AzFakt

Deputat Cavanşir Feyziyev Londonda milyonluq mülklər alıb - SİYAHI

Saleh Məmmədov 1 ilə 176 milyon manat artıq vəsait xərcləyib - RƏSMİ

Leysan Məmmədovun fəaliyyəti araşdırılacaq….- Milyonlar necə xərclənir?

“Azəraqrar”ın əsl rəhbəri kimdir? - Nazirin sabiq komandirinin maaşı 7 dəfə artırılıb?

Bizim iradəmizə qarşı çıxanın başı əziləcək - Azərbaycan Prezidenti

Maliyyə Nazirliyi AAYDA yoxlama aparır - Ciddi yeyintilər aşkarlanıb

Vensin Azərbaycana səfəri: Zəngəzur dəhlizinin müzakirələri yeni mərhələdə

Sovet təhsil elitası və cavabsız qalan suallar:Rektor 6 il sonra universitetə necə daxil olub?

Binəqədi rayonunda neft buruqları ərazisində daha bir qanunsuz tikinti - FOTO/VİDEO

Anar Əlizadə-Mübariz Mənsimov qarşıdurması - Kompromat savaşı yenidən başlayıb

Eldar Əzizovun narazı olduğu kadr: Xalid Ələkbərov yola salınır...

Sahib Məmmədovun “mənbə” axtarışı qalmaqal yaratdı - İşçilərin otağından dinləyici qurğu tapılıb

Eyyubov və digər vəzifəli şəxslərin əməlləri açıqlandı - Baş Prokurorluq məlumat yaydı

“Bravo”nun sönükən fəaliyyəti - Marketlər şəbəkəsinin rəqabətə davamlılığı niyə hər gün zəifləyir?

Dünyanın ən böyük 25 suveren sərvət fondu - Norveç liderliyini qoruyur


Tarix 11.05.26, 20:09	Font ölçüsü : - / +

Dünyada dövlətlərə məxsus investisiya fondlarının ümumi aktivləri 13 trilyon dolları ötüb.

Yeniavaz.com xəbər verir ki, əsasən enerji ixracından və müsbət ticarət balansından formalaşan bu vəsaitlərin böyük hissəsi Asiya və Yaxın Şərq ölkələrinin nəzarətindədir.

Buna baxmayaraq, dünyanın ən böyük suveren sərvət fondu statusunu yenə də Avropa dövləti – Norveç qoruyur.

“Visual Capitalist”in 2026-cı il məlumatları əsasında hazırladığı reytinqə görə, Norveç hökumətinin pensiya fondu olan “Norveç hökumətinin pensiya fondu” (NBIM) hazırda 2,1 trilyon dollardan çox aktiv idarə edir. 1990-cı ildə neft gəlirlərinin uzunmüddətli investisiyalara yönəldilməsi məqsədilə yaradılan fond, bu gün dünyanın ən iri dövlət investisiya mexanizmi hesab olunur.

Əhalisi 5 milyondan bir qədər çox olan Norveçdə fondun aktivləri hər vətəndaşa orta hesabla 350 min dollardan artıq vəsait deməkdir. Ekspertlər hesab edirlər ki, Norveç hökuməti bu mexanizm vasitəsilə neft gəlirlərindən asılı iqtisadiyyatların üzləşdiyi “resurs lənəti”ndən yayınmağa nail olub. Fondun vəsaitləri səhmlər, istiqrazlar, daşınmaz əmlak və digər qlobal aktivlərə yatırılaraq ölkə üçün uzunmüddətli maliyyə təhlükəsizliyi yaradıb.

Neft və qaz gəlirlərini dövlət fondlarında toplayan ölkələr sırasında Yaxın Şərq dövlətləri də ön sıralardadır. Səudiyyə Ərəbistanının Dövlət İnvestisiya Fondu 1,15 trilyon dollar, Küveyt İnvestisiya İdarəsi 1 trilyon dollar, Qətər İnvestisiya İdarəsi isə 580 milyard dollar həcmində aktiv idarə edir. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində fəaliyyət göstərən müxtəlif dövlət fondlarının ümumi aktivləri isə 2,6 trilyon dolları ötür.

Son illərdə enerji ixracatçısı olmayan ölkələr də suveren sərvət fondları yaratmağa başlayıb. Türkiyə Suveren Sərvət Fondu buna nümunə göstərilir. 2016-cı ildə yaradılan fondun aktivləri 360 milyard dollardan çoxdur. Fondun portfelinə Türk Hava Yollarının səhmləri və İzmir limanı kimi strateji aktivlər daxildir.

Suveren sərvət fondları ailəsinə qoşulan ən yeni ölkə isə Kanadadır. Baş nazir Mark Karninin 2026-cı ilin aprelində elan etdiyi “Canada Strong Fund” ilkin mərhələdə 18 milyard dollarlıq aktivlə fəaliyyətə başlayıb və dünyanın 55-ci ən böyük suveren sərvət fondu sayılır.

Kanada hökuməti fondun ölkədaxili strateji layihələrin maliyyələşdirilməsində mühüm rol oynayacağını bildirir. Fondun əsas gəlir mənbələrinin neft, mədən və təbii qaz sektorundan formalaşacağı gözlənilir. Model olaraq isə ABŞ-nin Alyaska Daimi Fondu göstərilir. 88 milyard dollarlıq həmin fond Alyaska sakinlərinə hər il dividend ödəyir və dünyada “əsas gəlir” modelinin ən uğurlu nümunələrindən biri hesab olunur.

Dünyanın ən böyük 25 suveren fondları aşağıdakı kimi olub:

Norveç hökumətinin pensiya fondu – NBIM (Norveç) – 2,1 trilyon dollar

SAFE İnvestisiya Şirkəti – SAFE IC (Çin) – 1,99 trilyon dollar

Çin İnvestisiya Korporasiyası (Çin) – 1,57 trilyon dollar

Əbu-Dabi İnvestisiya İdarəsi (BƏƏ – Əbu-Dabi) – 1,2 trilyon dollar

Dövlət İnvestisiya Fondu (Səudiyyə Ərəbistanı) – 1,15 trilyon dollar

Küveyt İnvestisiya İdarəsi (Küveyt) – 1 trilyon dollar

GIC – Sinqapur Suveren Sərvət Fondu (Sinqapur) – 936 milyard dollar

Qətər İnvestisiya İdarəsi (Qətər) – 580 milyard dollar

Dubay İnvestisiya Korporasiyası – ICD (BƏƏ – Dubay) – 429 milyard dollar

Mubadala İnvestisiya Şirkəti (BƏƏ – Əbu-Dabi) – 385 milyard dollar

Türkiyə Suveren Sərvət Fondu – TWF (Türkiyə) – 360 milyard dollar