![]() |
|
![](http://azfakt.com/photos/96972.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/c4fcc13f-2ac4-41a1-8164-2d1bc23c8dc0.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/23180.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/282112.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/798367.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/2221648.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/a2a6e587-7499-4cb7-aed6-e39b6fe7fb42.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/7331944.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/32116.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/572101.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/317123.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/82795.jpg)
![](http://azfakt.com/photos/7744.jpeg)
![](http://azfakt.com/photos/937755.jpg)
Problemləri inkar edən Fransa Afrikanı itirdi: Növbədə “xarici ərazilərdir“ (TƏHLİL)
Tarix 19.05.24, 15:25 |
|
![bitmap-img6](http://azfakt.com/photos/77566e9d37dfcc59c64c010e3fe137842024_05_18_6648b48817bbc-jpg.jpg)
Bu gün Fransanın koloniyası olan Yeni Kaledoniyada baş verən etiraz aksiyalarının vətəndaş müharibəsi səviyyəsinə çatmasının səbəbi rəsmi Paris tərəfindən yerli əhalinin həddən artıq istismar edilməsidir.
Yeni Kaledoniya Fransadan 16 min kilometr aralıda-Sakit Okeanda Avstraliya materikinin yanında, 18,6 min kvadratkilometrlik əraziyə və 270 min əhaliyə malik adalar qrupudur. Bu adalar qrupu 1774-cü ildə dövrünün tanınmış səyyahı Ceyms Kuk tərəfindən kəşf olunub. Fransa 1853-cü ildə Yeni Kaledoniyanı özünün ərazisi elan edib. Zaman-zaman Yeni Kaledoniyada istismarçılığa qarşı etirazlar baş verib və bu səbəbdən də 1946-cı ildə Fransanın "xaricdəki ərazisi”, 1998-ci ildə isə "xüsusi statusu” olan "xaricdəki ərazisi” elan edilib. Adada Fransanın hərbi hissələri də yerləşir.
Yeni Kaledoniya faydalı qazıntılarla çox zəngindir. Burada tükənməz xrom, kobalt, molibden, mis, qızıl və nikel yataqları var. Yer kürəsində mövcud olan nikelin 11 faizi yeni Kaledoniyada yerləşir.
Bugünkü etirazların əsl səbəbi minlərlə miqrantın səs verməsi üçün Fransa Senatının konstitusiyaya düzəlişlər etməsi səbəb olub. Bu ilin aprel ayında Senat Yeni Kaledoniyada 10 ildən çox yaşayanlara seçki hüququ verdi ki, bu da qalan əhalinin etirazına səbəb oldu.
Rəsmi Paris 1980-cı illərdən başlayaraq fransızların adaya köçüb yaşaması üçün böyük imkanlar yaradıb. Onlar vergilərdən azad edilib, biznes üçün şərait yaradılıb və sair. Beləliklə 2023-cü ildə fransızların sayı yerli əhaliyə nisbətdə 60 faiz təşkil etdi. Qalan 40 faiz isə kanak adlanan yerli tayfalardan ibarətdir ki, onlar da işsizlik, sosial vəziyyətin ağırlığından əziyyət çəkirlər. Yeni Kaledoniyada münbit torpaqlar, şirkətlər, faydalı qazıntılar, daşınmaz əmlak, bir sözlə milli sərvətlərin 80 faizi fransızlara məxsusdur.
Yeni Kaledoniyaya daxil olan adalar Fransanın xam mal bazası hesab edilib. Fransa Yeni Kaledoniyadanı ağac, nikel, xrom, mis, Taiti-Polineziyadan subtropik meyvə, dəniz məhsulları, Qvianadan qızıl, qiymətli ağac növləri, şəkər çuğunduru, Martinka, Mayotta, Qvadelupa və Reynuon adalarını isə subtropik meyvə, kofe, dəniz məhsulları və digər xam mal bazası kimi istifadə edib. Bunların müqabilində isə yerli əhali işsizlik və yoxsulluqdan əziyyət çəkib.
Nəhayət, mayın 13-də yerli əhali etiraza qalxdı və əhalinin səsi eşidilmədi. Fransa hökuməti etirazlardan nəticə çıxarıb özünün hesab etdiyi adanın insanlarının problemini həll etmək əvəzinə başqa dövlətləri, o cümlədən Azərbaycanı ittiham etməyə başladı. Yeni Kaledoniyanın paytaxtı Numea şəhərindəki etirazçılar benzindoldurma məntəqələrini, böyük marketləri, inzibatı binaları yandırdılar.
"Le Fiqaro” qəzeti Yeni Kaledoniyada baş verənləri vətəndaş müharibəsinin başlanğıcı adlandırıb ki, bu da təsadüfi deyil. Məsələnin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, yandırılan və dağıdılan mağaza və müəssisələrin hamısı yerli əhaliyə yox, gəlmə fransızlara məxsusdur. Adada doğulub illərlə burada yaşayan yerli əhalinin bir parça çörək tapa bilmədiyi halda Fransadan gələnlər bütün milli sərvəti daşıyıb aparır. Əlbəttə ki, belə vəziyyətin sonu ancaq vətəndaş müharibəsinə gətirib çıxarar.
"Fransanın parçaları” (La France en miette) kitabının müəllifi, akademik Benjamin Morel yazıb ki, Kaledoniyada baş verənlər illərlə yığılıb qalan problemlərin rəsmi Paris tərəfindən inkar edilməsinin nəticəsidir: "Biz etiraf etməliyik ki, Yeni Kaledoniyanın problemlərini həll etmədik, onları dondurub saxladıq və daha təhlükəli vəziyyətə gəlib çıxmasını seyr etdik”. Akademik Fransa hökumətinin vaxtı ilə Yeni Kaledoniyada insanların səsvermə hüququndan məhrum etməsini yanlış hesab edir. Akademik nəzərə çatdırıb ki, bu etirazlar bütün koloniyalara yayılacaq, o cümlədən Korsikaya da təsir edəcək. Alim bildirib ki, problemləri inkar etmək həmişə təhlükəli tendensiya olub.
Fransa mətbuatı rəsmi Parisin Yeni Kaledoniyada baş verənlərə görə Rusiya və Azərbaycanı ittiham etməsini gülməli adlandıraraq qeyd edir ki, problemlər yenə də inkar edilir. Bu da vəziyyəti nəinki düzəltməyəcək, əksinə, etirazlar, Korsika və Qvianaya da yayılacaq.
Benjamin Morel vurğulayıb ki, problemlərin inkarı Fransa üçün Afrikanın itirilməsi ilə nəticələndi, növbədə "xüsusi statusu” olan "xarici ərazilərdir”.//Azertac.az
Xəbərin oxunma sayı : 712
Analiz
Xəbərlər
-
Azərbaycanlı aktrisanın yarıçılpaq görüntüsü müzakirələrə səbəb oldu - VİDEO
-
“Plan onlara təqdim olunacaq” - Zelenski münaqişənin həllindən danışdı
-
Deputat Hicran Hüseynova və bacısı Fransada dəniz sahilində 5 milyon avroluq villanı sökdürdü - FOTOLAR
-
“Attestatla qəbul“ tələsinə düşənlər: Kimdir günahkar?
-
“Telegram“ Ukraynanın milli təhlükəsizliyinə real təhlükə yaradır“ - Kiril Budanov
-
Ətin qiyməti qalxdı - 20 manat (VİDEO)
-
Həmin parkinq qanunsuz imiş - Rəsmi açıqlama
-
“Trampın seçilməsi heç nəyi dəyişməyəcək“ - Medvedev
-
Antiterror əməliyyatının yeni detalları açıqlandı - Neçə separatçı məhv edilib?
-
Makronun istefasını tələb edirlər - Fransız xalqı küçələrdə
-
Pis qoxu və üfunət... - Abşeronda kanalizasiya problemi (VİDEO)
-
General-mayora Müdafiə Nazirliyində vəzifə verilib - Maddi-Texniki Təminat Baş İdarəsinin rəisi
-
Bakıda tanışı ilə narkotik satan qız tutuldu - FOTO
-
“Putin yaxın gələcəkdə heç bir xarici səfər planlaşdırmır“ - Peskov
-
“Telegram“ bu funksiyaları ləvğ etdi - Fırıldaqçılar istifadə edirdi
-
Prezident hərbi qulluqçularla bağlı fərman imzaladı - Bu hərbçilərə maliyyə dəstəyi göstəriləcək
-
“Flaqman” südlü sosisin içərisindən zibil çıxdı - VİDEO
-
Hazırda Azərbaycanda kütləvi yayılan yeni virus nədir? - Açıqlama
-
Arvadını təhdid edən kişi həbs edildi - 15 sutkalıq
-
Ədliyyə Nazirliyinin Əsasnaməsində dəyişiklik edildi – Fərman
-
Bakıxanovda obyekt tikintisində işçilərin təhlükəsizlik qaydalarına əməl edilmir? - FOTOLAR
-
Mehriban Əliyeva Orxan Aslanovu təbrik etdi - FOTO
-
Kapadokiya - Türkiyənin nağıl dünyası və tarixi incisi - FOTO
-
Azərbaycanda pensiyaçıların sayı niyə gün-gündən azalır? - AÇIQLAMA
-
Skuterlə qayda pozanlar cərimələnirlər? - BDYPİ-dən açıqlama
-
İntiqam Məmmədov sahibkarların qanuni ticarət fəaliyyətini ələ keçirmək istəyir? - AÇIQLAMA
-
Daha bir idmançımız Paralimpiya çempionu oldu – Fotolar
-
17 manatlıq yağ 24 manat oldu - Kəskin BAHALAŞMA
-
Mehriban Əliyeva Lamiyə Vəliyevanı təbrik etdi - FOTO
-
Vilayət Eyvazov TDT ölkələrinin DİN rəhbərlərinin iclasında iştirak etdi - FOTO
-
KTMT təlimləri başladı - Ermənistan iştirak etmir
-
“Sabunçu Sənaye İstehsal”ın 1,1 milyon manatlıq səhmləri dövriyyədən çıxarılıb - SƏBƏB
-
Paris-2024: Lamiyə Vəliyeva növbəti medalını qazanıb
-
Hadisenin iddialı qırmızı xalı tərzi - Fotolar
-
Məhkəmə Trampın hökmünü yenidən təxirə salıb – Seçkilərindən sonraya qaldı
-
Bakıda evdə partlayış – Xəsarət alan var + Video
-
Hamı Bakının bu qəsəbəsindən torpaq alır – Səbəbi bu imiş
-
Rus ordusunun son sutkadakı itkiləri açıqlandı - SİYAHI
-
Zakir Həsənovla Hikmət Mirzəyev şərti sərhəddəki bölmələrdə - Fotolar
-
Bakıda bəzi yollarda hərəkət istiqaməti dəyişdiriləcək - Xəbərdarlıq
-
Şuşaya daha 27 ailə qayıtdı – Fotolar
-
Macarıstan Ukraynaya silah tədarük etməyib və etməyəcək - Siyarto
-
“28 May”dakı təmir nə vaxt yekunlaşacaq? - Video
-
Alimentdən yayınanların diqqətinə! - Video
-
Son zamanlar dəb olan yenilik: Göz rəngi əməliyyatı edənlər şəxsiyyət vəsiqəsini dəyişməlidirlər?
-
Günay gəlinlik geyindi: “Sevdiyim adamla...“
-
Dövlətin ayırdığı milyonlar: Gələcəyə yatırım, yoxsa transfer büdcəsi?
-
Bank kartlarımızdan pullar necə oğurlanır? - Qorunma yolları
-
Azərbaycanda toyuq ətinin qiyməti bahalaşdı - VİDEO
-
Çindən Azərbaycana avtomobil gətirən şirkətlər Rusiya sərhəddindən niyə buraxılmır? - VİDEO
-
Zelenski və Putin görüşməlidir - Orban
-
Bioloji aktiv qida məhsullarında uyğunsuzluqlar aşkarlandı - RƏSMİ
-
Amfibiya İzmir-Urla istiqamətindəki meşə yanğını ilə mübarizəyə cəlb olundu - VİDEO
-
“Harrisin kampaniya büdcəsi avqust ayında 361 milyon dollar artıb” – “Reuters”
-
Şəhid Elyar Mirzəyevin doğum günü qeyd olunub - FOTOLAR
-
Müdafiə Nazirliyi antiterror əməliyyatından görüntülər yaydı - VİDEO
-
Bakı merinin xidməti maşını sürücülərin yolunu kəsdi və... - VİDEO
-
Bu gün instaqramda kimlər nələr paylaşdı? - FOTOLAR
-
Avtomobillərin texniki baxışı zamanı qanunsuz hallar üzə çıxdı - Video
-
“Fələstin məsələsində Misiri tək qoymamalıyıq“ - Hakan Fidan
-
Şuşada 32 ildən sonra ilk toy - FOTOLAR
-
Tərəvəzlər əl yandırır: Ucuzıaşmaya ümid etməməliyik
-
“Abzas Media” işi ilə bağlı saxlanılan şəxslərin həbs müddəti uzadılıb - TƏFƏRRÜAT
-
FAB boyaları haqqında protokol yazılıb – İşə məhkəmədə baxılacaq
-
“Rusiya-Ukrayna münaqişəsinin həllində iştirak etməyə hazırıq” – İlham Əliyev
-
Gömrük Komitəsinin daha bir vəzifəli şəxsi həbs olundu - Baş Prokurorluğun məlumatı
-
Azərbaycanda ilginc dələduzluq: 11 boçka yağ, 250 manat pul...
-
Dollar neçəyə olacaq? – 3 günlük rəsmi məzənnə açıqlandı
-
AŞPA üzvlərinin səfərinə qoyulan qadağa nə vaxt ləğv ediləcək? - Prezident açıqladı
-
“Uşaqlıqda itlərlə futbol oynayırdım” - Lamin Yamal
-
Oksford Məktəbinin binası yenidən satışa çıxarıldı - 2,5 milyonluq endirim
-
Prezident İtaliyada Beynəlxalq Çernobbio Forumunda - VİDEO
-
Bayden Ukraynaya 250 milyon dollarlıq silah göndərəck – Nazir açıqladı
-
Əli İnsanovun üzərindən məhkumluq götürüldü - Məhkəmə iclası
-
Prezidentlə xanımının İtaliyaya səfəri başa çatdı - Fotolar
-
Məcnun Məmmədov Goranboyda vətəndaşları qəbul etdi - Fotolar
-
“Övladım üçün imkanlı şəxslərdən yardım istəyirəm” – 5 yaşlı Yağmurun köməyə ehtiyacı var
-
“Sülh müqaviləsinin mətninin təqribən 80 faizi artıq razılaşdırılıb” - İlham Əliyev
-
“Bu il məktəbli forması alanların sayı azalıb...“ - VİDEO
-
“Kurskdakı əməliyyatlarda Rusiyanın 6 min hərbçisi ölüb və yaralanıb“ - Zelenski
-
Hesablama Palatasının BDU-da aşkarladığı nöqsanlar açıqlanıb - TƏFƏRRÜAT
-
Avropada bu xalqlar yox olacaq - “Demoqrafik çöküş qaçılmazdır“
-
Bakıda 29, bölgələrdə 33 dərəcə isti olacaq - Sabahın havası
-
Oqtay Əsədov Azərbaycandan gedib? - Telefon nömrələrini də dəyişib
-
Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurası yaradılıb, sədr seçilib - SİYAHI
-
“Azərbaycan və İtaliya uzun illərdir strateji tərəfdaş olaraq fəaliyyət göstərir“ - İlham Əliyev
-
Çin Əfqanıstan iqtisadiyyatını da ələ keçirir - Böyük investisyalar yatırır
-
“Bədənimi bu 10 ilin içində çox israf etmişəm” - Renka
-
Prezident İtaliyada sessiyada çıxış etdi - VİDEO
-
Zakir Həsənov və Hikmət Mirzəyev şərti sərhəddə olublar - Bölmələrə tapşırıqlar verilib
-
Qiymət qalxır, sürət düşür - Azərbaycanda internet “möcüzəsi”
-
Rus ordusunun son sutkadakı itkiləri açıqlanıb - SİYAHI
-
Sabiq məmurun oğlu azadlığa buraxıldı - FOTO
-
Vilayət Eyvazov Qırğızıstana gedib - TDT-yə üzv dövlətlərin nazirləri bir arda (FOTO)
-
“Optimal”ın 17 minlik əşyalarını mənimsəyən qadına elektron qolbaq taxıldı - TƏFƏRRÜAT
-
Toy etmək istəyənlərin nəzərinə! - Qiymətlər qaldırıldı
-
Dalğanın hündürlüyü 3.6 metrə çatıb - Faktiki hava
-
“Qəzzada atəşkəs HƏMAS-dan asılı olduğu kimi İsraildən də asılıdır“ - Blinken
-
Rusiya Ukrayna ilə nizamlanmaya dair “İstanbul prinsipləri”nə qayıtmağa hazırdır - Lavrov
-
“İsrailin fələstinliləri ölkəmizə deportasiya etmək cəhdi müharibə elanıdır“ - İordaniya XİN
-
Tramp Maska bu vəzifəni verəcək - “Reuters”
-
Bu yollarda tıxac var – Siyahı
-
“iPhone 16” gəlir - Hansı özəllikləri olacaq?
-
Bu gün instaqramda diqqət çəkənlər - FOTOLAR
-
Restoranlar qiymətləri artırdılar - VİDEO
-
Tərəvəz bazarında bahalaşma - VİDEO
-
Mehriban Əliyeva İtaliyadan paylaşım etdi - FOTO
-
Qəzzada atəşkəslə bağlı danışıqlar dayanıb - Ağ Ev
-
UEFA Millətlər Liqası: Azərbaycan yığması İsveçə məğlub olub
-
Azərbaycanda körpələr arasında ölüm hallarının sayı artıb - VİDEO
-
“Bu gündən sonra daxil olmuş müraciətlərə baxılmayacaq“ - MSK sədri
-
Sakinlərin nəzərinə: Sabah bəzi ərazilərdə qaz olmayacaq
-
2-3 dəfə baha təklif olunan mənzillər - Günlük kirayənin hansı riskləri var?
-
“Ukrayna Kursk əməliyyatı zamanı çox şey əldə etdi” – Stoltenberq
-
“Bizdə müraciətlərin araşdırılması prosesi şəffafdır” – MSK sədri
-
“Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunun adından saxta məlumatlar yayılır” – Açıqlama
-
Azərbaycanda valideyn himayəsindən məhrum uşaqların sayı sürətlə artır – Statistika
-
İlham Əliyev Ciorcia Meloni ilə görüşdü - Fotolar
-
Binəqədidəki partlayışla bağlı MƏHKƏMƏ - Toğrul Rzayev qohumunun tapşırıqlarını icra edib
-
“Regionda sərhədlərin dəyişdirilməsi bizim üçün qırmızı xətdir“ - İran XİN rəhbəri
TOP 10
ARXİV