| |
|
Deputat Cavanşir Feyziyev Londonda milyonluq mülklər alıb - SİYAHI
Saleh Məmmədov 1 ilə 176 milyon manat artıq vəsait xərcləyib - RƏSMİ
Leysan Məmmədovun fəaliyyəti araşdırılacaq….- Milyonlar necə xərclənir?
“Azəraqrar”ın əsl rəhbəri kimdir? - Nazirin sabiq komandirinin maaşı 7 dəfə artırılıb?
Bizim iradəmizə qarşı çıxanın başı əziləcək - Azərbaycan Prezidenti
Maliyyə Nazirliyi AAYDA yoxlama aparır - Ciddi yeyintilər aşkarlanıb
Vensin Azərbaycana səfəri: Zəngəzur dəhlizinin müzakirələri yeni mərhələdə
Sovet təhsil elitası və cavabsız qalan suallar:Rektor 6 il sonra universitetə necə daxil olub?
Binəqədi rayonunda neft buruqları ərazisində daha bir qanunsuz tikinti - FOTO/VİDEO
Anar Əlizadə-Mübariz Mənsimov qarşıdurması - Kompromat savaşı yenidən başlayıb
Sahib Məmmədovun “mənbə” axtarışı qalmaqal yaratdı - İşçilərin otağından dinləyici qurğu tapılıb
Eyyubov və digər vəzifəli şəxslərin əməlləri açıqlandı - Baş Prokurorluq məlumat yaydı
“Bravo”nun sönükən fəaliyyəti - Marketlər şəbəkəsinin rəqabətə davamlılığı niyə hər gün zəifləyir?
Müstəqil Azərbaycan dövləti üçün qurtuluşa gedən yol
Tarix 03.10.23, 8:16 |
|
1993-cü ilin iyununda Ulu Öndər Heydər Əliyev xalqımızın təkidli tələbi ilə ikinci dəfə respublikamızda siyasi rəhbərliyə qayıdandan sonra müstəqilliyini itirmək təhlükəsi ilə üz-üzə qalan Azərbaycanı həm bu bəladan xilas etdi. həm də ölkəmizə yeni inkişaf tempi gətirdi. Xüsusilə respublikanın neft sənayesinin bərpası və inkişafı ilə bağlı misilsiz xidmətləri göstərdi.
Belə ki, 1993-cü ildən başlayaraq Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə yeni neft strategiyası hazırlandı, xarici iri neft şirkətlərini Azərbaycana dəvət etmək qərarı alındı. Qısa müddətdə "Yeni neft strategiyası"nın layihəsi hazırlandı. O dövrdə Azərbaycan Prezidentinin sərəncamı ilə Azəri-Çıraq-Günəşli (dərin sulu hissəsi) yataqlarının işlənməsi üzrə xarici şirkətlərlə danışıqlara başlandı. SOCAR-ın birinci vitse-prezidenti İlham Əliyev danışıqlar prosesinə cəlb edildi. 1994-cü il sentyabrın 20-də Bakıda Gülüstan sarayında Xəzərin Azərbaycan sektorundakı "Azəri", "Çıraq", "Günəşli" yataqlarının dərin su qatlarındakı neftin birgə işlənməsi haqqında "məhsulun pay bölgüsü" tipli müqavilə imzalandı. Müqavilə öz tarixi, siyasi və beynəlxalq əhəmiyyətinə görə "Əsrin müqaviləsi" adlanmış, təxminən 400 səhifə həcmində və 4 dildə öz əksini tapmışdır.
Bu sazişin imzalanması Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafının əsasını qoydu. Azərbaycan nefti dünya bazarına çıxarıldı, ölkəyə valyuta kütləsi daxil oldu və bununla da inkişaf prosesləri başlandı. Ölkəmizdə neft hasilatından qazanılan gəlirlərin şəffaflığının qorunması və məqsədyönlü xərclənməsi üçün 1999-cu il dekabr ayının 29-da ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Fondu (ARDNF) yaradıldı. Bu mənada, ARDNF Ümummilli Lider tərəfindən əsası qoyulmuş uğurlu neft strategiyasının ayrılmaz hissəsidir.
Ümummilli lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə hazırlanmış "Əsrin müqaviləsi" Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifələrindən biridir. Bu müqavilə həm karbohidrogen ehtiyatlarının miqdarına, həm də qoyulan sərmayələrin həcminə görə dünyada bağlanan ən iri sazişlər siyahısına daxildir. "Əsrin müqaviləsi" respublikamızda neft hasilatının böyük həcmdə artmasına səbəb olub. 1996-cı ilin yanvarında Azərbaycan neftinin Bakı-Novorossiysk marşrutu ilə nəql olunması haqqında Rusiya Federasiyası ilə Azərbaycan Respublikası arasında hökumətlərarası saziş imzalandı. 1997-ci ilin oktyabrında həmin xətt istifadəyə verildi. 1998-ci ildə AÇG nefti fəaliyyəti bərpa edilmiş Bakı-Novorossiysk kəməri ilə Qara dənizə ixrac edilməyə başlayıb. Bu tarixi müqavilə çərçivəsində hasil ediləcək böyük neft həcmləri ilə müqayisədə bu kəmərin ötürücülük qabiliyyəti məhdud olduğundan ixrac boru kəmərlərinin çoxvariantlılığının zəruriliyi məsələsi ortaya çıxdı və alternativ variantlar üzərində ciddi iş aparılmağa başlanıldı. 1997-ci ildə neftin Qara dənizə çıxarılması üçün Bakı-Supsa marşrutu ilə nəqli haqqında Azərbaycan və Gürcüstan arasında saziş imzalandı. 1999-cu ilin aprelində Bakı-Supsa neft kəməri və Gürcüstanın Qara dəniz sahilindəki Supsa ixrac terminalı istismara verildi.
"Əsrin müqaviləsi"ndən sonra xarici şirkətlər ilə daha 34 saziş imzalanıb. 2002-ci ildə ümummilli lider Heydər Əliyevin şəxsən iştirakı ilə Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin təməli qoyuldu. "Əsrin müqaviləsi" ulu öndər Heydər Əliyevin birinci şah əsəri idisə, Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft boru kəməri dahi şəxsiyyətin ikinci şah əsəri oldu. 2006-cı ilin mayında Azərbaycan nefti BTC kəməri vasitəsilə Ceyhan limanına çatdırıldı.
Bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə neft strategiyası uğurla davam edir. Bu layihənin ən böyük əhəmiyyəti Azərbaycana böyük maliyyə ehtiyatlarının gəlməsi, bu ehtiyatlar hesabına iqtisadiyatının inkişaf etdirilməsi, insanların rifah halının yaxılaşması, ölkədə infrastrukturun yenilənməsindən ibarətdir. Həmçinin Azərbaycanın həm regionda, həm də dünya birliyində siyasi mövqeyi, nüfuzunun möhkəmlənməsində bu layihənin uğurla həyata keçirilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Dövlət başçımızın siyasi iradəsi sayəsində 2017-ci ildə "Azəri-Çıraq-Günəşli" yataqlarının işlənməsi ilə bağlı Sazişin müddətinin 2050-ci ilədək uzadılması ilə bu müqavilə, əslində, "İki əsrin müqaviləsi" statusu qazanmış oldu. Belə ki, 2017-ci il sentyabrın 14-də isə Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyevanın iştirakı ilə Bakıda Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda "Azəri", "Çıraq" yataqlarının və "Günəşli" yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsi və neft hasilatının pay bölgüsü haqqında düzəliş edilmiş və yenidən tərtib olunmuş Sazişin imzalanması mərasimi keçirildi. Sazişi Azərbaycan hökumətinin, SOCAR-ın, BP, "Chevron", "Inpex", "Statoil", "ExxonMobil", "TP", "Itochu" və "ONGC Videsh" şirkətlərinin rəsmiləri imzaladılar. Yataqların 2050-ci ilədək işlənilməsi, yeni layihələrə başlanması növbəti 30 ildə respublikamıza bu uğurları davam etdirmək imkanı verəcək.
"Əsrin müqaviləsi"nin uğurla reallaşdırılıması nəticəsində Azərbaycan həm də dünya qaz bazarında aparıcı rollardan birinə yiyələnmək istiqamətində addımlar atmağa başladı, Bakı-Tiflis-Ərzurum Qaz Boru Kəməri layihəsi reallaşdırıldı. Bundan başqa Cənub Qaz Dəhlizi istifadəyə verildi. Cənub Qaz Dəhlizi üç mühüm seqmentdən ibarətdir. Onun birinci güclü qolu Bakı yaxınlığındakı Səngəçal terminalından başlayaraq Azərbaycanın və Gürcüstanın ərazisində 690 kilometr məsafə qət edən Cənubi Qafqaz Boru Kəməri-CQBK-dır. Başlanğıcını Gürcüstan-Türkiyə sərhədindən götürən 1900 kilometr uzunluğunda Trans-Anadolu Qaz Boru Kəməri (TANAP) dəhlizin ortadakı hissəsini təşkil edir. Bu dəhlizin Avropa hissəsi isə TAP - Trans-Adriatik Qaz Boru Kəməri adlanır.
Ulu öndər Heydər Əliyevin yeni neft strategiyasını müasir çağırılara uyğun davam etdirən Prezident İlham Əliyevin siyasi iradəsi, uzaqgörən siyasəti nəticəsində Azərbaycana daxil olan böyük maliyyə resursları sürətli iqtisadi tərəqqiyə, müasir sosial-iqtisadi və mədəni infrastrukturların yaradılmasına, respublika həyatının bütün sahələrinin yenilənməsinə, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və qeyri-neft sektorunun dinamik inkişafına yönəldilib. Ölkəmizin enerji resurslarından əldə etdiyi gəlirlər həm də əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına yönəlib. Böyük fərəh hissi ilə demək olar ki, məhz bu strategiyanın uğurla həyata keçirilməsi nəticəsində son 20 ildə Azərbaycan misilsiz inkişaf yolu keçib. Azərbaycan Ordusunun döyüş qabiliyyətinin artırılması, Silahlı Qüvvələrin maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi sahəsində ardıcıl tədbirlər görülüb. Məhz bu Ordu öz Ali Baş Komandanının qüdrətli sərkərdəliyi ilə 2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistanın hərbi təcavüzünə cavab olaraq başlanan qırx dörd günlük Vətən müharibəsində tarixi Zəfər qazanıldı. Qarabağ 30 illik düşmən işğalından azad edildi. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qazanılmış Qarabağ Zəfəri xalqımızın qəhrəmanlıq tarixinə qızıl hərflərlə yazıldı. Azərbaycan qalib ölkəyə, xalqımız qalib xalqa çevrildi. Bu gün Azərbaycan 44 günlük Vətən müharibəsindəki tarixi Qələbənin işığında öz parlaq gələcəyinə doğru inamla addımlayır.
Murad Həsənli
Xəbərin oxunma sayı : 520
Sosial
Xəbərlər
-
Sel və daşqın təhlükəli ərazilərdən uzaq durun! - FHN əhaliyə müraciət etdi
-
Hökməli kəndində göl daşıb, evləri su basıb - VİDEO
-
“İranın təkliflərinin böyük hissəsi qəbul edilib“ - Maliki
-
Cəlilabad icra hakimiyyətinin göndərdiyi qurban əti köhnə olub? - Açıqlama
-
Əlilliyin müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı yeni qaydalar tətbiq olunacaq - VİDEO
-
Son altı ildə nikah və boşanmaların sayı necə dəyişib? - HESABAT
-
Abşeronda yağış və dolu bir sıra fəsadlar törədib - VİDEO
-
Balıq bazarında qıtlıq - Daha da bahalaşacaq? + VİDEO
-
“Müstəqillik böyük nemətdir, böyük nailiyyətdir” - İlham Əliyev
-
ABŞ və İran razılığa gəlib, Trampın yekun təsdiqi gözlənilir - “Axios”
-
Bakıda və rayonlarda külək güclənəcək - XƏBƏRDARLIQ
-
Xətai rayonunda bir mərtəbə əvəzinə, iki-üç mərtəbəli tikinti apardılar - VİDEO
-
Azərbaycanda bunun cinayət olduğunu deyib - Ağlagəlməz fırıldağa əl atdı
-
Dünyada yeni trend: “Səssiz məzuniyyət“ nədir?
-
Prezident Xankəndidə Zəfər parkında - FOTOLAR
-
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin gəncəli qurucuları - VİDEO
-
Lavrov Paşinyanın bəyanatına reaksiya verdi - “Qoy bunu təmin etsin...“
-
Prezident Xankəndidə açılışlarda iştirak etdi - FOTOLAR
-
Yağış yağacaq, şimşək çaxacaq - Sabahın havası
-
Azərbaycan ərazisindən keçməklə Ermənistana növbəti yük göndərildi – Fotolar
-
Prezident Xocalıda hərbçilərin evlərindəki şəraitlə tanış oldu - Fotolar
-
“Niva” ilə çayda qalmışdılar, belə xilas edildilər - VİDEO
-
Ötən il 46 qadın insan alverinin qurbanı olub - HESABAT
-
Prezident Şuşaya getdi -Sakinlərlə görüşdü
-
“Hamı qaldı, ABŞ getdi” - ABŞ səfirliyi Kiyevi tərk edib?
-
Yeni “abituriyent tələsi“: Balları artırmaq adı ilə valideynləri necə aldadırlar?
-
Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun açılış bu tarixdədir - Rəsmilərin iştirakı gözlənilir
-
“Putin döyüş meydanında geri çəkilir” - Britaniya kəşfiyyatı Rusiyanın itkilərini açıqladı
-
Yerüstü piyada keçidinin lifti iki ildir işləmir - ŞİKAYƏT/VİDEO
-
86 nəfər Gürcüstandan deportasiya edildi - Azərbaycanlılar da var
-
Məmmədli kəndində yüzə yaxın ev suyun içində - VİDEO
-
ABŞ İranda hərbi obyektə zərbə endirdi – “Reuters”
-
Tovuzda meyvə bağları və tərəvəz sahələri yararsız hala düşdü -VİDEO
-
Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında paylaşım - Müstəqillik Günü ilə bağlı
-
ABŞ Azərbaycanla əməkdaşlığı möhkəmləndirməkdə maraqlıdır - Rubio
-
Kürdəxani-Zabrat yolunda təhlükə - Sakinlər yolu çətinliklə keçirlər
-
Mehriban Əliyeva Müstəqillik Günü ilə bağlı - Paylaşım etdi
-
Dağ kəndlərinə gedən yol aylardır keçilməz vəziyyətdə - VİDEO
-
Azərbaycanda Müstəqillik Günü qeyd olunur - AXC-nin yaranmasından 108 il ötür
-
Məşhurlar instaqramda bunları paylaşdılar - FOTOLAR
-
Əli Nağıyev MDB üzrə həmkarları ilə bir arada: Yeni əməkdaşlıq formatları barədə razılaşma
-
Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında Müstəqillik Günü ilə bağlı paylaşım - FOTO
-
Toral Bayramov “Bursaspor”da ən ödənişli oyunçulardan biri olacaq - MƏBLƏĞ
-
“Ermənistan Avropa İttifaqına qoşulsa, Rusiya qazının verilişi dayandırılacaq” - Zaxarova
-
Azərbaycanlı hücumçuya Acun Ilıcalının klubundan təklif gəlib - FOTO
-
Zelenski İlham Əliyevə təşəkkür etdi - Humanitar yardıma görə
-
Süni intellekt reytinqi açıqlandı - Azərbaycan neçəncidir?
-
Polislərin əlbəyaxa döyüş üzrə respublika çempionatına yekun vuruldu - Video
-
Elm adamlarından qorxudan ssenari: Dünya əhalisinin yarısı 2064-ə qədər yox olacaq
-
İspaniyanın keçmiş Baş nazirinin gizli seyfi aşkarlandı - FOTO
-
Mənzil aldı, 22 kvadratmetr itirdi: “SAS EkoPark“ şirkətindən şikayət (VİDEO)
-
“Peterburq manyakı” müharibədən qaçıb - 25 il həbsə məhkum edilmişdi
-
Cahangir Əsgərov yeni səhmlərin hamısını aldı - Payı artdı
-
İran yeni planını açıqladı: Bu dəfə fərqli olacaq
-
Polis Astarada əməliyyat keçirdi - ANBAAN GÖRÜNTÜLƏR
-
Bu ərazidə müvəqqəti alternativ yol salınır - VİDEO
-
Yollarda görünüş 1000 metrədək məhdudlaşacaq - Xəbərdarlıq
-
Pul xoşbəxtlik gətirirmi? - Bill Qeytsdən gözlənilməz etiraf
-
Bakıda məşhur bazar bağlandı: “Binə” və “Sədərək” isə…
-
SEPAH-dan xəbərdarlıq: Cəbhə xətti düşmən üçün qəbiristanlığa çeviriləcək
-
Hindistan və Yunanıstan Prezidentlərindən İlham Əliyevə - Təbrik
-
Bayram günü kabab bişirmək istədilər - Başlarına iş gəldi
-
Zirədə 122 saylı məktəb niyə bağlandı? - Rəsmi AÇIQLAMA
-
Polşa ilə Britaniya arasında yeni saziş Rusiya təhdidinə qarşı yönələcək - Tusk
-
“Ermənistan qardaş ölkədir, qardaş olub və qalacaq“ - Peskov
-
Hoteldə qadınların qızıllarını ələ keçirən inzibatçı - Həbs olundu
-
ABŞ-la Azərbaycan arasında güclü tərəfdaşlığı yüksək qiymətləndiririk - Səfirlik
-
Qusarda polis əməliyyat keçirdi - Silahlı şəxsi zərərsizləşdirdi
-
İran və ABŞ hələ ki, Hörmüz boğazının açılması ilə bağlı razılığa gəlməyib - Əli Baqeri
-
Bakı nefti qəfildən kəskin ucuzlaşdı - Qiymətlər son həddə düşdü
-
Zelenski daha 2-3 illik müharibəyə hazırlaşmağı tapşırıb - “The Economist”
-
ABŞ İranda zərbələr üçün potensial hədəflərin yeni siyahısını hazırlayıb - KİV
-
Qurbanlıqları bu ünvanlardan ala bilərsiniz - SİYAHI
-
Paraplanla ölkəyə 47 kq narkotik gətirənlər saxlanılıblar - VİDEO
-
Evdən 42 min manatlıq oğurluq edən iki nəfər saxlanıldı - Hacıqabulda
-
“Dünyada təxminən 800 milyon insan ifrat yoxsulluq şəraitində yaşayır“ - Quterreş
-
Allahşükür Paşazadə: Həcdə olan zəvvarlar ziyarətlərini tamamlayıb
-
Respublikaçılar Trampı İranla tələsik sazişdən çəkindirməyə çalışırlar - “Politico”
-
“Turan Tovuz“un futbolçusu DÇ-2026-ya gedir - Premyer Liqada ilk
-
Zərdabda yağan leysan yağışları ciddi fəsadlar törədib - VİDEO
-
Ceyhun Bayramov Çinin xarici işlər naziri ilə görüşüb - Nyu-Yorkda
-
Azərbaycanda bayram namazı qılındı - VİDEO
-
Mehriban Əliyeva Qurban bayramı münasibətilə paylaşım edib - FOTO
-
Bəzi cərimələrə görə bal ləğv edilir? - VİDEO
-
Azərbaycanda Qurban bayramı qeyd olunur
-
Könül Kərimova ən çox buna pul xərcləyir - VİDEO
-
Prezidentin gəlini xeyriyyə tədbirində - FOTOLAR
-
Bakıda işıq dirəklərinin metal hissələrini oğurlayan şəxs saxlanıldı - Video
-
Xarici dil fənnindən yazılacaq esse hansı meyarlarla qiymətləndiriləcək? - VİDEO
-
Prezident azərbaycanlıların Qurban bayramını təbrik etdi - FOTO
-
Əli Əsədov Mixail Mişustinlə telefonda danışdı - Açıqlama
-
Mahmud Abbas İlham Əliyevə məktub ünvanlayıb - Azərbaycanın mövqeyini yüksək qiymətləndirir
-
Azərbaycanda istehsal olunan mallar Ermənistana ixrac olundu - FOTO
-
Ərdoğan və Pezeşkian telefonda danışdılar - Bölgədəki vəziyyət müzakirə edilib
-
“Sabah qorunası nə isə qalmayacaq” - Ciorcia Meloni
-
Xaricdə ali təhsil almış şəxslərin peşə tanınması imtahanı keçiriləcək - Bu tarxidə
-
Azərbaycan və İran hər zaman bir-birinin yanındadır - İlham Əliyev
-
Bu il neftin orta qiyməti 93 dollara çatacaq - Proqnoz
-
Prezidentin qızları şəhid Ülfət Babazadənin evində - Fotolar
-
Məsud Pezeşkian İlham Əliyevə təşəkkür etdi - Göstərilən humanitar yardımlara görə
-
Azərbaycanda 14 il əvvəlki qətlin üstü açıldı - Qadın həbs edildi
-
Buraxılış imtahanında 4 nəfər maksimum nəticə göstərib - ADLAR
-
Makron İlham Əliyevi təbrik edib - Müstəqillik Günü münasibətilə
-
Hərbi biletinə görə Şəkiyə getdi, atasını boğub öldürdü - Dəhşətli cinayətin TƏFƏRRÜATI
-
Prezident daha bir Dövlət Proqramını təsdiqlədi - 3 illik
-
Yaponiyada 50 min insan həlak ola bilər: Dağıdıcı sunamiyə hazırlıq gedir
-
Donald Tramp İlham Əliyevi təbrik edib - Müstəqillik Günü münasibətilə
-
Prezident bir sıra məhkəmələrə sədr təyin edib - ADLARI
-
26 apreldə keçirilmiş imtahanların nəticələri AÇIQLANDI
-
Dollar neçəyə olacaq? - Mərkəzi Bank 6 günlük məzənnəni açıqladı
-
Prezident Azərbaycan xalqını təbrik etdi - Qurban bayramı münasibətilə
-
İki yeni direktor təyin olundu - Foto + DOSYELƏR
-
Bakıya diametri 4 mm olan dolu düşdü - RƏSMİ
-
Azərbaycanda ən yaşlı seçicilər onlardır - 106 və 136 yaşları var
-
“PAŞA Bank”ın Müşahidə Şurasına yeni sədr təyin olunub - DOSYE
-
Beyləqanda məktəblilərlə maarifləndirici görüş - FOTOLAR
-
“Körfəz ölkələri artıq ABŞ bazaları üçün sipər olmayacaq“ - Xamenei
-
Azay Möhnətov niyə cəzalandırırlr? - “AF Hotel” yandı, “Eurohome” bağlandı...
-
Hərraca çıxarılan oteli bir ildir alan yoxdur - Qiyməti 7,8 milyondan 5,9 milyona düşüb
-
Deputat “arvad“ sözünə qarşı çıxdı - “Konstitusiyadan da çıxarılsın“
TOP 10
ARXİV






