli və azərbaycanlı Nərgiz necə evlənib?
-
Dövlət büdcəsində 3 milyard artıq vəsait yarandı - Hara xərclənəcək?
-
6 ildə 233 min nəfər - Sayımız 11 milyonu niyə keçə bilmir?
-
Mübahisəli cərimələr zamanı - Nə etməli?
-
Azərbaycanda evlər nə qədər bahalaşıb? - CƏDVƏL
-
Ərini öldürən Aysuya “dəlilik kağızı” necə verilib? - TƏFƏRRÜAT
-
Elçin Quliyev generalı işdən çıxardı - Yeni təyinat + FOTO
-
Mütəllim Rəhimli Ədalət Partiyasının sədri seçilib - Keçən ay qovulmuşdu
-
Aygün Səmədzadəyə vəzifə verildi - Direktor təyin olundu
-
Putin ABŞ-nin sülh planını rədd edib - Uitkoffun səfəri buna görə ləğv edilib
-
Yeni tədris ilində istifadəyə veriləcək “Təhsil kartı“ - Müsbət və mənfi tərəfləri
-
Bəzi yerlərdə yağış yağacaq, şimşək çaxacaq - XƏBƏRDARLIQ
-
“Uranın zənginləşdirilməsindən imtina etməyəcəyik“ - İran XİN
-
Sadıkovun daha bir korrupsiya əməli ifşa oldu - Generaldan yeni etiraflar
-
Prezident İlham Əliyev fərman verdi - Məmurlarla bağlı
-
“Hər kəs Tiranada İlham Əliyevin siyasi, diplomatik gücünü gördü“ - Səbuhi Abbasov
-
Baş Prokurorluq və DİN Elgün İbrahimovun ölümü ilə bağlı məlumat yaydı
-
İlham Əliyev Tokayevə zəng etdi - Nələr müzakirə olunub?
-
Sabiq məhkəmə sədrinə 4615 manat pensiya hesablandı - Narazı qaldı
-
“Tarqovıy“da piyadaların arasında “Prius“ sürdülər - VİDEO
-
Ötən gün bank kartlarından 20 min manatdan çox pul oğurlanıb - DİN
-
Paytaxtda növbəti genişmiqyaslı təmizlik işləri aparılıb - Fotolar
-
“Bununla heç bir alim ailə dolandıra bilməz“ - Misir Mərdanov maaşını açıqladı
-
Azərbaycanda tibbi tullantıların aqibəti necə olur? - TƏBİB-dən açıqlama
-
Corablarında 40 min dollarla tutulmuşdu - Azadlığa buraxıldı
-
Yeni Suraxanı qeydiyyatında olmayanların orada dəfninə icazə verilmir - VİDEO
-
“Danimarka Ukraynaya 26-cı hərbi yardım paketini hazırlayır“ - Zelenski
-
“WhatsApp”a yeni düymə əlavə edildi - Sıxanda hamı sizi görəcək
-
Məhərrəm ayı ərəfəsində toylar artıb, qızıl bahalaşıb - VİDEO
-
Nəsrin Cavadzadə Bakıda - Yataqda fotolar paylaşdı
-
Ançelotti Braziliyadan ayrılıb yenə “Real Madrid“ə qayıdacaq - Razılaşma
-
Universitetlərdə tələbələrdən “Məzun günü“ üçün pul yığılır? - VİDEO
-
Prezidentin bugünkü görüşlərinin - Videoicmalı
-
“Dedim, qoy məni elə öldü bilsinlər“ - 9 ay sonra tapılan Kənan
-
Prezidentin Albaniyaya səfəri başa çatdı
-
Bakıda iş adamı “Porşe” ilə motosikletçini vurdu - FOTO
-
Tibb təhsili olmayan Nihad Aslanov - “Mayomed” klinikasında estetik cərrah kimi fəaliyyət göstərir
-
“PKK-nın bütün qolları silahları təhvil verməlidir“ - AKP-nin sözçüsü
-
“Rusiya - Ukrayna danışıqlarının növbəti raundu atəşkəsə həsr olunacaq“ - Slutski
-
Əfv Komissiyasının yekun iclası keçirildi: Müraciətlər Prezidentə təqdim olunacaq
-
“Təvazökar insanam” - Prezidentdən xatirə imzası - Video
-
Hərbi vəzifəlilərlə praktiki məşğələlər keçirilir - VİDEO
-
MDB-yə üzv dövlətlərin təhlükəsizlik orqanlarının növbəti iclası - FOTO
-
“Rusiya nümayəndə heyəti qəbuledilməz bir sıra fikirlər səsləndirdi“ - Ukrayna XİN
-
BŞİH-in tabeli qurumu yenə “Xezer-Construction“a tender verdi - Bu dəfə 2,5 milyon...
-
“Maşın bazarı“ndakı durğunluğun əsl səbəbləri - VİDEO
-
“İrana nüvə silahına malik ola bilməyəcəyi aydın şəkildə bildirilib“ - Tramp
-
“Nar” mağazalarında inklüziv xidmət üçün hazırlıqlara start verildi - FOTO
-
Bəzi ərzilərdən ət gətirə bilməyəcəksiniz - Qadağan olundu
-
İlham Əliyevlə Paşinyan arasında maraqlı dialoq - VİDEO
-
Plastik cərrahiyyə məsələsi tam həllini tapdı - RƏSMİ
-
Ölkədən çıxmaq vacibdirsə, vəzifədən çıx... - Yeni qanunun detalları
-
“Putin qeyd-şərtsiz atəşkəs üçün danışıqlar masasına oturmalıdır“ - Starmer
-
Yeni sədr bir gün sonra özü istefa verdi - Ərizəsində nə yazıb
-
Ərdoğan Əliyevi çağırdı, Paşinyan da qoşuldu – Tiranada maraqlı anlar + VİDEO
-
Bu diş pastalarında zəhərli maddə aşkarlandı - Azərbaycanda da satılır
-
İstanbul danışıqlar başa çatdı - Rusiya ultimatum verib, Ukrayna isə...
-
Baş nazir Meloninin qarşısında diz çökdü - VİDEO
-
Dollar neçəyə olacaq? - 4 günlük rəsmi məzənnə açıqlandı
-
Qalmaqallı aparıcı da kosmetoloq qurbanı oldu - VİDEO
-
İlham Əliyev Ərdoğanla görüşüb - VİDEO
-
Kamran Əliyev Bakı şəhərində qəbul keçirdi - Fotolar
-
Saleh Səmədov rəisi söydüyünə görə həbs edilib - TƏFƏRRÜAT
-
Deputat Səyyad Aran da şikayətlənir - "5 min manat maaşla necə pul yığıb maşın alım?”
-
Eltisini evin mətbəxində əməliyyat edibmiş - Nazir deputata cavab verdi
-
Şirvanda ağacları kəsib yerində obyekt tikilir - VİDEO
-
Bu şəxslər azadlıqdan məhrum ediləcək - Yeni cəzalar
-
Prezident Böyük Britaniyanın Baş naziri ilə görüşüb - Albaniyada
-
“156 “Telegram”, “TikTok” və “Instagram” kanalı bağlanıb“ - Seyfulla Əzimov
-
DSX-də hərbçilər bu qəzet və jurnalları oxuyacaqlar - Siyahı
-
Borclulara sərt xəbərdarlıq - çıxış qadağası bir mesajla çatdırılacaq
-
İstanulda Türkiyə-Rusiya-Ukrayna üçtərəfli görüşü başlayıb - FOTO
-
Azərbaycanda ən yüksək və ən aşağı əməkhaqqı bu sahələrdə verilir - SİYAHI
-
“Əmək pensiyaları haqqında” qanun dəyişdi - Əlavələr var
-
İlham Əliyev Tiranada Zirvə toplantısında iştirak edir - FOTOLAR
-
Generalların vəzifədə qalma müddəti uzadıldı - Yeni qanun qəbul edildi
-
Paşinyanın açıqlaması Ermənistanın dayanıqlı sülhdə maraqlı olmadığını göstərir - XİN
-
İtkin şəhidlərimiz dəfn olunur - FOTOLAR
-
Prezident Avropa İttifaqı rəhbərləri ilə görüşdü - FOTOLAR
-
Tədris Cərrahiyyə Klinikası ilə deputatın şirkəti arasında sövdələşmə - 1.2 milyonluq dərman...
-
Bakının bu ərazisində bulvar salınacaq - VİDEO
-
Abituriyentlər Xankəndidə imtahan verəcək - İlk dəfə
-
“Milla”da çilingərin əli sındı, amma şirkətdən zərəri ala bilmədi - SƏBƏB
-
Taksilərdə yeni tələblər - Dəyişikliklər var
TOP 10
ARXİV