| |
|
Xankəndi futbol stadionunda nə baş verir? - Mühəndis yoxluğu, fəhlələrə keyfiyyətsiz yemək...
Yüksək faiz, qanunsuz girov: “S Lombard”ı kim himayə edir?
“Azəraqrar”da qalmqal - “Nazirin komandiri” yeni direktora qarşı...
Məmurların adından “təcili” pul istəyirlər - DTX araşdırma aparır
Sabiq sədr Almaniyada tikinti biznesinə başlayıb - Şərikli bina tikir + FOTO
Məmməd Musayevlə əlbir olub 100 milyonu “yeyiblər” - Vəzifəli şəxslər həbs edildi
“Qardaşımla birgə 16 milyon vermişik” - Tale Heydərovun ifadəsi oxundu
Deputat Cavanşir Feyziyev Londonda milyonluq mülklər alıb - SİYAHI
Saleh Məmmədov 1 ilə 176 milyon manat artıq vəsait xərcləyib - RƏSMİ
Leysan Məmmədovun fəaliyyəti araşdırılacaq….- Milyonlar necə xərclənir?
“Azəraqrar”ın əsl rəhbəri kimdir? - Nazirin sabiq komandirinin maaşı 7 dəfə artırılıb?
Bizim iradəmizə qarşı çıxanın başı əziləcək - Azərbaycan Prezidenti
Maliyyə Nazirliyi AAYDA yoxlama aparır - Ciddi yeyintilər aşkarlanıb
Vensin Azərbaycana səfəri: Zəngəzur dəhlizinin müzakirələri yeni mərhələdə
“Əsrin müqaviləsi”nin imzalanmasından 28 il ötür - FOTO
Tarix 20.09.22, 9:00 |
|
Bu gün “Əsrin müqaviləsiâ€nin imzalanmasının 28-ci ildönümü tamam olur.
AzFakt.com xatırladır ki, sentyabrın 20-si Azərbaycanda Xəzərin milli sektorunda yerləşən “Azəri-Çıraq-Dərinsulu Günəşli†(AÇG) yataqlar blokunun işlənməsi üzrə Hasilatın Pay Bölgüsü Sazişinin (“Əsrin müqaviləsiâ€) ildönümü və neft-qaz sahəsində çalışan işçilərin peşə bayramı - Neftçilər Günü kimi qeyd olunur.
Bu günün peşə bayramı kimi qeyd edilməsi Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin 16 avqust 2001-ci il tarixli fərmanı ilə rəsmiləşdirilib.
Neftçilər günündə sənayenin bu sahəsində əldə edilən uğurlar və qarşıda duran əsas məsələlər müzakirə edilir, bu sahədə xüsusi xidmətlər və fədakarlıq göstərən fəhlə və mütəxəssislərə dövlət başçısının fərman və sərəncamları ilə fəxri adlar, orden və medallar verilir.
Məhz həmin günün bu sektorda çalışanların peşə bayramı kimi qeyd edilməsi isə 1994-cü il sentyabrın 20-də Bakıda AÇG-nin birgə işlənməsi və hasil olunan neftin pay şəklində bölüşdürülməsi haqqında Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) ilə altı ölkədən olan 11 xarici neft şirkəti arasında müqavilənin imzalanması ilə bağlıdır. İlkin olaraq 30 il müddətinə imzanlanmış AÇG sazişi 12 dekabr 1994-cu il tarixində Milli Məclis tərəfindən qəbul olunub və 14 dekabr 1994-cu il tarixində qüvvəyə minib. Bu saziş keçmiş Sovet İttifaqının hər hansı bir ölkəsinə Qərb transmilli şirkətləri tərəfindən qoyulmuş ilk böyük investisiya olub və “Əsrin müqaviləsi†kimi tanınır.
Saziş ratifikasiya olunduqdan sonra SOCAR və Azərbaycan hökuməti ilə əməkdaşlıq edən xarici səhmdarlar adından həyata keçirmək üçün Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkəti (ABƏŞ) yaradılıb. İlkin olaraq ABƏŞ altı ölkəni, yəni Böyük Britaniya, ABŞ, Rusiya, Norveç, Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanını təmsil edən 11 iri xarici neft şirkətindən (BP, “Amocoâ€, “Unocalâ€, “LUKoilâ€, “Statoilâ€, “Exxonâ€, TPAO, “Pennzoilâ€, “McDermottâ€, “Ramco†“Delta Nimirâ€) təşkil olunmuşdu.
1999-cu ilin iyun ayından etibarən, BP ABƏŞ üzrə operatorluq fuksiyasını üzərinə götürüb.
Hazırda AÇG üzrə iştirak payları aşağıdakı kimidir: BP (30,37 %), SOCAR (25 %), MOL (16 aprel 2020-ci il tarixindən “Chevron†şirkətini əvəz edib (9,57 %), “Inpex†(9,31 %), “Equinor†(7,27 %), “ExxonMobil†(6,79 %), TPAO (5,73 %), “Itochu†(3,65 %), “ONGC Videsh Limited†(OVL) (2,31 %).
AÇG neft yatağı Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda, Bakıdan təxminən 100 km şərqdə dənizdə yerləşir. AÇG meqastrukturu Xəzər dənizinin altında 2000-3500 m dərinlikdə yerləşən Balaxanı VIII və X, həmçinin yuxarı və aşağı Fasilə lay dəstələrini əhatə edir.
Yatağın işlənməsi bir neçə mərhələdə həyata keçirilib: “Çıraq†yatağından hasilat İlkin Neft Layihəsi (İNL) çərçivəsində 1997-ci ildən başlanıb. Bunun ardınca “Azəri†layihəsi “Mərhələ 1†– “Mərkəzi Azəriâ€dən hasilat 2005-ci ilin əvvəlində başlanıb. Sonrakı 2-ci faza “Qərbi Azəri†və “Şərqi Azəri†platformalarını əhatə edib. Orada hasilat müvafiq olaraq 2005-ci ilin dekabrında və 2006-ci ilin axırlarında başlanıb. AÇG yatağının işlənməsinin növbəti 3-cü fazası çərçivəsində “Dərinsulu Günəşli†platformasından hasilat 2008-ci ilin aprelində başlanıb. Həmin fazalardan sonra “Qərbi Çıraq†platformasını əhatə edən Çıraq Neft Layihəsi davam edib. Həmin platformadan ilk neft 28 yanvar 2014-cü il tarixində əldə olunub. AÇG yatağının işlənməsi ilə əlaqədar ən sonuncu layihə “Mərkəzi-Şərqi Azəri†layihəsidir. Bu layihəyə 2019-cu ildə sanksiya verilib və o, bir hasilat platformasının tikintisindən ibarətdir. Bu layihə hazırda icra mərhələsindədir və orada ilk neft hasilatı 2023-cü ildə gözlənilir.
AÇG yatağının işlənməsinin uğurunu nəzərə alaraq, Azərbaycan Hökuməti və AÇG tərəfdaşları düzəliş edilmiş və yenidən təsdiq edilmiş sazişi 14 sentyabr 2017-ci il tarixində imzalayaraq AÇG sazişinin müddətini əsrin ortalarına qədər uzadıblar.
Yeni saziş hökumətə və investorlara AÇG-nin Azərbaycan və şirkətlər üçün iqtisadi səmərəliliyini növbəti 30 il ərzində maksimum dərəcədə artırmağa və bu dünya səviyyəli yatağa 40 milyard ABŞ dollardan çox kapital qoymağa imkan verir.
İndiyədək AÇG-yə 43 milyard ABŞ dollardan çox sərmayə qoyulub. Bundan sonra da bir o qədər investisiyanın xərclənməsi nəzərdə tutulur.
AÇG sayəsində Azərbaycan strateji enerji təchizatçısı kimi daha mühüm rol oynamağa başlayıb. Energetika Nazirliyinin məlumatlarına görə, “Azəri-Çıraq-Günəşli†yataqları istismara veriləndən bu ilin 1 sentyabr tarixinədək 560,2 milyon tondan çox neft çıxarılıb və 199 milyard kubmetrdən çox qaz hasil edilib.
2001-ci ildən etibarən bu ilin sentyabrın 1-nə kimi AÇG yatağından mənfəət neftinin satışından əldə edilən gəlirlərin həcmi 159,6 milyard ABŞ dolları olub. 2,4 milyard ABŞ dolları bonus ödənişləri nəzərə alınmaqla isə ümumi gəlirlər 162 milyard ABŞ dolları təşkil edir. Bu ilin əvvəlindən sentyabrın 1-nə kimi AÇG yatağından 6 milyard 629 milyon ABŞ dolları gəlir əldə edilib.
Xəbərin oxunma sayı : 1018
İqtisadiyyat
Xəbərlər
-
“Tünzalə keçmişini unudandır“ - Elza Seyidcahan
-
“Şərur İnşaat“ın binasında lift problemi: Pul verməyən sakinlər liftə buraxılmır
-
Aİ-nin yeddi illik büdcəsi 40 milyard avro azaldıla bilər - “Politico”
-
Pambıq yığımı kəskin azaldı: Məhsulun üçdə biri hələ də sahələrdədir
-
Şimali Kiprdə saxlanılan 3 azərbaycanlıya qarşı ittiham ağırlaşdırıldı - TƏFƏRRÜAT
-
“Bu yarışda qalib gələn hər şeyə sahib olacaq“ - Tramp
-
Abşeronda ağaclar kəsilir, kanalizasiya küçəyə axır - İcra Hakimiyyətindən ŞİKAYƏT
-
Hansı rayonlarda qoyun və keçilərin sayı nə qədər artıb? - SİYAHI
-
Milyonlar xərclənib, amma biri də işləmir: Bakıda elektromobil sahiblərinin “rozetka” dərdi
-
Paytaxtın bu ərazisində mənzil qiymətləri əl yandırır - 2 MİLYON MANAT!
-
Hansı rayonlarda insanlar kafe-restoranlarda nə qədər pul xərcləyib? - Tam siyahı
-
Bazarda qiymətlər “əl yandırır”: soğan 3 dəfə, xiyar isə 2 dəfə bahalaşdı
-
“Aqrar Sığorta” 9 aylıq maliyyə göstəricilərini gizlədir - İLGİNC
-
Putin səhvən Polşaya dronlar və bir neçə raket göndərib - Tramp
-
Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir - Kimlər faydalanacaq?
-
Azərbaycanda ən yüksək və ən aşağı pensiya hansı rayonlarda verilir? - Siyahı
-
Prezidentin Vyetnama səfərindən görüntülər paylaşıldı - VİDEO
-
Bakıda kişi siqaretə görə arvad-uşağını döydü - TƏFƏRRÜAT
-
İŞİD-ə qoşulan azərbaycanlılar mağara düşərgəsində ələ keçirildi - DTX-dən xüsusi əməliyyat
-
Avropanın ən borclu ölkələri açıqlanıb - Yunanıstan və İtaliya liderdir
-
Bakıda və rayonlarda yağış intensivləşəcək - Xəbərdarlıq
-
Yeni marşrut xətti açılır - 4 avtobus 15 dəqiqə intervalla işləyəcək
-
AAYDA-nın sədri deputatın zənglərinə cavab vermir - “İki aydan çoxdur ki...“
-
Əhalinin sayı artdı, doğum və nikah göstəriciləri gerilədi - STATİSTİKA
-
İcra başçısının şikayəti təmin edildi – Kəndli cərimələndi
-
Milyonluq borc mübahisəsi: “TVM İnşaat“ın hesabları donduruldu
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 3 günlük məzənnəni açıqladı
-
Adəm Məmmədova yenidən cinayət işi açıldı - Nədə ttiham olunur?
-
“Nar ağaclarını kəsib yerində restoran tikirlər” - VİDEO
-
Xaricdən Azərbaycana tonlarla heyvan qaraciyəri gətirilib - Kiloqramı 3,9 manata
-
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO
-
Baş prokuror Binəqədidə vətəndaş qəbulu keçirdi - FOTO
-
Evə başqa bir qadını gətirən atasını döyərək qabırğalarını sındırıb - TƏFƏRRÜAT
-
Nərimanov icra hakimiyyəti parkın ərazisini “MADO” restoranına satıb? - VİDEO/FOTO
-
“İS.M.M“ MMC daha bir tender qazandı - Bərdədən sonra Şabrandan 445 min manatlıq sifariş
-
Azərbaycanda tarixi abidələrin siyahısı dəyişdirildi - Yeni abidələr əlavə olundu
-
Məşhur şirkətin Bakıdakı otelinin yerləşdiyi bina 2,4 milyona hərraca çıxarıldı - Fotolar
-
Prezident Vyetnam Milli Assambleyasının sədri ilə sədri ilə görüşüb - Fotolar
-
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edildi - Elmi müəssisələrin sayı artırılır
-
Orxan Kəngərli ilə birlikdə aptek müdiri də tutuldu - Nədə ittiham olunur?
-
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı iki milyonluq qalmaqal - Prokurorluq araşdıracaq
-
Maliyyə Nazirliyində yeni təyinat - Soltanov direktor oldu
-
ABŞ rəsmisi Qayanaya Essequibonun bir hissəsini Venesuelaya verməyi təklif edib - Reuters
-
Prezident Vyetnamın Baş naziri ilə görüşdü - FOTOLAR
-
Nar ixracına məhdudiyyət qoyula bilər - AQTA-dan xəbərdarlıq
-
“Böyük vədlərlə başlamaq istəməzdim“ - Məleykə Abbaszadədən rektor kimi ilk açıqlama
-
Milyonlarla manatlıq tenderlər qazanan şirkət fəaliyyətini dondurdu - TƏFƏRRÜAT
-
Sabirabadda 17 yaşlı oğlan yeniyetmə qızı qaçırdı - Axtarış aparılır
-
Beyləqanda Ədliyyə işçilərinin peşə bayramı qeyd olundu - Fotolar
-
Media qurumlarına xəbərdarlıq: Saxta göstəricilərə görə maliyyə dayandırılacaq
-
Azərbaycan Prezidentinin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində - Fotolar
-
Bakıda həkimin cangüdəni ilə sürücüsü dava saldı: biri bıçaqlandı
-
“Atlant“ın rəhbəri Tahir Qədəşov vəfat etdi - ürək çatışmazlığından...
-
Torpaqlarımızı Rusiyaya vermək istəsəydik, bunu 2022-ci ildə edərdik - Zelenski
-
Sabiq nazirə yeni vəzifə verildi - Nazir əmr imzalayıb
-
“Avropa üçlüyü” Rusiya ilə dialoq imkanlarını müzakirə edir - “Bloomberg”
-
“Benzin ala biləcək vəziyyətdə deyilik” - Qalın geyinməyə çağırdı
-
SOCAR-da QOÇU peyda olub: İşçini basıb döyür...
-
İlham Əliyev Hanoyda Ho Şi Minin məqbərəsini ziyarət edib - Fotolar
-
Dünya üç yerə bölünəcək: bu dövlətlər birləşəcək - Sensasion ssenari
-
Prezident İlham Əliyev Hanoyda “İnqilab şəhidləri“ abidəsini ziyarət edib - FOTOLAR
-
Ağdamın işğaldan azad edilməsi şanlı hərbi Qələbə nəticəsində mümkün olmuşdur
-
Ağdamın quruculuq, bərpa və inkişaf dövrü başlayıb
-
Ağdamın işğaldan azad olunmasından 6 il ötür
-
Qarakənd faciəsindən 35 il ötür
-
İnstaqramda bu gün nələr paylaşıldı? - FOTOLAR
-
FİFA prezidentliyi uğrunda üç nəfər yarışacaq - Namizədlər kimlərdir?
-
Sabunçuda dayandırılan tikinti yenidən aparılır? - VİDEO
-
İlhamə Abdullayeva işdən çıxarıldı - Yerinə sabiq nazir gəlir
-
Beynəlxalq axtarışda idi, Azərbaycana gətirildi - 445 min manatlıq mənimsəmə…
-
Putin, Tramp və Si Cinpin sülh bəyannaməsi qəbul etdilər - Təfərrüatlar
-
Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasında - Fotolar
-
Zelenski Makron və Mertslə görüşüb - Kiyevin ehtiyacları müzakirə olunub
-
İsmayıllıda 300 kiloqram iylənmiş at ətinin satışının qarşısı alındı - FOTO
-
Bu istiqamətdə hərəkət məhdudlaşdırılır - Sürücülərin nəzərinə!
-
Prezidentin sosial media hesablarında videoçarx paylaşıldı - VİDEO
-
Vəkil Orxan Kəngərli həbs edildi - Məhkəmədən qərar
-
20 Noyabr Ağdam Şəhəri Gününü xalqımız qürurverici anlarla qarşılayır
-
Azərbaycanda müəllimlərin sayı azalıb - RƏQƏMLƏR
-
Müdafiə Nazirliyi məlumat yaydı - Təlim toplanışı başlayıb
-
Dünyanın ən çox qazanan futbolçuları onlardır - SİYAHI
-
Altı marşrutun hərəkəti alternativ küçələrlə təşkil edilir - AYNA
-
Prezidentlə xanımı Vyetnamda belə qarşılandı - VİDEO
-
Tanışının adına kredit götürdü, 647 manatı öz kartına köçürdü - 2 il 8 ay həbs cəzası
-
Badamdarda sürüşmə təhlükəsi - Sakinlərə çağırış
-
“Aİ-95” benzinin idxalı artıb: Yerli istehsal niyə yoxdur?
-
Neft-qaz kəmərləri və dəmir yollarına təhdid ssenarisi: Üç ölkədən birgə cavab
-
Qayınanasının qızıllarını oğurlayıb nişanlısına “İphone 17” aldı - Bakıda film kimi cinayət
-
Putin Krım körpüsünə hücumlardan danışdı - “Bu zərbələrə cavab verəcəyik...“
-
Anar Bayramov gəldi də nəsə dəyişmədi: İki aylıq şirkət TENDER UDUR...
-
Bakıda və bəzi yerlərdə külək güclənəcək - XƏBƏRDARLIQ
-
Sentyabrda Gürcüstandan 23 min 780 baş qoyun alınıb – Biri 177 manata
-
Prezident və birinci xanım Vyetnama rəsmi səfərə yollanıb - FOTOLAR
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
-
Ağdamın işğaldan azad edilməsi Azərbaycan tarixində əlamətdar bir hadisə olaraq qalacaq
-
XİN-də yüksək vəzifəyə təyinat - İbrahimova rəisi təyin olundu
-
Putin Tramp və Si ilə anlaşır, Zelenskinin müttəfiqləri zəifləyir - POLITICO
-
Bu müəllimlərin diqqətinə - Cəmi 5 gün vaxt verildi
-
“Kontakt Home”un baş direktoru məsuliyyətə cəlb olundu - Pişiyə görə
-
Abşeron xəstəxanasında tibbi geyim mübahisəsi: TƏBİB məsələyə aydınlıq gətirdi
-
Bu torpaqlar amnistiyaya düşə bilər - Siyahıda hansı ərazilər var?
-
Kiçik qrantlar 30 min manata qədər... - Sabah böyük müsabiqə elan olunur
-
Azərbaycandan qeyri-adi ixrac: Qazaxıstana dörd primat göndərilib
-
Beyləqanda YAP-ın yaradılmasının ildönümü qeyd olundu - Fotolar
-
Şençjendə tarixi sammit: Putin, Si Cinpin və Trampın üçtərəfli görüşü başa çatdı
-
“Azərbaycanla Vyetnam arasında ticarət dövriyyəsi 150 milyon dollardan artıq olub“ - İlham Əliyev
-
Tanınmış hüquqşünas hakim qarşısında - Namizəd Səfərova 8 il müddətinə həbs cəzası istənildi
-
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsi:“Dost Vyetnama səfərimi səbirsizliklə gözləyirəm”
-
Xəzərsahili qanunsuz obyektlər söküləcək? - AÇIQLAMA
-
Təhsilə xərclənən milyardlar - Rəsmi rəqəmlər açıqlandı
-
Paşinyan tarix açıqladı - “Avropa İttifaqı ilə vizasız rejimə keçid realdır”
-
Bakı Dövlət Universitetinin rektorları - Məleykə Abbaszadə ilk qadın oldu
-
Yasamalda park üçün nəzərdə tutulan ərazidə yaşayış binaları tikiləcək? - VİDEO
-
“Ermənistanın 200-dən çox kütləvi məzarlığın yerini açıqlamasını gözləyirik“ - Hikmət Hacıyev
-
Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətində yeni şöbə yaradıldı - Müdir təyin edildi
-
Sumqayıtda məsciddə gecələyən qadının əri həbs olundu - TƏFƏRRÜAT
-
Nazir və Penitensiar Xidmətin yeni rəisi qalmaqallı müəssisəyə getdi - İLGİNC
-
Tramp Pekində nüvə silahı ilə bağlı rəqəmləri açıqladı: Çinə xəbərdarlıq etdi
-
Xankəndidə tarixi gün: Yenilənmiş stadionda ilk oyun
-
Gürcüstanda azərbaycanlı siyasətçi həbs edildi - Nədə ittiham olunur?
TOP 10
ARXİV






