AzFakt

Xankəndi futbol stadionunda nə baş verir? - Mühəndis yoxluğu, fəhlələrə keyfiyyətsiz yemək...

Yüksək faiz, qanunsuz girov: “S Lombard”ı kim himayə edir?

“Azəraqrar”da qalmqal - “Nazirin komandiri” yeni direktora qarşı...

Məmurların adından “təcili” pul istəyirlər - DTX araşdırma aparır

Sabiq sədr Almaniyada tikinti biznesinə başlayıb - Şərikli bina tikir + FOTO

Məmməd Musayevlə əlbir olub 100 milyonu “yeyiblər” - Vəzifəli şəxslər həbs edildi

“Qardaşımla birgə 16 milyon vermişik” - Tale Heydərovun ifadəsi oxundu

Deputat Cavanşir Feyziyev Londonda milyonluq mülklər alıb - SİYAHI

Saleh Məmmədov 1 ilə 176 milyon manat artıq vəsait xərcləyib - RƏSMİ

Leysan Məmmədovun fəaliyyəti araşdırılacaq….- Milyonlar necə xərclənir?

“Azəraqrar”ın əsl rəhbəri kimdir? - Nazirin sabiq komandirinin maaşı 7 dəfə artırılıb?

Bizim iradəmizə qarşı çıxanın başı əziləcək - Azərbaycan Prezidenti

Maliyyə Nazirliyi AAYDA yoxlama aparır - Ciddi yeyintilər aşkarlanıb

Vensin Azərbaycana səfəri: Zəngəzur dəhlizinin müzakirələri yeni mərhələdə

Çin hərbi gücünü sürətlə artırır - Hesabat


Tarix 10.07.21, 10:35	Font ölçüsü : - / +

Böyük Britaniyada fəaliyyət göstərən Beynəlxalq Strateji Araşdırmalar İnstitutu â€œÃ‡inin 2021-ci ildə yeni beşillik planı və müdafiə sistemləriâ€ mövzusunda geniş hesabat hazırlayıb. Hesabat və oradakı rəqəmlər araşdırmaçıların diqqətini cəlb edib.

Ã‡inin lideri Tsi Tsinpin ölkəsini yaxın 10 ildə hərbi nöqteyi-nəzərdən qüdrətli dövlətə çevriləcəyini bəyan edib. Ã‡inin 2021-ci il üçün hərbi büdcəsi 202 milyard dollardır. Beynəlxalq Strateji Araşdırmalar İnstitutunun hesabatında göstərilir ki, bu ötənilki hərbi büdcədən təxminən 6.8 faiz çoxdur. Ötən il Ã‡inin hərbi büdcəsi 188 milyard dollar civarında idi.

Hesabatda bu qənaətə gəlinir ki, artan hərbi büdcə dayanıqlı iqtisadi inkişafa söykənir. Ã‡inin iqtisadiyyatı pandemiyaya görə 2020-ci ildə hədəflənən nəticələrə çatmasa da, bu il durum stabilləşib. Digər tərəfdən Ã‡in pandemiya ilə üzləşən ilk ölkə olsa da, digər ölkələrdən fərqli olaraq koronavirusla mübarizədə ciddi uğurlar əldə etdi.

Ã‡in öz ordusunu gücləndirməklə yanaşı, hərbi-sənaye kompleksinin inkişafına, modern hərbi texnikanın alınmasına, o cümlədən hərbçilərin maaş və pensiyalarının artımına da diqqət yetirir. Pekin hərbi sistemdə elmi araşdırmalar üçün də kifayət qədər maliyyə ayırır. Misal üçün Ã‡in 2021-ci ildə elmi araşdırmalara ötən ilki ilə müqayisədə 10.6 faiz çox maliyyə ayırıb. Bu baxımdan Pekin kosmik tədqiqatlara da xüsusi əhəmiyyət verir. Təsadüfi deyil ki, Ã‡in Rusiya və ABŞ kimi kosmik fəzaya insan göndərən ölkələr sırasına daxil olub. Bundan başqa Ã‡in yaxın gələcəkdə kosmik fəzada böyük stansiyaya malik olacaq.

Bu hələ beynəlxalq aləmə bilinən göstəricilər və rəqəmlərdir. Hesabatda yazılır ki, Ã‡in öz ordusuna xərclədiyi maliyyə haqqında hər il BMT-yə hesabat göndərsə də, ölkənin gizli hərbi xərclərə malik olması barədə ciddi şübhələr var. Bu gedişlə Ã‡in necə ki, 2035-ci il üçün iqtisadi gücünə görə ABŞ-ı geridə qoyacaq, hərbi xərclərinə görə də yaxın illərdə rəqibini üstələməyə çalışacaq.

Ã‡inin artan hərbi qüdrəti ilə bağlı aparılan tədqiqatlar Qərb və Ã‡inə qonşu olan ölkələr â€“ Hindistan, Yaponiya və Avstraliya ilə yanaşı Rusiyanı da narahat etməyə başlayıb. Rusiya və Ã‡in strateji tərəfdaş olduqlarını bəyan edirlər. Hər ikisi Qərbin siyasi və hərbi maraqlarına qarşı mübarizə aparırlar.

Buna baxmayaraq, Ã‡inin iqtisadiyyatda və hərbidə qazandığı naliyyətlər Rusiyadakı mərkəzlər tərəfindən ciddi tədqiq edilir və bunun Rusiya üçün gələcəkdə müəyyən təhlükələr yaradacağı nəticələrinə varılır. Məsələ burasındadır ki, Rusiya iqtisadi gücü ilə öyünə bilmir və getdikcə Ã‡in bazarından və investisiyalarından asılı vəziyyətə düşür. Digər maraqlı məqam: Rusiya keçmiş illərdə Ã‡inə silah və hərbi texnika satırdı. Hazırda isə Rusiya Ã‡inlə həmin silah və hərbi texnikanın hazırlanması texnologiyasıyla paylaşır. Bu o deməkdir ki, Ã‡in silah bazarında tədricən Rusiyanın rəqibinə çevrilir. Bəzi dövlətlər necə ki, Ã‡inin ucuz mallarına üstünlük verirlər, eləcə də silah alarkən də az maliyyə xərcləmək istəyi ilə Rusiya və ya Qərbə deyil Ã‡inə üstünlük verə bilərlər.

Ã‡inin qarşısındakı əsas maneə ABŞ-dır. ABŞ-da prezidentlər dəyişsələr də, Ağ Ev sahibi olan hər kəs Ã‡ini təhlükə kimi qiymətləndirir. Ancaq Amerikanın problemi odur ki, Ã‡inin müxtəlif dövlətlərə təklif etdiyi â€œşirnikləndirici təkliflərəâ€ (bu təkliflər bəzən həmin dövlətlərin Ã‡indən asılığını artırır) alternativ təklif hazırlaya və irəli sürə bilmir.

â€œAtlasâ€ Araşdırmalar Mərkəzi

Xəbərin oxunma sayı : 838