![]() |
|














Siyasətin əxlaq kodeksi və siyasi lider modeli - ŞƏRH
Tarix 14.02.25, 18:06 |
|

Siyasi liderin ideal obraz və modeli məsələsi bütün dövrlərdə elmi və populyar diskussiyaların əsas mövzularından biri olub. Fəlsəfə, sosiologiya, psixologiya, tarix, politologiya və digər elmlərin tədqiqat predmeti olan “siyasi lider” məfhumuna həsr edilmiş yüzlərlə, bəlkə də minlərlə dissertasiya yazılıb. Təsadüfi deyil ki, sözügedən məfhumla bağlı müxtəlif elmi yanaşma və nəzəriyyələr mövcuddur. “İdeal lider hansı keyfiyyətlərə cavab verməlidir?” sualı hər zaman mütəfəkkirləri düşündürüb.
Əlbəttə ki, bu cür axtarışlar heç də səbəbsiz olmayıb. Tarixən istisnasız olaraq hər bir cəmiyyət güvənə biləcək lider axtarışındadır. Elə bir lider ki, ilk növbədə, ölkəsinin daxilində təhlükəsizliyi, dayanıqlı inkişafı və sabitliyi təmin edə bilsin, beynəlxalq münasibətlər müstəvisində isə dövlət maraqlarını mütləq prioritet kimi bəyan edə biləcək qədər nüfuz və siyasi iradəyə malik olsun. Cəmiyyət, millət və dövlət olaraq sabaha ümidlə baxmaq üçün fundamental hesab olunan əsaslar məhz bunlardır. Bəli, sözügedən mürəkkəb mövzu bəlkə də bir köşə yazısı üçün uğurlu sayıla bilməz, ancaq müasir reallıqlar onu diktə edir ki, köşə yazı formatı siyasi maarifçilik üçün ən optimal variantlardandır.
Mövzuya müraciət etməyə vadar edən əsas səbəb Prezident İlham Əliyevin yanvarın 20-də Davosda Çinin CGTN (China Global Television Network) telekanalına verdiyi müsahibəsində səsləndirdiyi fikirlər oldu. Bilavasitə mövzuya keçməzdən öncə kiçik haşiyəyə çıxaraq qeyd etməliyəm ki, ölkə başçısının səsləndirdiyi bu cür fikirlərin elmi, peşəkar və geniş ictimai müzakirələrin predmeti olmadığına çox təəccübləndim. Görəsən, görmürlər, fərqində deyillər, yoxsa görmək istəmirlər?
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikirlər politoloq Asif Adilin “Siyasətin əxlaq kodeksi və siyasi lider modeli” sərlövhəli məqaləsində yer alıb.
Politoloq bildirib ki, həmin müsahibədə dövlətimizin başçısı cəmi bir neçə sual ətrafında müasir siyasi lider məfhumunun əsas fəlsəfi kateqoriyalarını müəyyən etməklə dünya mütəfəkkirlərini düşündürən sualları cavablandırdı. Sitat: “Liderlik, əlbəttə ki, böyük bir məsuliyyətdir...”. Beləliklə, ideal siyasi lider modelinin əsas keyfiyyət göstəricilərindən biri məhz məsuliyyətdir. Odur ki, xəstə ambisiyalı demaqoqlar apriori olaraq ideal siyasi lider obrazına uyğun gəlmirlər. Məhz elə bu səbəbdən də bu cür siyasətciklərin “triumflarının” ömrü kiçik qalmaqal qədər çox qısa olur.
Onun sözlərinə görə, mövcud kontekstin inkişafında dövlət başçısının növbəti fikirləri də kifayət qədər maraqlı və məzmunludur: “Bəzən müəyyən siyasi səbəblər üzündən hakimiyyətə can atan liderlər çoxlu vədlər verir və sonra onları yerinə yetirmir və bu da məyusluğa, inamsızlığa gətirib çıxarır. Bu, dünyanın müxtəlif yerlərində siyasi böhrana gətirib çıxarır”. Beləliklə, Prezident bu cür fikirlərlə siyasətdə “məsuliyyət” amilini bilavasitə “peşəkarlıq” və “effektiv fəaliyyət” kimi məfhumlarla əlaqələndirmiş oldu. Siyasətçinin məsuliyyətsiz və yalan bəyanatları cəmiyyətdə apatiya və sosial böhrana gətirib çıxara biləcəyini dolayısı ilə bildirən dövlət başçısı, əslində, radikal təfəkkürün müasir cəmiyyətlər üçün nə qədər zərərli və təhlükəli olduğunu xatırlatmış oldu.
Siyasətin əxlaq kodeksini müəyyən etmək iqtidarında olan, habelə müasir cəmiyyətlərin siyasət sahəsinə etibar və ümidini artıra biləcək bu cür fikirlər bütün aidiyyəti elmi və ali təhsil ocaqlarının baş stendlərində əks olunmalıdır. Bu gün müxtəlif təhsil ocaqlarında oxuyan sabahın siyasətçi və menecerlərinin təfəkkürü məhz bu cür yanaşma və fikirlərin təsiri altında formalaşdırılmalıdır. Milli siyasi fikir və nəzəri məktəblər də məhz bu cür ifadələr ətrafında aparılan peşəkar diskussiya və yazılan elmi məqalələr vasitəsilə formalaşdırılır.
Yuxarıda qeyd olunan müsahibədə öz əksini tapmış Prezident İlham Əliyevin növbəti fikirlərini də burada prinsipial olaraq vurğulamaq istərdik: “Bizim mövqeyimiz ondan ibarətdir ki, əgər hər bir ölkə diqqətini, sadəcə, öz gündəminə yönəltsə, başqa ölkənin işlərinə müdaxilə etməyə çalışmasa, münaqişələr, narazılıqlar, müharibələr olmaz. Bütün dünyada hələ də qeyri-sabit vəziyyətin olmasının və qan tökülməsinin yeganə səbəbi ondan ibarətdir ki, imperialist keçmişi olan ölkələr, sadəcə olaraq, müdaxilə etməyə, dominantlıq etməyə, diktə etməyə davam etmək istəyir və bu, təbii olaraq, müqavimətə gətirib çıxarır”.
Razılaşın ki, dünyada baş verən proseslər və müşahidə olunan tendensiyalar fonunda dövlətin birinci şəxsi tərəfindən bu cür fikirlərin açıq şəkildə səsləndirilməsi üçün böyük inam, güc və iradə tələb olunur. Bunlardır ideal siyasi lideri xarakterizə edən prinsipial keyfiyyətlər. Keçmiş dövrlər haqqında oxuduğumuz tarixi kitablarda bizlərə qəhrəman kimi təqdim olunanlar məhz o şəxslərdir ki, kimi bu cür ritorikaya və iradəyə sahib olub. Axı niyə biz bu həqiqətləri görməməliyik? Əks halda sosial şəbəkələrin “qəhrəmanları” və demaqoq siyasətcikləri öz populist və məsuliyyətsiz şou xarakterli ritorika ilə gənclərimiz üçün yanlış örnəklərə çevrilə bilərlər.
“Bu mənada Prezident İlham Əliyevin növbəti fikirləri də əlamətdar məna daşıyır: “Beləliklə, ictimaiyyətin dəstəyini əldə etmək istəyən liderlərə məsləhətim o olardı ki, həmişə həqiqəti söyləyin və beynəlxalq təzyiqdən, beynəlxalq mediadan asılı olmayaraq, haqqınızda nə dediklərindən, sizi necə adlandırdıqlarından, sizi necə təhqir etmələrindən asılı olmayaraq, ölkəniz üçün doğru olanı edin”. Beləliklə, “prinsipial mövqe” və “ali dəyərlərə sadiqlik” də ideal siyasi lider modelinin əsas göstəricilərinə daxil olunur. Bu inamın, bu gücün mənbəyi ilk növbədə Azərbaycanın haqlı mövqeyidir. Burada bir daha kiçik haşiyəyə çıxaraq qeyd edək ki, “prinsipiallıq” əsla radikal təfəkkürə və demaqogiyaya məxsus olan keyfiyyət sayıla bilməz. Burada prinsipiallığı əvəz edən keyfiyyət qərəzdir”, - deyə A.Adil vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, mövzu ilə bağlı qeyd olunmalı önəmli məqamlardan biri Qərbdə artıq uzun illərdir ki, “nüfuzlu və xarizmalı siyasi lider” defisitinin yaşanmasıdır. Sözügedən amil Qərbin bəzi manipulyativ və spekulyasiya xarakterli bəyanatlarının əsas səbəblərindən biridir.
“Gübrə” və “dopinqlə” yetişdirilən Qərbin siyasi liderləri apriori olaraq xarizmatik lider ola bilməz. Məhz elə bu səbəbdən də onları xilas etmək naminə siyasi texnologiyalardan geniş istifadə olunur, habelə siyasi dövriyyəyə ənənəvi dəyərlər sistemini təhrif edən ultra liberal və amorf məzmunlu psevdodəyərlər salınır. Onlardan fərqli olaraq Azərbaycanda Prezident İlham Əliyevə siyasi texnologiyaların “sehrləri” arxasında gizlənməyə ehtiyac yoxdur. Biz bu obyektiv həqiqəti anlamalı, ifadə etməkdən çəkinməməli, bununla fəxr etməliyik.
“Dünya tarixində baş vermiş müharibələrə diqqət yetirsək açıq şəkildə görə bilərik ki, yalnız əsl Lideri olan xalqlar bu müharibələrdə qalib ola biliblər. Demaqogiya ilə lider olmaq mümkünsüzdür. Ucuz və məsuliyyətsiz demaqogiyalar cəmiyyəti yalnız uçuruma, daha dərin böhranlara sürükləyə bilər. Siyasəti şoudan, peşəkarlığı təlxəklikdən, prinsipiallığı manipulyasiyalardan, həqiqəti də ucuz demaqogiyadan ayırd etməyi bacarmalıyıq”, - deyə politoloq əlavə edib.
Xəbərin oxunma sayı : 1483
Analiz
Xəbərlər
-
“Qarabağ“ tarixinin ən bahalı transferi ola bilər - 3 milyonluq təklif
-
Xəbəri olmadan adına şirkət açılıb, külli miqdarda vergi borcu yaranıb - VİDEO
-
Salyanda 1 milyonluq abadlıq - Qalib şirkət kimindir?
-
Aygün Kazımova özünü “10 yaş cavanlaşdırdı“ - VİDEO
-
Ukrayna Ali Radasının keçmiş sədri qətlə yetirildi - Kuryer güllələyib
-
23 il əvvəl Rusiyada qayınatasını qətlə yetirmişdi - Hökm oxundu
-
Bu ilin payızında Ağdam şəhərinə ilk köç olacaq - Emin Hüseynov
-
Sabahın hava proqnozu: 38 dərəcə isti
-
Dr.Elnarə necə estetik prosedurlar həyata keçirir? - VİDEO
-
Anasını hoteldə öldürməkdə ittiham edilən yeniyetmə - “Məni həbs edin”
-
Kirayə bazarındakı əl yandıran qiymətlər: Evlər niyə bahadır?
-
Qubada məmur sakinləri təhqir etdi - Vəzifədən azad olundu
-
“Avropa ölkələri İsrailə qarşı sanksiyaların tətbiqi barədə yekdil fikirdə deyil“ - Kallas
-
“Mənim əl-qolumu bağlamışdı” - Döyülən uşaqların anası-Video
-
“Rusiya ilə münaqişə vəziyyətindəyik” - Almaniya kansleri
-
Tüstüdən çıxan milyonlar - tütün ixracımız niyə azalıb?
-
Keçmiş bələdiyyə sədri örüş sahələrini satıb - VİDEO
-
Bakı bulvarında insident - Həbs edilən var
-
Ən yüksək keçid balını o topladı - Ölkə rekordunu yenilədi
-
“AYNA əvvəlcə öz “ayna”sına baxsın” - Deputatdan sərt sözlər
-
Usta ev sahibinin pulunu və bank kartını ələ keçirib - ŞİKAYƏT/VİDEO
-
“Əgər Putin Zelenski ilə görüşməsə, bu, Trampı ələ salmaqdır” - Makron
-
Bərbərxanadan 60 protez saç oğurlandı - “TikTok“da üstü açıldı
-
Azərbaycanda problemli kreditlərin həcmi artıb - VİDEO
-
Test topluları narazılıqla qarşılanır - VİDEO
-
Ayselin kürək və sinə dekolteli geyimi - VİDEO
-
Mourinyu ayrılıqlardan milyonlar qazandı - MƏBLƏĞ
-
İcra başçısı niyə töhmət aldı? - Özüylə rayona 5 nəfər aparıb və...
-
Respublika Klinik Xəstəxanasının bitməyən təmir dərdi: “Yollarda qalmışıq“
-
Məhkəmədə həmin faktı da etiraf etdi - Fotolar
-
Xüsusi təhsil məktəblərinin müəllimləri etiraza qalxdı - Ev təhsili ləğv edilir? + VİDEO
-
Şiddətli töhmət alan icra başçısı danışdı - “Prezident həmişə haqlıdır”
-
“İlham Əliyevlə Putinin görüşü barədə razılıq yoxdur” - Uşakov
-
“Mənəvi ziyanın ödənilməsi tələbi vərəsələr tərəfindən davam etdirilə bilər“ - Ali Məhkəmə
-
Bəxtiyar Ersayın yerinə o təyin olundu - FOTO
-
“Azərkosmos“ ilk 6 ayda nə qədər gəlir əldə edib? - AÇIQLANDI
-
“Ermənistan XİN-in əməkdaşı casusluqda şübhəli bilinərək həbs edilib“ - İstintaq Komitəsi
-
Bakı metrosunda aylıq gediş haqqı kartları tətbiq oluna bilər - Emil Əhmədov
-
Vilayət Eyvazov Xaçmazda vətəndaşları qəbul etdi - Sıra baxışı keçirdi
-
Şiddətli töhmət verilən yüksək vəzifəli MƏMURLAR
-
“Türkiyə İsraillə bütün ticarət əlaqələrini kəsib“ - Hakan Fidan
-
“Məhz Rusiya bu müharibəni bitirməlidir” - Zelenski
-
“Silah-sursat və şəxsi heyəti Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyi təmin edirdi“ - MƏHKƏMƏ
-
DSMF 2000 kv. metrlik ofis axtarır – Ayda 38 min ödəməyə hazırdır
-
Pakistan və Ermənistan razılaşıb - Diplomatik münasibətlərin qurulması nəzərdən keçiriləcək
-
“Ramada” hoteldən Xəzərə üfunət iyi verən çirkab axıdılır - VİDEO
-
Şəbnəm Tovuzlu və aparıcı Rusiyaya buraxılmadı - 6 saat sonra geri qaytarıldılar
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 3 günlük məzənnəni açıqladı
-
Rəsmi Moskva Paşinyana cavab verib - “Üçtərəfli razılaşmalar aktual olaraq qalır“
-
“Qarabağ“ futbol klubuna 5 milyon manat ayrılıb - SƏRƏNCAM
-
Prezident icra başçısına şiddətli töhmət verdi - Sərəncam + DOSYE
-
İsrail Yəmənin Baş nazirini və yaxın adamlarını qətlə yetirib? - İDDİA
-
Naxçıvanda avtobus tapmaq müşkülə çevrilib - Yerli sakinlər durumdan narazıdır
-
Balıq satan qadın birjaya 16 min dollar “yatırdı” - Hamısını itirdi
-
Arıçılar Assosiasiyasının sədri cərimələndi: İşçilərini sığorta etdirməyib...
-
Satış obyektlərində minlərlə saxta alkoqollu içkilər aşkarlandı - ADLAR+SİYAHI
-
Bakı metrosunda gedişhaqqı artır? - Rəsmi açıqlama
-
İtkin-şəhidin nəşinin qalıqları Füzulidə dəfn edildi - Fotolar
-
Polis Yardımlıda əməliyyat keçirdi, saxlanılan var - FOTO
-
Bakıda 36, rayonlarda 38 dərəcə isti olacaq - Sabahın havası
-
Millimizin heyəti açıqlandı: İslandiya və Ukraynaya qarşı kimlər oynayacaq?
-
İcra başçısı Bakıda qohumunun adına 5 mənzil alıb? - İDDİA
-
Baş Prokurorluqda yeni şöbələr - Rəislər təyin olundu
-
“Zəngəzur dəhlizi məsələsi bizimlə razılaşdırılaraq həll olundu” - Fidan
-
Şəki “ASAN Xidmət“də faciə: 4 yaşlı qız yıxılıb öldü
-
Rəşad Dağlının həbsdən görüntüləri yayıldı - VİDEO
-
Mourinyo “Fənərbaxça”dan qovuldu - 15 milyon təzminat alacaq
-
“Kiosk Press“lərdə yoxlama: 15 maliyyə sanksiyası, 43 min cərimə
-
Ali məktəb rəhbərləri: Ən gənc və yaşlı kimdir?
-
Şəmkirdə boru xəttində qəza - Ətrafı su basdı + VİDEO
-
Əkin sahəsini yandırdı, 400 manat cərimələndi - FOTO
-
Bu ərazi plana düşdü: Evlər söküləcək - Sakinlərə kompensasiya veriləcək
-
Azərbaycandakı kinoteatrlarda hansı ölkələrin filmləri göstərilib? - Siyahı
-
“Rusiya Ukrayna ilə bu barədə razılıq əldə etməyib” - Peskov
-
Toy karvanlarında qaydaları pozan sürücülər - VİDEO
-
Azərbaycanda ən çox təqaüdü bu şəxslər alır - SİYAHI
-
Zelenski ilə Putin arasında görüş olmayacaq - Merz
-
Qurbanov Qurbanov püşkdən narazı qalıb? - Özü açıqladı
-
Bakının bu küçələrində söküntü başlayır: Nə qədər kompensasiya veriləcək?
-
Azərbaycan təkcə regional deyil, həm də qlobal proseslərdə fəal və prinsipial mövqe tutur
-
Hədəf Türk Dövlətləri Təşkilatını beynəlxalq arenada rol oynaya bilən qlobal oyunçuya çevirməkdir
-
Emma Ələkbərzadənin hovuz keyfi - VİDEO
-
Azərbaycan klublarının yay transferləri: Kim gəlir, kim gedir?
-
Bakıya da raket atmaq istəyiblər... - Qukasyan və Harutyunyanın ifadələri dinlənilib
-
Yasamalda səhərə qədər tikinti aparılır, sakinlər yata bilmir - ŞİKAYƏT
-
Şirkətə borcu olduğu bildirilərək pul tutuldu, vətəndaş isə belə şirkət tanımır - VİDEO
-
“Azərbaycan səfirliyinin binasının vurulmasını müzakirə etdik” - Zelenski
-
Bakıda marketlərdə satılan bu sular təmiz deyilmiş - SİYAHI
-
Həyət evi olanların nəzərinə: sentyabrın 1-dən...
-
Məhz qalib Azərbaycan Ermənistanla sülh prosesinə başlamağı təklif edərək sülh sazişinin layihəsini təqdim edib
-
“Qarabağ“ın Çempionlar Liqasındakı rəqibləri - Nəhənglər gəlir
-
Binəqədi rayonunda fərdi yaşayış evi obyekt kimi inşa edilir? - FOTO/FAKT
-
Sabah bu ərazilərdə qaz olmayacaq - XƏBƏRDARLIQ
-
İstirahətə gedən Ayselin başına iş gəldi - VİDEO
-
Azərbaycan bu gün beynəlxalq hüquqa, dostluq və əməkdaşlıq prinsiplərinə sadiqdir
-
Məktəblərdə yeni dərsliklər istifadəyə veriləcək - SİYAHI
-
Əhməd Muxtar həbs olundu - “Meydan” TV işi
-
Kirayə mənzil bazarında vəziyyət necədir? - AÇIQLAMA
-
Muğam qalmaqalına Xalq artisti də qoşuldu: Münsiflər ədalətsizlik edib
-
Azərbaycanda “A-frame“ evlər tikən biznesmen həbs olundu - Dələduzluğa görə
-
Sabirabadda dəhşətli hadisə: oğul 87 yaşlı anasını güllələyib, daha sonra isə...
-
Magistraturaya boş qalan plan yerləri... - Qeydiyyat prosesi uzadıldı
-
Azərbaycanda nə qədər insan teatra gedib? - MDB-də sonuncu yerdəyik
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
-
Sığorta şirkətləri 7 ayda 938 milyon manat yığıblar - Tam siyahı
-
İstintaqa cəlb edilən sabiq direktor baş həkim təyin edildi - “Referans“ Klinikasına
-
Azərbaycanda baba və nəvə facivəvi şəkildə ÖLDÜ - 4 də yaralı var
-
Göyüşovun Amerika səfirliyində - Yarım milyonluq yeyintisi...
-
Xankəndi və Şuşaya səfər edən yüzlərlə əcnəbi harada gecələyib? - Şübhəli statistika
-
“Hər şey gizli şəkildə müzakirə olunmalıdır“ - Dmitri Peskov
-
Ata qətlinin təfərrüatı: Ləqəbi “Xata Bala“ imiş, evdə heç kəs olmayıb
-
“Suriyanın ərazi bütövlüyünü qoruması üçün zəruri dəstək veriləcək“ - Türkiyə MN
-
Ramiz Mehdiyevdən 1 milyonluq endirim - Villanın qiymətini aşağı saldı + VİDEO
-
“L.A. Dent” klinikasında həkim olmayanlar necə stomatoloq kimi çalışır? - VİDEO
-
“Bakı Gəmiqayırma Zavodu”nun rəhbəri dəyişdi - Yeni TƏYİNAT
-
Təhsil tələbə krediti almaq istəyənlərin - Nəzərinə!
-
“Ermənistan və Azərbaycan arasında fikir ayrılıqları var“ - Paşinyan
-
Ağcabədidə baş verən partlayışda yanan şəxs xəstəxanada öldü - FOTO
-
“Qürurlu ata kimi hiss edirəm” - “Braqa”dan “Qarabağ”a təbrik + VİDEO
-
Prezident Maqdalena Qrononu qəbul etdi - FOTOLAR
TOP 10
ARXİV