| |
|
Deputat Cavanşir Feyziyev Londonda milyonluq mülklər alıb - SİYAHI
Saleh Məmmədov 1 ilə 176 milyon manat artıq vəsait xərcləyib - RƏSMİ
Leysan Məmmədovun fəaliyyəti araşdırılacaq….- Milyonlar necə xərclənir?
“Azəraqrar”ın əsl rəhbəri kimdir? - Nazirin sabiq komandirinin maaşı 7 dəfə artırılıb?
Bizim iradəmizə qarşı çıxanın başı əziləcək - Azərbaycan Prezidenti
Maliyyə Nazirliyi AAYDA yoxlama aparır - Ciddi yeyintilər aşkarlanıb
Vensin Azərbaycana səfəri: Zəngəzur dəhlizinin müzakirələri yeni mərhələdə
Sovet təhsil elitası və cavabsız qalan suallar:Rektor 6 il sonra universitetə necə daxil olub?
Binəqədi rayonunda neft buruqları ərazisində daha bir qanunsuz tikinti - FOTO/VİDEO
Anar Əlizadə-Mübariz Mənsimov qarşıdurması - Kompromat savaşı yenidən başlayıb
Sahib Məmmədovun “mənbə” axtarışı qalmaqal yaratdı - İşçilərin otağından dinləyici qurğu tapılıb
Eyyubov və digər vəzifəli şəxslərin əməlləri açıqlandı - Baş Prokurorluq məlumat yaydı
“Bravo”nun sönükən fəaliyyəti - Marketlər şəbəkəsinin rəqabətə davamlılığı niyə hər gün zəifləyir?
İki Şeyxülislam bir fotoda – 45 il əvvəl çəkilmiş nadir şəkil
Tarix 29.05.24, 18:06 |
|
Azərbaycanın dini rəhbər statusunu daşımış Şeyxulislamlar hər biri yaşadığı dövrün bütün çətinliklərinə baxmayaraq, xalqın özünü tanıması və milli yaddaşının itməməsi üçün zəhmət sərf etmiş hörmətli şəxsiyyətlərdir.
Bu 200 ildə Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinə 12 Şeyxülislam rəhbərlik edib. Onlardan 5-i SSRİ zamanında bu postu tutub.
Azpost.info “FOTOXRONİKA” layihəsində bu maraqlı fotonu təqdim edir.
![]()
Şəkildə Qafqaz Müsəlmanları Ruhani İdarəsinə 1978-80-ci illərdə rəhbərlik etmiş Şeyxülislam Mirqəzənfər İbrahimov və o vaxt onun müavini işləyən, Təzəpir məscinin axundu Allahşükür Paşazadə əks olunub.
Qafqaz müsəlmanlarının XI Şeyxülislamı olan Mirqəzənfər İbrahimov ali dini təhsil almayan yeganə şeyxülislamdır.
Şeyxülislam Mirqəzənfər İbrahimovun çox maraqlı həyat yolu olub.
Mirqəzənfər İbrahimov 1909-cu ildə anadan olub. Gəncliyində daha çox dünyəvi elmlərə meyli ilə seçilən M.İbrahimov gənc yaşlarında bir müddət daxili işlər orqanlarında çalışıb. Daha sonra dünyəvi işlərdən uzaqlaşaraq, dini həyat tərzini seçib. Səkkizinci Şeyxülislam Əliağa Süleymanzadənin qəbuluna gələn M.İbrahimov onun yoxlamasından və imtahanlarından uğurla çıxaraq, bir müddət Quba məscidində axundluq edib. Sonralar isə Gəncə məscidinə axund göndərilib.
Axund Mirqəzənfər İbrahimov daha sonra Qafqaz Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin sədr müavini vəzifəsində çalışıb. Şeyxülislam Əliağa Süleymanzadənin vəfatından sonra 1976-ci ildə Zaqafqaziya müsəlmanlarının 2 il sədri olmayıb.
Yalnız 2 ildən sonra -1978-ildə çağırılmış Zaqafqaziya müsəlmanlarının 7-ci qurultayında Göyçay məscidinin axundu olan Mirqəzənfər İbrahimov Zaqafqaziya Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin yeni sədri – Şeyxülislam seçilim, Allahşükür Paşazadə isə sədr müavini təyin edilib.
Mirqəzənfər İbrahimov marksizim-leninizm nəzəriyyəsinin İslamın mövqeyinə tamamilə uyğun gəldiyini iddia edir, SSRİ dövlətinin milli məsələ haqqında siyasətini İslam dininin “İslam təlimi qarşısında vahid olan beynəlxalq islamiyyət vardır, İslam bayrağı altında bütün millətlərin birliyi və qardaşlığı mövcuddur” prinsipi ilə eyniləşdirirdi.
Onun düşüncələrinə görə, yalnız İslam dini insanlar arasında milli mənsubiyyəti saxlamaqla milli firqələri inkar edir və bu xüsusda milli ədavətə son qoyur.
Şeyxülislam Axund Mirqəzənfər İbrahimov 1980-ci ildə vəfat edib və Bakı şəhərində dəfn edilib.
Həmin il Allahşükür Paşazadə Qafqaz Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin sədri seçilərək, Şeyxülislam rütbəsi alıb. 1980-ci ilə qədər qapalı və ictimai həyatdan uzaq olan Qafqaz Müsəlmanları Ruhani İdarəsi Allahşükür Paşazadənin şeyxülislam seçilməsi ilə özünün aktiv dövrünə qədəm qoyub.
1982-ci ildə aparılmış rəsmi qeydiyyata əsasən, ölkədə cəmi 123 molla olub. Onlardan yalnız 16 nəfərinin dini təhsili vari idi. 1985-ci ildə Azərbaycanda qeydiyyatdan keçmiş cəmi 18 məscid və 53 dini icma fəaliyyət göstərirdi. Buxaradakı “Mir Ərəb” mədrəsəsinin və Daşkənd İslam Universitetinin məzunları olan bu ruhanilərin hamısı Qafqaz Müsəlmanlar İdarəsində və Bakı şəhərinin məscidlərində işləyirdilər.
Allahşükür Paşazadə SSRİ zamanında Daşkənd İslam İnstitutunda ali təhsil almış azsaylı azərbaycanlı savadlı dindar kəsiminin ilk pionerlərindən olub. Ateist sovet rejimi üçün savadlı din xadimi arzuolunan sayılmırdı.
QMİ sədri həmçinin elmi dərəcəsi olan ilk Şeyxülislamdır.
Tarix elmləri doktoru Allahşükür Paşazadənin 1990-cı ildə yazdığı, elmi redaktoru akademik Ziya Bünyadovun olduğu “Qafqazda İslam” əsəri Azərbaycan elmi tarixində öz layiqli yerini tutur. Sanballı elmi fikirlərlə ehtiva olunmuş bu kitab şərqşünas – tarixçilərin, dinşünasların elmi mənbə kimi istinad etdikləri dəyərli əsərdir. Bu əsər onun elmi fəaliyyətinin əsasını təşkil edir. 1991-ci ildə nəşr olunmuş kitab fundamental nəşrlərdən sayılır. Burada elmi mübahisə mövqeyindən maraqlı nəzəri mülahizələr təqdim olunur.
Bu elmi araşdırmada islamın Qafqazda yayılma tarixi, onun bu arealda yaşayan xalqlara təsiri araşdırılıb.
Kitab həmin dövrə qədər Azərbaycanda islam və onun tarixinə dair sovet ideoloji platformasından kənar yazılan ilk araşdırmadır. Allahşükür Paşazadə 1991-ci ildə bu elmi əsərini Azərbaycanın görkəmli alimi, akademik Azad Mirzəcanzadənin rəhbərlik etdiyi Ali Attestasiya Komitəsində uğurla müdafiə edərək professor elmi dərəcini alıb.
Xalqın özünün yetişdirdiyi din xadimləri cəmiyyətdə birliyi təmin etməkdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Özünün belə “sələfələr və xələfələr” zəncirinə malik olan Azərbaycan xalqının öz milli dini liderlərinə istinadı ölkəmiz üçün vacib məqamlardandır.
Xəbərin oxunma sayı : 1039
Xəbərlər
-
Sel və daşqın təhlükəli ərazilərdən uzaq durun! - FHN əhaliyə müraciət etdi
-
Hökməli kəndində göl daşıb, evləri su basıb - VİDEO
-
“İranın təkliflərinin böyük hissəsi qəbul edilib“ - Maliki
-
Cəlilabad icra hakimiyyətinin göndərdiyi qurban əti köhnə olub? - Açıqlama
-
Əlilliyin müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı yeni qaydalar tətbiq olunacaq - VİDEO
-
Son altı ildə nikah və boşanmaların sayı necə dəyişib? - HESABAT
-
Abşeronda yağış və dolu bir sıra fəsadlar törədib - VİDEO
-
Balıq bazarında qıtlıq - Daha da bahalaşacaq? + VİDEO
-
“Müstəqillik böyük nemətdir, böyük nailiyyətdir” - İlham Əliyev
-
ABŞ və İran razılığa gəlib, Trampın yekun təsdiqi gözlənilir - “Axios”
-
Bakıda və rayonlarda külək güclənəcək - XƏBƏRDARLIQ
-
Xətai rayonunda bir mərtəbə əvəzinə, iki-üç mərtəbəli tikinti apardılar - VİDEO
-
Azərbaycanda bunun cinayət olduğunu deyib - Ağlagəlməz fırıldağa əl atdı
-
Dünyada yeni trend: “Səssiz məzuniyyət“ nədir?
-
Prezident Xankəndidə Zəfər parkında - FOTOLAR
-
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin gəncəli qurucuları - VİDEO
-
Lavrov Paşinyanın bəyanatına reaksiya verdi - “Qoy bunu təmin etsin...“
-
Prezident Xankəndidə açılışlarda iştirak etdi - FOTOLAR
-
Yağış yağacaq, şimşək çaxacaq - Sabahın havası
-
Azərbaycan ərazisindən keçməklə Ermənistana növbəti yük göndərildi – Fotolar
-
Prezident Xocalıda hərbçilərin evlərindəki şəraitlə tanış oldu - Fotolar
-
“Niva” ilə çayda qalmışdılar, belə xilas edildilər - VİDEO
-
Ötən il 46 qadın insan alverinin qurbanı olub - HESABAT
-
Prezident Şuşaya getdi -Sakinlərlə görüşdü
-
“Hamı qaldı, ABŞ getdi” - ABŞ səfirliyi Kiyevi tərk edib?
-
Yeni “abituriyent tələsi“: Balları artırmaq adı ilə valideynləri necə aldadırlar?
-
Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun açılış bu tarixdədir - Rəsmilərin iştirakı gözlənilir
-
“Putin döyüş meydanında geri çəkilir” - Britaniya kəşfiyyatı Rusiyanın itkilərini açıqladı
-
Yerüstü piyada keçidinin lifti iki ildir işləmir - ŞİKAYƏT/VİDEO
-
86 nəfər Gürcüstandan deportasiya edildi - Azərbaycanlılar da var
-
Məmmədli kəndində yüzə yaxın ev suyun içində - VİDEO
-
ABŞ İranda hərbi obyektə zərbə endirdi – “Reuters”
-
Tovuzda meyvə bağları və tərəvəz sahələri yararsız hala düşdü -VİDEO
-
Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında paylaşım - Müstəqillik Günü ilə bağlı
-
ABŞ Azərbaycanla əməkdaşlığı möhkəmləndirməkdə maraqlıdır - Rubio
-
Kürdəxani-Zabrat yolunda təhlükə - Sakinlər yolu çətinliklə keçirlər
-
Mehriban Əliyeva Müstəqillik Günü ilə bağlı - Paylaşım etdi
-
Dağ kəndlərinə gedən yol aylardır keçilməz vəziyyətdə - VİDEO
-
Azərbaycanda Müstəqillik Günü qeyd olunur - AXC-nin yaranmasından 108 il ötür
-
Məşhurlar instaqramda bunları paylaşdılar - FOTOLAR
-
Əli Nağıyev MDB üzrə həmkarları ilə bir arada: Yeni əməkdaşlıq formatları barədə razılaşma
-
Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında Müstəqillik Günü ilə bağlı paylaşım - FOTO
-
Toral Bayramov “Bursaspor”da ən ödənişli oyunçulardan biri olacaq - MƏBLƏĞ
-
“Ermənistan Avropa İttifaqına qoşulsa, Rusiya qazının verilişi dayandırılacaq” - Zaxarova
-
Azərbaycanlı hücumçuya Acun Ilıcalının klubundan təklif gəlib - FOTO
-
Zelenski İlham Əliyevə təşəkkür etdi - Humanitar yardıma görə
-
Süni intellekt reytinqi açıqlandı - Azərbaycan neçəncidir?
-
Polislərin əlbəyaxa döyüş üzrə respublika çempionatına yekun vuruldu - Video
-
Elm adamlarından qorxudan ssenari: Dünya əhalisinin yarısı 2064-ə qədər yox olacaq
-
İspaniyanın keçmiş Baş nazirinin gizli seyfi aşkarlandı - FOTO
-
Mənzil aldı, 22 kvadratmetr itirdi: “SAS EkoPark“ şirkətindən şikayət (VİDEO)
-
“Peterburq manyakı” müharibədən qaçıb - 25 il həbsə məhkum edilmişdi
-
Cahangir Əsgərov yeni səhmlərin hamısını aldı - Payı artdı
-
İran yeni planını açıqladı: Bu dəfə fərqli olacaq
-
Polis Astarada əməliyyat keçirdi - ANBAAN GÖRÜNTÜLƏR
-
Bu ərazidə müvəqqəti alternativ yol salınır - VİDEO
-
Yollarda görünüş 1000 metrədək məhdudlaşacaq - Xəbərdarlıq
-
Pul xoşbəxtlik gətirirmi? - Bill Qeytsdən gözlənilməz etiraf
-
Bakıda məşhur bazar bağlandı: “Binə” və “Sədərək” isə…
-
SEPAH-dan xəbərdarlıq: Cəbhə xətti düşmən üçün qəbiristanlığa çeviriləcək
-
Hindistan və Yunanıstan Prezidentlərindən İlham Əliyevə - Təbrik
-
Bayram günü kabab bişirmək istədilər - Başlarına iş gəldi
-
Zirədə 122 saylı məktəb niyə bağlandı? - Rəsmi AÇIQLAMA
-
Polşa ilə Britaniya arasında yeni saziş Rusiya təhdidinə qarşı yönələcək - Tusk
-
“Ermənistan qardaş ölkədir, qardaş olub və qalacaq“ - Peskov
-
Hoteldə qadınların qızıllarını ələ keçirən inzibatçı - Həbs olundu
-
ABŞ-la Azərbaycan arasında güclü tərəfdaşlığı yüksək qiymətləndiririk - Səfirlik
-
Qusarda polis əməliyyat keçirdi - Silahlı şəxsi zərərsizləşdirdi
-
İran və ABŞ hələ ki, Hörmüz boğazının açılması ilə bağlı razılığa gəlməyib - Əli Baqeri
-
Bakı nefti qəfildən kəskin ucuzlaşdı - Qiymətlər son həddə düşdü
-
Zelenski daha 2-3 illik müharibəyə hazırlaşmağı tapşırıb - “The Economist”
-
ABŞ İranda zərbələr üçün potensial hədəflərin yeni siyahısını hazırlayıb - KİV
-
Qurbanlıqları bu ünvanlardan ala bilərsiniz - SİYAHI
-
Paraplanla ölkəyə 47 kq narkotik gətirənlər saxlanılıblar - VİDEO
-
Evdən 42 min manatlıq oğurluq edən iki nəfər saxlanıldı - Hacıqabulda
-
“Dünyada təxminən 800 milyon insan ifrat yoxsulluq şəraitində yaşayır“ - Quterreş
-
Allahşükür Paşazadə: Həcdə olan zəvvarlar ziyarətlərini tamamlayıb
-
Respublikaçılar Trampı İranla tələsik sazişdən çəkindirməyə çalışırlar - “Politico”
-
“Turan Tovuz“un futbolçusu DÇ-2026-ya gedir - Premyer Liqada ilk
-
Zərdabda yağan leysan yağışları ciddi fəsadlar törədib - VİDEO
-
Ceyhun Bayramov Çinin xarici işlər naziri ilə görüşüb - Nyu-Yorkda
-
Azərbaycanda bayram namazı qılındı - VİDEO
-
Mehriban Əliyeva Qurban bayramı münasibətilə paylaşım edib - FOTO
-
Bəzi cərimələrə görə bal ləğv edilir? - VİDEO
-
Azərbaycanda Qurban bayramı qeyd olunur
-
Könül Kərimova ən çox buna pul xərcləyir - VİDEO
-
Prezidentin gəlini xeyriyyə tədbirində - FOTOLAR
-
Bakıda işıq dirəklərinin metal hissələrini oğurlayan şəxs saxlanıldı - Video
-
Xarici dil fənnindən yazılacaq esse hansı meyarlarla qiymətləndiriləcək? - VİDEO
-
Prezident azərbaycanlıların Qurban bayramını təbrik etdi - FOTO
-
Əli Əsədov Mixail Mişustinlə telefonda danışdı - Açıqlama
-
Mahmud Abbas İlham Əliyevə məktub ünvanlayıb - Azərbaycanın mövqeyini yüksək qiymətləndirir
-
Azərbaycanda istehsal olunan mallar Ermənistana ixrac olundu - FOTO
-
Ərdoğan və Pezeşkian telefonda danışdılar - Bölgədəki vəziyyət müzakirə edilib
-
“Sabah qorunası nə isə qalmayacaq” - Ciorcia Meloni
-
Xaricdə ali təhsil almış şəxslərin peşə tanınması imtahanı keçiriləcək - Bu tarxidə
-
Azərbaycan və İran hər zaman bir-birinin yanındadır - İlham Əliyev
-
Bu il neftin orta qiyməti 93 dollara çatacaq - Proqnoz
-
Prezidentin qızları şəhid Ülfət Babazadənin evində - Fotolar
-
Məsud Pezeşkian İlham Əliyevə təşəkkür etdi - Göstərilən humanitar yardımlara görə
-
Azərbaycanda 14 il əvvəlki qətlin üstü açıldı - Qadın həbs edildi
-
Buraxılış imtahanında 4 nəfər maksimum nəticə göstərib - ADLAR
-
Makron İlham Əliyevi təbrik edib - Müstəqillik Günü münasibətilə
-
Hərbi biletinə görə Şəkiyə getdi, atasını boğub öldürdü - Dəhşətli cinayətin TƏFƏRRÜATI
-
Prezident daha bir Dövlət Proqramını təsdiqlədi - 3 illik
-
Yaponiyada 50 min insan həlak ola bilər: Dağıdıcı sunamiyə hazırlıq gedir
-
Donald Tramp İlham Əliyevi təbrik edib - Müstəqillik Günü münasibətilə
-
Prezident bir sıra məhkəmələrə sədr təyin edib - ADLARI
-
26 apreldə keçirilmiş imtahanların nəticələri AÇIQLANDI
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 6 günlük məzənnəni açıqladı
-
Prezident Azərbaycan xalqını təbrik etdi - Qurban bayramı münasibətilə
-
İki yeni direktor təyin olundu - Foto + DOSYELƏR
-
Bakıya diametri 4 mm olan dolu düşdü - RƏSMİ
-
Azərbaycanda ən yaşlı seçicilər onlardır - 106 və 136 yaşları var
-
“PAŞA Bank”ın Müşahidə Şurasına yeni sədr təyin olunub - DOSYE
-
Beyləqanda məktəblilərlə maarifləndirici görüş - FOTOLAR
-
“Körfəz ölkələri artıq ABŞ bazaları üçün sipər olmayacaq“ - Xamenei
-
Azay Möhnətov niyə cəzalandırırlr? - “AF Hotel” yandı, “Eurohome” bağlandı...
-
Hərraca çıxarılan oteli bir ildir alan yoxdur - Qiyməti 7,8 milyondan 5,9 milyona düşüb
-
Deputat “arvad“ sözünə qarşı çıxdı - “Konstitusiyadan da çıxarılsın“
TOP 10
ARXİV






